تبليغات
تبلیغات در دانشجو کلوب محک :: موسسه خيريه حمايت از کودکان مبتلا به سرطان ::
جستجوگر انجمن.براي جستجوي مطالب دانشجو کلوپ مي توانيد استفاده کنيد 
برای بروز رسانی تاپیک کلیک کنید
 
امتیاز موضوع:
  • 1 رأی - میانگین امتیازات: 5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

كيفيت وكميت جمعيت

نویسنده پیام
  • ♔ αϻἰг κнаη ♔
    آفلاین
  • مدیرکل  سایت
    *******
  • ارسال‌ها: 16,105
  • تاریخ عضویت: تير ۱۳۹۰
  • اعتبار: 1090
  • تحصیلات:زیر دیپلم
  • علایق:مبارزه
  • محل سکونت:ایران زمین
  • سپاس ها 34951
    سپاس شده 49155 بار در 13535 ارسال
  • امتیاز کاربر: 551,587$
  • حالت من:حالت من
ارسال: #1
كيفيت وكميت جمعيت
كيفيت وكميت جمعيت
مقدمه
كيفيت وكميت جمعيت، عوامل مهم در فرآيند توسعه صنعتي هستند، لذا پيگيري و تجزيه و تحليل دقيق آماري مربوط به ميزان جمعيت، نرخ رشد و طبقه بندي آن بر اساس گروه هاي سني ، جنس، تحصيلات و مهارت، حياتي ترين ابزا براي برنامه ريزان محسوب مي شوند.
آمارهاي جمعيت به برنامه ريزان امكان مي دهد تا توان بالقوه منابع انساني موجود را برآورد نمايند و با آموزش مناسب، ظرفيتهاي جديدي را براي نيازهاي آينده فراهم آورند.
ژاپن از گذشته تا حال:
كشور ژاپن در حقيقت از چند جزيره كوچك و بزرگ تشكيل شده در منتهي اليه خاور دور قرار گرفته و با وسعتي كم جمعيتي بالغ بر يكصد و چهل ميليون نفر را در خود جاي داده است.
پس از جنگ جهاني اول و شكست آلمان ژاپنيي ها براي صنعتي شدن و تبديل به يك ابرقدرت منطقه يا تلاش زيادي را مصروف داشتند و با گرفتن دانش فني از آلمان، و ديگر كشورهاي اروپايي به سرعت تبديل به يك قدرت منطقه اي از لحاظ اقتصادي، نظامي گرديد كه به علت سياست آن دوران تجاوزاتي را به كشورهاي همسايه نظير كره و چين انجام دادند تا اينكه قبل از جنگ جهاني دوم به همراه همكاري تكنولوژيكي با آلمان تبديل به متحد يكديگر شده و پس از شروع جنگ جهاني دوم به عنوان يكي از شركاي مهم در كنار آلمان – ايتاليا در خاور دور به جنگ با متفقين وارد شدند كه همانطور كه همگان مي دانند با انفجار دو بمب اتمي در شهرهاي هيروشيما و ناكازاكي ژاپن توسط قواي آمريكايي، ژاپن بلافاصله تسليم و با پذيرش شكست، تسليم قراردادهاي بي قيد و شرط ايالات متحده آمريكا شد.
بلافاصله پس از پايان جنگ و برقراري صلح ژاپني ها با استفاده از مديران قوي و ايده هاي نو در صدد ترميم ساختار صنعتي – اقتصادي خود برآمدند . با اعزام كارشناسان، تكنسين ها و ساير اهل فن تحت عنوان كارگران ساده به آمريكا باعث انتقال دانش فني در اكثر زمينه ها به كشور شده، ضمن اينكه با برنامه ريزي صحيح و خصوصي سازي بجا زمينه رشد، نوآوري و توسعه همه جانبه را در كشور بوجود آوردند.
در واقع با اتكاء به صنعت كپي برداري قوي و گرفتن ايده ها و نظرات ساير كشورها بويژه ايالات متحده و تريميم، توسعه و بهبود اين طرح ها باعث توسعه روزافزون كشور شده كه تا كنون نيز اين سياست را رها نكرده اند. در حقيقت يكي از اركان توسعه كشور ابتداء، توسعه فرهنكي و بالا بردن سطح فرهنگ مردم در كليه زمينهدها بوده است و پس از اينكه مردم به لحاظ فرهنگي در سطحي رسدند كه بتوانند توسعه صنعتي – اقتصادي و تبعات آن را درك كنند. نسبت به انقلاب تكنولوژيكي و صنعتي اقدام شده است، در حقيقت در صورتي كه سطح فرهنگ عمومي چندان بالا نبود اگر اقدام به توسعه صنعتي و انتقال دانش فني مي گرديد روش استفاده بهينه توسط سايرين مقدور نبود.

آشنايي با جامعه ژاپن:
مردم – جامعه شناسي
پيشينه وسايل سنگي كه در سالهاي اخير در ژاپن پيدا شده است به حدود 10 تا 10 تا 30 هزار سال پيش باز مي گردد.
تاريخچه قبيله جومون نيز مربوط به هزاره پنجم قبل از ميلاد مسيح است. مردم اين قبيله علاوه بر ساخت لوازم سنگي، سفالگري به ماهيگيري، شكار و تهيه غذا هم مي پرداختند. در سده سوم قبل از ميلاد مسيح هم تمدن «يايويي» در جنوب ژاپن شكل گرفا و حدود 600 سال عمر كرد. مردم اين قبيله لوازم آهني و تسليحات جنگي مي فروختند، اين مردم شيوه هاي كاشت برنج را نيز رونق دادند سرانجام اين قبيله توانست بر همه ژاپن مسلط شود.
جمعيت امروز ژاپن را بيشتر ژاپني هاي اصيل و عده كمي كره اي و چيني تشكيل مي دهند.
طبق آمار سال 1998، فقط 16 درصد از جمعيت كشور را افراد بالاي 65 سال تشكيل مي دهد. ولي با اين وجود تدابير اقتصادي و اجتماعي زيادي براي رفاه اين قشر جامعه نيز درنظر گرفته شده است.
ژاپن يكي از پرجمعيت ترين كشورهاي جهان است و اكثر جمعيت آن در مناطق توسعه يافته سواحل جنوب غرب زندگي مي كنند جايي بين هيروشيما و توكيو.
مردم - زبان
زبان رسمي اين كشور ژاپني است. زبان ژاپني از نظر تلفظ شباهت چنداني به زبان چيني ندارد ولي از همان لغات ساخته شده و از نظر نوشتاري شباهت هاي زيادي با زبان چيني دارد.
نشانه هايي آوايي زبان ژاپني به دو دسته تقسيم مي شوند: هيراگانا و كاتاكانا
زبان انگليسي در همه مدارس متوسطه آموزش داده مي شود و در بعضي مراودات بازرگاني نيز مورد استفاده قرار مي گيرد.
مردم – دين
شينتو و بدائيسم دو دين عمده اين كشور به شمار مي روند ولي دين عامل چندان مهمي نيست و مردم الزامي در پيروي از آن ندارند و اكثراً پيرو آميخته اي از چند عقيده هستند.
شينتو مذهبي است كه پيروان آن به عناصر و پديده هاي طبيعي همچون آسمان، خورشيد و زمين عقيده دارند. شينتو از ابتدا در ژاپن طرفداراني داشته است ولي بودائيسم در قرن ششم به ژاپني ها معرفي شد. مسيحيت نيز در قرن 16 ميلادي به اين مردم معرفي شد ولي طرفداري از آن بيش از 2 سال بطول نيانجاميد و در قرن 19 ديگر طرفداري نداشت. البته امروزه باورهيا مسيحيت نيز در عقايد مردم رسوخ كرده است.
آداب و رسوم – ازدواج و خانواده
سن ازدواج جوانان 20 تا 30 سالگي است. البته سن ازدواج مردان بالاتر از زنان است. مراسم ازدواج معمولاً جشن هايي مجلل است كه در هتل ها برگزار مي شود. عروس و داماد لسته به سنت هاي محلي بپوشند مهمانان هدايايي (گاهي پول) براي عروس و داماد هديه مي آورند.
اعضاي خانواده براي يكديگر احترام زيادي قائلند و بسيار مسئوليت پذير هستند و مردم شخصيت و طرز برخورد هركس را متاثر از خانواده او مي دانند.
در خانواده هاي ژاپني پدر سرپرست خانواده است و مادر مسئوليت اداره خانه را بر عهده دارد. درنتيجة افزايش هزينه هاي زندگي، تعداد خانواده هايي كه با هم زندگي مي كنند روز به روز در حال كاهش است.
خانه ها در مناطق پرجمعيت كوچك هستند و اكثر مردم در آپارتمان زندگي مي كنند.
وضعيت اجتماعي:
كشور ژاپن كه يكي از هفت كشور صنعتي جهان است پيشرفت خود را مديون اهميت دادن به نيروي انساني متخصص و كاردان مي داند كه با ارتباط با ساير كشورهاي پيشرفته بالاخص ايالات متحده و آلمان زمينه را براي توسعه روزافزون تكنولوژي و مهارت خاص تكنيمي فراهم آورده است.
از نظر اجتماعي ژاپن داراي يك جمعيت سالخورده نسبتاً بالايي است كه اين به دليل سياست هاي تنظيم جمعيت مربوط به سالهاي پس از جنگ دوم جهاني است و در حال حاضر اين جمعيت مسن مشكلاتي را براي دولتمردان اين كشور بوجود آورده است. ولي بدليل توزيع نسبتاً عادلانه ثروت بين طبقات اجتماع و برخورداري از حداقل امكانات ميزان جرائم و جنايت در اين كشور نسبتاً پائين است. ضمن اينكه خانواده هاي ژاپني ضمن حفظ ارزش ها و سنت هاي اصيل خود پذيرش تكنولوژي و توسعه را به عنوان يك اصل ملي قبول كرده اند.
البته در شرايط كنوني به علت نفوذ فرهنگ غربي بعضي از اين سنت ها در حال فروپاشي است نظير ازدواج زوجين با تاييد والدين آنها و بازديدهاي فاميلي، حفظ آداب اجتماعي و اخلاقي و …
اقتصاد و صنعت ژاپن در حدود 1955
گفته مي شود كه اقتصاد ژاپن در خلال دهه مابين سالهاي 1945 يعني زماني كه جنگ جهاني دوم پايان پذيرفت و سال 1955 كه مركز بهره وري ژاپن تأسيس شد، تقرباً به سطح قبل از جنگ رسيده بود. با اين وجود، شرايط كلي اقتصادي هنوز به دليل اثرات بعد از جنگ ناخوشايند و بسيار دشوار بود.
بيش از هر چيز، ژاپن به دليل جدايي دراز مدت از ملل غربي و ويراني هاي ناشي از جنگ و نيز عدم داشتن فن آوري كافي، مواد خام، سيستم مديريت علمي، مبادلات خارجي و مهمتر از همه به علت روابط نامناسب كارگر و مديريت، دور از شرايط مطلوب بود.
هرچند تراز پرداختهاي تجاري ژاپن در سال 1953 داراي كسري 2 ميليارد دلاري بود، اما روند بهبود كه در سالهاي بعد نمود بيشتري يافت، آغاز شده بود. با اين وجود توليد ناخالص ملي سرانه هنوز بسيار اندك، يعني 270 دلار بود و مردم به سختي قادر به سيركردن خود وبدند.
برخي صاحبان صنايع و دانشگاهيان شروع به صحبت پيرامون بهره وري نمودند و چنين استنباط كردند كه استقلال اقتصادي ژاپن تنها با افزايش بهره وري صنعتي حاصل خواهد شد.
انرژي در ژاپن:
* مصرف انرژي پايه در ژاپن، بين سالهاي 2000 و 2030 بطور ميانگين 8/0 درصد رشد خواهد كرد. آهنگ رشد مصرف در دهة نخست سريعتر از ميانگين خواهد بود ولي در دهة پاياني بواسطه كند شدن آهنگ رشد اقتصادي، گرايش مستمر به فعاليتهاي سبك كه نياز كمتري به انرژي دارند، كاهش شديد نرخ رشد جمعيت، و اثرات اشباع انرژي در بخش هاي حمل و نقل، خانگي و بخش خدمات، نرخ رشد مصرف انرژي نيز كاهش آشكاري خواهد شد.
در اين كشور طي سه دهه آينده سهم گاز طبيعي، انرژي هسته اي و انرژيهاي تجديدپذير افزايش و سهم نفت و زغال سنگ كاهش خواهد يافت. اين روند تا حدودي تحت تاثير اقدامات دولتها در جهت تشويق سوختها و انرژيهاي پاكيزه با تراكم كربن كمتر شكل خواهد گرفت. با وجود اين، منطقه مذكور در سال 2030 بيش از 92 درصد نفت مورد نياز خود را از طريق واردات تامين خواهد كرد.
با وجود اقدامات فوق الذكر، ميزادن انتشار دي اكسيد كربن در نتيجه توليد و مصرف انرژي در اين كشور در دهه نخست دوره پيش بيني، پيوسته افزايش خواهد يافت و اجازه نخواهد داد كه اين كشور تعهدات خود در چارچوب پروتكل كيوتو را تحقق ببخشند، مگر آنكه سياستهاي جديدي طي اين دوره اتخاذ شود.

تحليل تاريخي جمعيت ژاپن
جمعيت ژاپن دربين سالهاي 1720 و 1850 بين 28 تا 30 ميليون نفر باقي ماند. دلائل اصلي ركود جمعيت در طي اين دوره عبارتند از:
1. وضعيت بد اقتصادي در سطح حداقل معيشت، وجود امراض و بيماريهاي مسري مانند حصبه و وبا و حوادث مرگ بار از مهمترين دلايل سكون جمعيت بودند، يا چنانكه لاك وود (Loickwood) مي گويد «خشكسالي، زمين لرزه، سيل، سوء تغذيه، امراض مسري و سقط جنين در سطح وسيع از عوامل اصلي جلوگيري از افزايش جمعيت در اين دوره بودند».
2. به اجرا گذاشتن سياست كنترل داوطلبانة جمعيت توسط دولت قدرتمند توكوگاوا به دليل محدوديت عرضه مواد غذايي در اين دوره اثر تعيين كننده اي داشته است، به طوري كه محدوديت زاد و ولد در جوامع روستايي به صورت يك عرف و عادت فرهنگي درآمد و در طول دوره ميجي اين روند ادامه يافت.
با گشودن درهاي كشور در دهه 1850 و شروع توسعه اقتصادي نوين، از اواسط دهه 1880 روند رشد جمعيت تغيير كرده عرضه داروهاي جديد و اقداماتي جهت پيشگيري از بيماري مسري، نرخ مرگ و مير را كاهش داد و از طرف ديگر نرخ زاد و ولد نيز تا حدودي افزايش يافت و درنتيجه سبب افزايش جمعيت گرديد. اما نرخ رشد جمعيتي حتي در نقطه اوج آن از 5/1 درصد بالاتر نرفت كه اين رقم بسيار پائين تر از نرخ رشد جمعيت در كشورهاي در حال توسعه كنوني است كه دوره انتقالي (Transition Period) جمعيتي را طي مي كنند. پس از گذشت بيش از سي سال از شروع توسعه اقتصادي (سال 1920) جمعيت تقريباً به 56 ميليون نفر رسيد (جدول 1). نقطه اوج رشد جمعيت در دهه 1920 مي باشد كه نرخ رشد به 4/1 درصد رسيد كه پس از اين دهه، دوره انتقالي پايان يافته و نرخ زاد و ولد نيز كاهش مي يابد و رشد جمعيت قبل از شروع جنگ جهاني دوم به 8/0 درصد مي رسد. بنابراين، روند تحولات جمعيت در ژاپن مشابه روند مزبور در كشورهاي پيشرفته بوده است. سه دليل عمده در توجيه اين روند رشد ذكر مي گردد:
1. درصد باسوادي در ژاپن در ابتداي شروع توسعه اقتصادي، به خوبي قابل مقايسه با كشورهاي صنعتي در ابتداي ورود به مرحله صنعتي شدن بوده است.
2. كنترل جمعيت در مدتي بيش از دو قرن و محدوديت مواد غذائي، نوعي فرهنگ زاد و ولد پائين را در اين كشور به وجود آورد.
3. استراتژي توسعه در شروع دوران ميجي در جهت تأكيد بر افزايش ثدرت توليدي و تقويت عرضه كالا بود و كمتر به افزايش رفاه عمومي و تغيير الگوي مصرفي جامعه توجه شد.
عدم رشد بي رويه يا «انفجار جمعيت» پديده اي مثبت براي جامعه ژاپن تلقي مي شود و تنگناهائي كه در روند توسعه اقتصادي كشورهاي جهان سوم پديد آمده است، در ژاپن رخ نداد. به علاوه تغيير روند رشد جمعيت از يك دوره سكون به رشدي متعادل موجب شد تا نيروي كار ارزان مورد نياز در استخراج معادن و كارخانه هاي متعدد دوران ميجي، فراهم آيد. همچنين افزايش جمعيت، تقاضا براي كالاها و خدمات در داخل را گسترش داده و روند توسعه صنايع را تشديد نمود.
با گسترش مستعمرات و ورود مستقيم ژاپن در جنگ (در طي دهه 1930) ژاپنيها در گروههاي وسيع به مستعمرات و متصرفات ژاپن در اسياي جنوب شرقي مهاجرت نمودند و در طي جنگ نيز تعداد زيادي از انها كشته شدند. با پايان گرفتن جنگ، تعداد زيادي از مهاجرين، مجبور به بازگشت به كشور خود شدند. بازگشت مهاجرين، همراه با آنچه كه اصطلاحاً «رونق نوزادان»
(Baby Boom) خوانده مي شود موجب افزايش شديد نرخ رشد جمعيت گرديد، به طوري كه اين نرخ در سال 1952 به رقم 2/2 درصد رسيد كه در تجربه تاريخي ژاپن بي سابقه بود. در همين زمان به منظور كنترل رشد جمعيت، كوششهاي وسيع و مؤثري به صورت سقط جنين و روشهاي كنترل جمعيت، صورت گرفت كه در نتيجه نرخ رشد جمعيت در اواخر دهه 1950 به يك درصد كاهش يافت.
بايد توجه داشت كه نسبت گروه سني مولد (افراد بين 15 تا 65 سال) به كل جمعيت، به عنوان يكي از شاخصهاي توسعه اقتصادي محسوب مي شود و بالا بودن آن معرف درجه توسعه اقتصادي بالاتر است. افراد خارج از گروه سني مذكور عموماً مصرف كننده هستند و اگر نسبت آنها در يك جامعه بالا باشد ممكن است مانع رشد كلي اقتصاد شوند. نسبت گروه مولد ژاپن در سال 1950 بالغ بر 60 درصد مي گرديد كه گرچه بالاتر از تمامي كشورهاي در حال توسعه بود اما در مقايسه با كشورهاي پيشرفته در همان مقطع زماني، پائين محسوب مي شد. اين نسبت در همان سال براي كشورهاي فرانسه، آلمان غربي، سوئد، بريتانيا و امريكا به ترتيب 9/65، 3/67، 3/66، 9/66، 9/64 بود. افزايش زاد و ولد بعد از جنگ جهاني دوم و يا به عبارت ديگر «رونق نوزادان»حدود دو دهه بعد، اثر مثبتي را در جامعه ژاپن ظاهر ساخت. اين پديده موجب شد تا نسبت گروه مولد به بالاترين حد خود (9/68 درصد) در مقايسه با تمامي كشورهاي پيشرفته ارتقاء يابد. به هر حال، پيش بيني مي شود كه نسبت فوق تا اوايل قرن 21، به نحو قابل ملاحظه اي كاهش يابد. رقم مذكور در سال 2000 برابر 8/65 و در سال 2010 مساوي 60 درصد برآورد شده است (جدول 2). برطبق اين برآورد، ساخت سني جمعيت در سال 2002 به 5/23 درصد خواهد رسيد و در مقابل از سهم جمعيت كاسته مي گردد. دو پديده پيري مفرط (زماني كه به نقطه اوج خود نزديك مي شود) و ثابت ماندن نرخ زاد و ولد موجب مي شود تا خالص جمعيت، كاهش يافته و اين روند تداوم يابد، به عبارت ديگر نرخ افزايش طبيعي جمعيت، روندي منفي پيدا يم كند.
(در نمودار (1) تركيب سني جمعيت در سالهاي 1935 و 1985 نشان داده شدئه است. در سال 1935 نمودار تركيب سني جمعيت هنوز «هرمي شكل» بوده و مشابه ساختار سني جمعيت در كشورهاي در حال توسعه مي باشد، در حالي كه در طي سال 1985 به دليل كاهش نرخ زاد و ولد و افزايش متوسط طول عمر، تركيب سني جمعيت به شكل استوانه اي تغيير يافته و با نمودار ساخت سني در كشورهاي پيشرفته مشابهت پيدا مي كند. همچنين نمودار سني بر حسب درصد گروههاي مختلف سني، در سه مقطع متفاوت سالهاي، 1920 و 1989 و 2025 در نمودار (2) نشان داده شده است. در اين نمودار تحولات ساخت سني جمعيتي از هرمي شكل كامل 1920 تا پيش بيني استوانه اي شكل در 2025 به ضوح ديده مي شود.






















با افزايش درصد گروه سني بالاي 65 سال نسبت به كل جمعيت، اين نمودار كاملاً استوانه اي شكل خواهد بود. زائده اي در بين سنين 35-39 در اين نمودار مشاهده مي شود كه تكرار آن در سنين 10 تا 14 سال مربوط به اثر «دوره رونق نوزادان» بعد از جنگ جهاني دوم است. نمودار (3)، روند تغيرات گروه بزرگسالان به كل جمعيت را درچندكشور جهان نشان مي دهد. اين روند نمايانگر تغييراتي اساسي در ساختار جمعيت ژاپن است كه بدون ترديد در آينده اي نه چندان دور آثاري شگفت در مسائل اقتصادي – اجتماعي اين كشور پديد خواهد آورد. البته مشكلات اجتماعي مربوط به بزرگسالان، از هم اكنون در جامعه ژاپن ظهور يافته كه خود موضوعي در خور توجه است.
همان طور كه در جدول (3) ملاحظه مي شود، متوسط عمر انتظاري (Life Expectancy) و يا متوسط عمر براي مردان و زنان ژاپني در خلال سالهاي 1960 تا 19887 به بيش از ده سال افزايش يافته است. متوسط عمر مردان از 22/65 در سال 1960 به 61/75 در سال 1987 رسيد و اين رقم براي زمان از 16/70 به 39/81 در همان مدت تغيير يافت. در سال 1987 متوسط طول عمر ژاپنيها از كيله كشورهاي جهان بالاتر بود. جدول (3) متوسط طول عمر ژاپنيها را در مقايسه با چندين كشور جهان نشان مي دهد.
ژاپن در سال 1991 با جمعيتي معادل 124043 هزار نفر و تراكم جمعيتي (Population density) معادل 8/332 نفر در هر كيلومتر مربع از كشورهاي پر جمعيت جهان، از لحاظ تراكم محسوب مي شود. تراكم جمعيت در جزاير هنشو، كيوشو و شكوكو به ترتيب معادل 404 و 308 و 7.221 نفر مي باشد و سه شهر يزرگ توكيو، و ناگويا حدود 42 درصد از جمعيت اين كشور را در خود جاي داده اند.
پيري جمعيت ژاپن:
مسئولان ژاپني برروي مساله پيري كه كشور را تا پايان قرن در تهديد دارد بسيار پافشاري مي كند. اين موضوعي است كه بيش از آنچه ظاهراً به نظر مي رسد اسرارآميز است و دو توجيه مي توان براي آن ارائه داد:
اولي كه كاملاً هم قابل اغماض نيست، رقباي صنعت ژاپن را مد نظر دارد. چكيده اين پيام اين است : حدود بيست سال ديگر شكيبايي كنيد آن گاه شما شاهد از ميان رفتن پويايي اقتصاد كشوري خواهيد بود كه جمعيت آن با سرعت شتاب زده اي به پيري مي گرايد. از اين پس آنها كه بيشتر از 65 سال دارند، 10% جمعيت را تشكيل مي دهند نسبتي كه ضعيف تر از نسبت ديده شده در ايالات متحده (4/.11 درصد در سال 1981) يا در فرانسه (5/13 درصد در آلمان (5/15 درصد) است. اما براي كشور ژاپن 15 سال كفايت كرده است تا اين نسبت از 7 به 10 درصد برسد . حال آنكه براي همين افزايش در مورد ايالات متحده 30 سال و براي فرانسه 70 سال لازم بوده است. بنابراين پيري جمعيت ژاپن حالتي مداوم و طبيعي نيست بلكه حركتي سريع است.
توجيه دوم كه بسيار كلاسيك است، عدم تعادل نظام هاي بازنشستگي را يادآور يم شود كه هنگامي ظاهر خواهد شد كه نسبت بازنشستگان با توبه نسبت شاغلان با توجه نسبت شاغلان جهشي به پيش خواهد كرد. اين واقعيتي است كه ژاپن تا پايان قرن امتياز بزرگي جمعيت (در عين توانايي جواني) را از دست خواهد داد. ژاپن بر گروه گشورهاي اروپايي خواهد بست: در سال 2010 در ژاپن همچنان كه در آلمان يا در فرانسه، 4 نفر بازنشسته در مقابل 10 نفر فعال وجود خواهد داشت در آن زمان وضعيت جمعيتي آمريكا به اين كشور امتياز خواهد داد كه 5/2 بازنشسته در برابر 10 فعال.
ناخودآگاه ما به گونه اي استدلال مي كنيم كه گويي نظام ژاپني همانند رژيم فرانسه، نظام توزيعي است. باري چنين حالتي موجود نيست: حقوق هاي بازنشستگي در ژاپن بر مبناي پرداخت سهميه هايي كه كارفرما و مزدبگير در تمامي طول زندگي حرفه اي مزدبگير سرمايه گذاري كرده اند محاسبه مي شود. هر فرد مزدبگير مي بايست در طول بازنشستگي خود، سرمايه اي را مصرف كند كه در دورة اشتغال كنار گذاشته شده است. و معلوم نيست كه مسأله در كجا واقع شده است. حتي با اين فرض كه هر مزدبگير فراوانتري در 15 سال آينده به سن بازنشستگي برسند.
صندوق دولتي بازنشستگي 26 ميليون مزدبگير مؤسسه هاي بزرگ و متوسط كه بالا تر از آن ياد شد، در پايان سال 1984، 4/54 تريليون ين ذخيره در اختيار داشته است. (1800 ميليارد فرانك) كه از سال 1961 انباشته شد. و به صورت اوراققرضة دولتي سرمايه گذاري شده است. طي تنها سال 1984، مازاد سهيمه هاي بازنشستگي وارزي شده به 4/4 تريليون بالغ شده است كه تشكيل مازاد شگفت آور سالانه اي معادل با 180 ميليارد فرانك را مي دهد، و البته با يك كمك 100 ميليارد يني دولتي (30 ميليارد فرانك)
چرا در چنين موقعيت توانگرانه اي حكومت در اكتبر 1985 تصمي گرفته است تا سهميه هاي بازنشستگي كسر شده از حقوق شاغلان را بسيار بالا ببرد و از 6/10 با 4/12 درصد اصل دستمز (بدون مزايا) برساند؟ صندوق بازنشستگي ژاپن به شيوه دارايي بورژواهاي پايان قرن نوزدهم اداره يم شود كه بر مبناي آن، مصرف افزون بر درآمدهاي حاصل از سرمايه گذاري هاي سود سرمايه اصلي، دور از اخلاق تلقي مي شد.
بعيد نيست اين دغدغة مربوط به افق بسيار دوردست، هدفي فوري تر نهفته باشد، هدف پر كردن بخشي از كسري بودجه از طريق محدود كردن كمكهاي واريزي به صندوق بازنشستگي و افزايش جريان منبع كم خرج به سوي پرداختهاي دولتي. چرا كه امروزه ژاپن با اينكه داراي طولاني ترين ميانگين عمر جهان است و متوسط طول عمر مردهاي ژاپني 78 سال و زن هاي ژاپني 80 سال است (بر اساس تخمين ها هم اكنون پانزده هزار نفر از جمعيت ژاپن بالاي صد سال دارند كه اكثراً زن هستند اما كارشناسان مي گويند اين سكه كه تصويري خوشنرگ از سلامكتي مردم ژاپن ترسيم مي كند و روي ديگر هم دارد. ژاپن كشوري با جمعيت رو به كهولت است كه به تدريج از نيروهاي كار آن كاسته مي شود و همين نيروي كار مجبور است از تعداد روزافزون بازنشستگان حمايت كند و امروزه اقتصاددانان پيش بيني مي كنند نظام بازنشستگي ژاپن طي چند سال آينده دچار بحران مي شود. زيرا مزاياي پرداختي خيلي بيشتر از درآمد اين نظام است.
هزينه هاي پيري جمعيت ژاپن
دولت ژاپن در ارزيابي سالانه خود كه اخيراً منتشر كرده است، اعلام كرد كاهش رشد جمعيت اين كشور ژاپن را بيش از پيش با مشكلات اقتصادي رو به رو كرده است.
مسئولان ژاپني به منظور ايجاد امكانات لازم براي رسد جمعيتي خانواده هاي ژاپن و حل مشكل اقتصادي اين كشور راه حل جذب سرمايه خارجي ارائه كرده اند.
«جون سيتو» مدير سياست هاي اقتصادي و تحليل دولت ژاپن كه مسئول تهيه اين گزارش بود گفت:
«ژاپن با مشكل پيري جمعيت رو به رو است كه در تاريخ اين كشور بي سابقه بوده است.»
اين گزارش كه براي اولين بار مشكل پيري ژاپن را مورد توجه قرار داده، خاطرنشان مي كند كه جمعيت افراد بين 16 تا 54 سال در حال كاهش است و تعداد بازنشستگان روند صعودي خود را آغاز كرده است.
اقتصاددانان معتقدند ميزان بالاي ذخاير ژاپن عامل اصلي رشد سريع اين كشور پس از جنگ دوم جهاني بود. ذخاير مالي كه خانواده ها در بانك هاي اين كشور داشتند سرمايه لازم را در اختيار صنعت ژاپن قرار داد تا كارخانه ها و تجهيزات جديد ايجاد كند.
ژاپن كه يك از كشورهاي عمده اعتبار دهنده و طلبكار در جهان به حساب مي آيد تا كنون سرمايه خارجي چشمگيري را جذب نكرده است.
سيتو در اين خصو گفت: همه كشورهاي دنيا براي تامين بودجه خود، زمينه لازم براي جذب سرمايه هاي خارجي را فراهم مي آورند در حالي كه ژاپن هنوز اقدام مفيدي براي اين كار انجام نداده است.
گزارش اخير دولت ژاپن، خواستار جذب سرمايه خارجي و افزايش بازدهي كارگران شده، علاوه بر اينكه براي حل مشكل نرخ منفي رشد جمعيت بايد زنان ژاپني را تشويق به كار و بچه دار شدن همزمان كرد.
سيتو خاطرنشان كرد، مشكل زنان ژاپني اين است كه از بين بچه دار شدن و كار كردن فقط يكي را انتخاب مي كنند و از آنجايي كه آنها به خاطر بچه دار شدن و ترك كار 85 ميليون ين ضرر مي كنند انگيزه لازم براي بچه دار شدن را از دست داده اند.
آمار اخير آينده خوبي را براي ژاپن پيش بيني نمي كند.
نرخ تولد ژاپن در ژاپن، يعني متوسط دفعاتي كه يك زن در طول زندگي خود بچه دار مي شود، در سال 2002 به رقم 32/1 كاهش پيدا كرده كه در تاريخ ژاپن بي سابقه بوده است. پيش بيني مي شود جمعيت ژاپن تا سال 2050 نزديك به بيست درصد كاهش پيدا كند.
تغيير شاخص هاي جمعيتي ژاپن به تامين اجتماعي اين كشور نيز آسيب وارد مي كند. بر اساس پيش بيني هاي اخير دولت، افراد 20 تا 40 ساله حق بيمه بازنشستگي زيادي پرداخت مي كنند. در حالي كه در اينده به دليل نسبت زياد افراد مسن به جوان همين افراد حقوق بازنشستگي كمتري دريافت خواهند كرد.
رشد از طريق عمليات ساختماني بزرگ:
چگونه مي توان تقاضاي داخلي را بدون افزايش دستمزدها يا ايجاد كسري عظيم بودجه رونق بخشيد؟ مسئولان ژاپني در حال ارائه راه حلي هر چند سطحي براي اين مسأله لاينحل اند:
راه اندازي عمليات بزرگ ساختماني با امتيازات بخش خصوصي كه رئيس مركز پژوهشهاي اقتصادي ژاپن، مدافع سرسخت آن است.
از اكتبر 1985 تا 1986 بهاي زمين قابل استفاده تجار در توكيو 24 درصد افزايش يافته است.
اما اگر زمين نادر است، كافي است تا از همه زمينهاي ممكن استفاده شود و يا زمين ايجاد كرد.
خوب به طور مثال زمينهاي باير واقع در كارخانه هاي صنعتي در محدوده خليج توكيو كه بسته شدن تدريجي صنايع سنگين را آزاد مي گذارد به ويژه مورد توجه است و حدود 50 طرح خصوصي براي ايجاد ساختمانهاي مناسب دفتري، ساختمانهاي مسكوني و پاركهاي تفريحي و در اين محل دست به كار شده اند.

ويراني بافت قديمي شهرهاي ژاپن؛ سوغات شهرسازي مدرن:
عدم طراحي درست و نامنظم بودن ساختمانهاي بلندي كه در طول سال هاي گذشته ساخته شده اند، ظاهر ژاپن را به مخاطره انداخته اند. به ويژه در توكيو كه اختمان هاي «روپونجي هيلز» به عنوان توسعه اي تازه در مركز توكيو ديده مي شوند.
اينجا قبلاً منطقه اي مسكوني بوده، شامل خانه هاي كوچك و بزرگ كه با انواع كوچه ها و خيابان هاي پيچ در پيچ از هم جدا مي شده اند. اكنون بناهاي قديمي با تعدادي آسمانخراش جايگزين شده اند. (بلندترين آنها 54 طبقه است) اين آسمانخراش ها كه به سبك پست مدرن و در محوطه اي به وسعت 624 هزار متر مربع ساخته شده اند، شامل ا دارات و مجتمع هاي مسكوني به علاوه برخي مراكز فرهنگي هستند. بار ديگر نمادهاي قرن بيست و يكم، كاملاً آرام و مخفيانه، خاطرات و آثار توكيو قديم، معروف به «ادو» را از بين برده اند. عده كمي از مردم به خاطر خراب كردن محله هاي قديمي اعتراض كردند ولي صداي آنها توسط طرفداران مدرنتيه و كساني كه اعتقاد داشتند پروژه «روپونجي هيلز» باعث تولد دوباره ژاپن و توكيو، پس از ده سال ركود اقتصادي مي شود، خفه شد. از نظر مسئول روابط ملي اين پروژه، «روپونجي هيلز» نماد ژاپن معاصر و شهر بين المللي توكيو است. البته نمادي بيشتر اقتصادي و كمتر هنري و فرهنگي.
شهرهاي بزرگ ژاپن و از آن جمله توكيو، سال هاست دستخوش يك بازسازي بزرگ شده اند. در مناطقي كه هنوز بافت سنتي دارند آسمانخراش ها اغلب به صورت بدفرم و نامنظم سر به فلك كشيده اند. در بعضي جاها قديمي بودن محل محسوس نيست ولي اين قدمت و بافت سنتي را مي توان به روشني از خانه هاي كوچك يك يا دو طبقه اب كه شكل ها، نقشه ها، جنس ها و اندازه هاي مختلفي دارند، فهميد. منطقه اي با خانه هاي جورواجور و بدون هيچ نقشه خاصي، كه نشان دهنده فضايي دوستانه و روابطي نزديك است.
بعد از جنگ جهاني دوم، به خصوص در سال هاي بين 1950 تا 1960 هنگامي كه اقتصاد ژاپن در حال انفجار بود، ساختمان هاي مدرن بدون هيچ كنترل و مقرراتي به طور فزاينده اي در حال قد كشيدن بودند. اين ساختمان ها نه تنها در جاهايي كه آمريكا بمباران كرده بود، ساخته مي شدند بلكه در شهرهايي با بافت قديمي مثل توكيو و نارا كه در جنگ دست نخورده باقي مانده بودن نيز ساخته مي شدند. امروزه، فقدان مقررات باعث شده كه تقريباً تمام آثار متعلق به ژاپن باستان در حال قلع و قمع شدن باشند.
ما دو مسئله پيش روي خود داريم: يكي نگهداري ميراث شهري و ديگري قوانيني براي
ساختمان سازي و طراحي شهرها. هرچند كه براي مسئله اول قوانيني ايجاد شده، اما در عمل، اين قوانين كارآمد نيستند. طبق اين قوانين اگر يك بنا به عنوان «گنجينه ملي» و يا متعلق به «ميراث» ملت شناخته شده باشد، حفظ مي شود. البته با زحمت بسيار. اين قانون فقط شامل بعضي ساختمان ها مي شود: ساختمان ها و بناهايي كه بسيار مشهورند. به همين خاطر بناهاي بسيار كمي حفظ شده و آنهايي كه شهرت كمي دارند، تخريب مي شوند.
در دهه گذشته بعضي بناها توسط قدرت هاي خصوصي، به عنوان مراكز تاريخي حفاظت شده اند. منطقي بسيار كوچك و بسيار مشهور كه به دقت حفاظت مي شوند. در بسياري موارد اين مراكز تبديل به چيزي شبيه پارك هاي تك منظوره و يا پارك تفريحي براي توريست ها شده اند و ساخت و ساز در آنها ممنوع است.
به خاطر اين وضع رقت انگيز ميراث ژاپن، اكنون انجمن هاي شهري در شهرهاي مختلف تأسيس شده اند و شروع به اعتراض عليه خراب كردن بعضي بناها براي محافظت از بناها و ميراث شهري تغييراتي پيدا كرده است، اين تغييرات شامل سه قسمت اصلي مي شود:
قانون برنامه ريزي و نقشه كشي شهري، ايجاد قانوني براي كنترل ساخت و ساز و قانون توسعه شهري. اين قوانين توجهي به حافظت ندارند و فقط به مقررات ساخت و ساز توجه دارند و بايد گفت كه به مرور زمان اين قوانين ضعيف شده اند. هدف از ايجاد دو قانون اول كه در واقع صد سال پيش وضع دشه است، نظم بخشيدن بيشتر به نوع كاربرد زمين ها بوده است. (امور مربوط به مسكوني، تجاري يا صنعتي بودن زمين) د. قانون اول مقرر مي كرده اند كه چند درصد زمين ها مي توانند صرف ساختمان سازي شوند. اين قوانين طي چهار دهه گذشته تغييرات فراواني داشته اند. در سال هاي بين 1960 تا 1960 اين دو قانون اصلاح شدند و درصدي كه ساختمان ها مي توانند اشغال كنند تقريباً به طور كامل با كشورهاي غربي تطبيق داده شد. اين تغييرات را يم توان در Kyoto، كه در جنگ جهاني دوم دست نخورده باقي ماند مشاهده كرد.
در اينجا يادآور مي شويم كساني كه به حرفه ساخت و ساز مشغول بوده اند هيچ گاه از انجام كارهاي غيرقانوني و نادرست، در صورت لزوم ابايي نداشتند. مورد نمونه مسئله اي به نام به اصطلاح «سيستم محروم سازي» است، كه به سبب آن از سال 1944 به بعد، ساختمان هايي با تالار ورودي و كريدور نمي توانستند در بعضي جاها ساخته شوند و به همين خاطر آپارتمان هاي بلند و بلندتر ساخته يم شدند.
قانون سوم، قانون مربوط به توسعه شهري، در سال 1969 وضع شده و طبق اين قانون، ساخت آسمان خراش ها آزاد شد. هدف از ايجاد اين قانون مهار رشد جمعيت، به علت مهاجرت مردمبه شهرهاي بزرگ و افزايش زاد ووولد بوده است. بر طبق نظر دولت ژاپن، بناها و خانه هاي قديمي كه از چوب و كاغذ ساخته شده اند به اندازه كافي با رشد جمهيت شهرها تناسب ندارند. اين امر سبب شده است كه بعضي فضاها در شهرهاي ژاپن براي ساخت مجتمع هاي ميكوني در نظر گرفته شوند. اين قانون تغييراتي داشته است كه البته اين تغييرات هميشه كار رابدتر كرده است. مهم ترين تغيير در سال 1984 ايجاد شده، هنگامي كه اجراي اين قانون از دولت به بخش خصوصي منتقل شد و با اين كار آسمان خراش هاي جديد شروع به سربرآوردن كردند.
به تازگي قانوني تصويب شده كه از همه اين قوانين مضرتر است. قانوني براي افزايش محدوده هاي ساخت و ساز با هدف ايجاد رقابت بين المللي ژاپن و ايجاد بازار كار، در طول ركود اقتصادي فعلي ژاپن، طبق اين قانون بناهاي شهري دوباره و به صورت متمركز شده تر سازمان دهي مي شوند و نيز طبق اين قانون بايد زمين هاي به دردخور را براي استفاده، مورد بررسي قرذار دهند. اين كارها با كمك بخش هاي خصوصي انجام مي شود. بنابراين، قسمت اصلي مركز شهر توكيو، بزرگ ترين شهر ژاپن، براي انجام برنامه هاي «مدرن سازي» در نظر گرفته شده است كه به معني خنثي شدن و نقض تمامي مقررات شهرسازي است. اكنون آسمانخراش ها با هر ارتفاعي مي توانند ساخته شوند. يكي از پرسروصداترين نتايج اين قانون، ساخت روپوني هيلز بوده است.
مردم ژاپن از اين اتفاق راضي نيستند ولي با اين حال پيروزي آنها در اين راه كار آساني نيست. به نظر مي رسد كه سوال اساسي اين است كه ايا ارزش هاي هنري و فرهنگي حقوق بشر كه طبق قانون اساسي بايد حفظ شود، هنوز وجود دارد يا خير و اينكه ايا حفظ ميراث شهري ژاپن وظيفه دولت هست يا خير.
در پايان، به نظر مي رسد پنجره اي كوچك اما مهم رو به پيروزي باز شده، در اواخر سال 2002 ساكنين «كوكابونجي» اعلام كردند كه در مبارزه اي قانوني پيروز شده اند. «كاكوبونجي» منطقه اي مسكوني در حومه توكيو است و ساكنين آن به خاطر ارتفاع بيش از حد يكي از آپارتمان ها، كه در سال ها اخير ساخته شده يود، اعتراض داشتند. آنها مي خواستند قسمتي از بالاي آن خراب شود.
اين اولين پيروزي در اين گونه موارد است. وقني حكم دادگاه مشخص شد، دادگاه توكيو اعلام كرد، تمام صاحبان ميراث شهري وظيفه دارند اين ميراث را در حالت فعلي خود حفظ كنند. اين حكم نشان دهندة تغييري اساسي در دل دولت است، آنها فهميده اند كه ميراث كهن شهري نسبت به توسعه شهري از اهميت كمتري برخوردار نيست و اين ميراث كه داراي ارزش دروني و ذاتي است بايد توسط قانون حفظ شود. حفظ اين ميراث بايد به كمك مردم و دولت انجام شود، مردم بايد نسبت به ميراث شهري احساس مسئوليت كنند و دولت نيز بايد به عنوان يك وظيفه قانوني اين ميراث را حفظ كند.

فهرست منابع:
1- متوسلي، محمود كتاب توسعه اقتصادي ژاپن با تأكيد بر آموزش نيروي انساني، تهران: مؤسسة مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني 1374، صص: 25-18.
2- سوته، كريستين، دندانهاي غول ژاپن در راه تسخير جهان، مترجم: عباس آگاهي، آستان قدس رضوي، خرداد 1367
3- سايت روزنامة شرق: http://www.sharghnewspaper.com
4- سايت روزنامة همشهري http://www.hamshahri.net
5- سايت شركت مهندسي آب و فاضلاب كشور http://www.nww.co.ir
6- سايت رنگين كمان http://www.ranginkaman.com
7- سايت فارسي بي بي سي: http://www.bbcpersion.com

مطالب مشابه ...

كيفيت وكميت جمعيت

۲۳-۸-۱۳۹۰ ۰۱:۵۲ عصر
جستجو یافتن همه ارسال های کاربر اهدا امتیازاهدای امتیاز به کاربر پاسخ پاسخ با نقل قول
 سپاس شده توسط senior engineer

برای بروز رسانی تاپیک کلیک کنید


مطالب مشابه ...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
  [دانلود] پاورپوینت مديريت جامع كيفيت TQM 51 اسلاید ♔ αϻἰг κнаη ♔ 0 3,248 ۱۲-۹-۱۳۹۱ ۰۸:۰۶ عصر
آخرین ارسال: ♔ αϻἰг κнаη ♔

پرش به انجمن:

کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان