تبليغات
تبلیغات در دانشجو کلوب محک :: موسسه خيريه حمايت از کودکان مبتلا به سرطان ::
جستجوگر انجمن.براي جستجوي مطالب دانشجو کلوپ مي توانيد استفاده کنيد 
برای بروز رسانی تاپیک کلیک کنید
 
امتیاز موضوع:
  • 1 رأی - میانگین امتیازات: 5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

فيزيولوژي گوارش

نویسنده پیام
  • ♔ αϻἰг κнаη ♔
    آفلاین
  • مدیرکل  سایت
    *******
  • ارسال‌ها: 16,105
  • تاریخ عضویت: تير ۱۳۹۰
  • اعتبار: 1090
  • تحصیلات:زیر دیپلم
  • علایق:مبارزه
  • محل سکونت:ایران زمین
  • سپاس ها 34951
    سپاس شده 49155 بار در 13535 ارسال
  • امتیاز کاربر: 551,587$
  • حالت من:حالت من
ارسال: #1
فيزيولوژي گوارش
مقدمه:
با وجود گذشت بيش از يك قرن از پرورش شترمرغ اهلي در مزارع افريقاي جنوبي، اطلاعات علمي كمي در خصوص تغذيه شترمرغ وجود دارد و نيازهاي غذايي اين پرنده به طور دقيق برآورد نشده است. نتها در چندساله اخير برخي از تحقيقات اوليه در اسرائيل و افريقاي جنوبي در اين زمينه انجام شده اشت. هنوز جنبه هاي زيادي مورد تحقيق قرار نگرفته و اطلاعات گردآوري شده در اين بخش بيشتر مربوط به تجربيات پرورش دهندگان شترمرغ در افريقاي جنوبي است.
شترمرغ بطور كامل علفخوار نبوده و در حيات وحش قسمتي از غذاي آنان را حشرات، پستانداران كوچك، مارمولك و گاهي تخم پرندگان تشكيل مي دهد. اگرچه شترمرغ ها علف مي خورند ولي غذاي مورد علاقه آنان را برگ گياهان دولپه اي و نيز دانه آنها تشكيل مي دهد.
شترمرغ بر اساس عادت طبيعي در مراتع فقير زندگي كرده و مي تواند در اين شرايط غذاي كافي براي خود تهيه نمايد، جائيكه گاو و حتي گوسفند قادر به زندگي نيستند.
مانند ساير دامها هزينه غذا يكي از عمده ترين مخارج پرورش شترمرغ را تشكيل مي دهد. با استفاده از قابليت شترمرغ در مصرف غذاي فقير و متنوع مي توان تا حد زيادي از هزينه هاي پرورش كاست.

1- فيزيولوژي گوارش:
مطالعات معدود انجام شده برروي شترمرغها نشان مي دهد كه آنها قادرند الياف خام را بهتر از ساير طيور هضم نمايند. در اين زمينه فيزيولوژي گوارش شترمرغ را مي توان با خرگوش و اسب مقايسه كرد. Angle دريافت كه هضم الياف ديواره سلولي (NDF) كه تا ميزان 5 تا 6 درصد توسط طيور قابل هضم است، در جيره جوجه هاي شترمرغ مي تواند از سن 3 هفتگي مورد استفاده قرار گيرد. توانايي هضم NDF شامل درصدي از فيبر موجود در غذا (سلولز، همي سلولز و ليگنين) است كه پتانسيل هضم شدن را دارد. در شترمرغهاي در حال رشد، در خلال 10 هفته اول اين توانايي بصورت خطي تا ميزان 51 درصد افزايش يافته و در مورد شترمرغهاي كاملاً رشد كرده بالغ بر 60 درصد مي گردد. چنين قدرت بالاي هضم غذاهاي فيبري را در گله هاي حيوانات نشخواركننده مي توان يافت.
غذاهاي فيبري توسط شترمرغ از مري به پيش معده (معده غده اي) مي رود و عمليات اوليه هضم شيميايي بوسيله شيره معدي انجام مي شود. سپس غذا از يك منفذ بزرگ وارد معدة ماهيچه اي بنام سنگدان مي شود. ديوارة ماهيچه اي ضخيم سنگدان به همراه سنگريزه هاي خشن موجب تقسيم مكانيكي غذا به قطعات كوچكتر مي گردد.
سپس غذا وارد رودة كوچك شده و با اضافه شدن ترشحات روده اي بخصوص از لوزالمعده، مواد مغذي جذب مي شوند. فعاليتهاي تخميري كه توسط باكتريها در روده كور و بزرگ انجام مي شود شترمرغ را قادر مي نمايد كه از مقادير زياد فيبر در غذا استفاده نمايد. احتباس طولاني غذا در حدود 40 ساعت در دستگاه گوارش براي فلور باكتريايي بيهوازي زمان كافي فراهم مي آورد تا روز غذا اثر نموده و منجر به شكستن سلولز و همي سلولز گردد. در اين فرآيند اسيدهاي چرب فرار نظير اسيد استيك، اسيد پروپيونيك و اسيد بوتيريك توليد شده كه توسط ديواره معده جذب شده و انرژي لازم را براي پرنده مهيا مي سازد.
طي آزمايشهاي Swart دريافت كه شترمرغهاي در حال رشد مي توانند تا 76 درصد از انرژي متابوليسمي مورد نياز خود را از شكستن سلولز بدست‌آورند. بايد توجه داشت كه افزايش ميزان الياف خام در جيره ممكن است كاهش جذب ساير تركيبات سهل الهضم جيره شود.

ارتباط رشد با مصرف غذا:
رشد و افزايش وزن زنده شترمرغ بستگي اساسي به نحوه تغذيه و مديريت دارد. تغذيه شترمرغهاي پرواري با غذاي كنسانتره باعث رشد بسيار سريع از سن يك تا چهار ماهگي مي گردد و لي ممكن است دفرمه شدن پا خصوصاً مفاصل را به دنبال داشته باشد. در اينگونه موارد توسعه استخوانهاي پا با افزايش سريع وزن شترمرغ همخواني ندارد.
نتايج يك مطالعة اخير در افريقاي جنوبي نشانگر آن است كه شترمرغ مناطق مختلف، تفاوتهايي را در افزايش وزن نشان مي دهد. در اين مطالعه شترمرغهاي ادشورن افريقاي جنوبي، ناميبيا و زيمباوه با يكديگر مقايسه گرديدند. شترمرغهاي ادشورن افريقا ديرتر از بقيه به حداكثر وزن بدن و نيز حداكثر افزايش وزن روزانه رسيدند، ولي هيچگونه تفاوت معني داري در وزن پرنده بالغ بين شترمرغهاي نواحي مختلف وجود نداشت.
غذاي مصرفي شترمرغ بستگي به وزن پرنده و ميزان انرژي موجود در جيره دارد. معمولاً پرندگان تا زمانيكه از لحاظ انرژي نيازشان رفع نگردد از خوردن دست نمي كشند. در صورت تغذيه آزاد با جيرة متراكم (كنسانتره) ميزان غذاي روزانه دوره رشد 3 تا 4 درصد وزن بدن مي باشد و تنها در پايان دوره رشد اين مقدار كاهش يافته و به 2 تا 5/2 درصد مي رسد. جدول (1) متوسط غذاي مصرفي روزانه شترمرغها را در دوران مختلف زندگي نشان مي دهد.
ضريب تبديل غذايي در جوجه ها 4/1 تا 6/1 است و در شترمرغهاي جوان 4 تا 6 ماه اين نسبت 4 تا 6 و در پايان دوره رشد به 10 افزايش پيدا مي كند.

2- ميزان احتياجات به مواد مغذي:
همانند ساير حيوانات شترمرغها هم جهت رشد، نگهداري و توليد مثل نياز به آب، كربوهيدرات، پروتئين، چربي و ويتاميني ها دارند.
انرژي از شكستن كربوهيدراتهاي موجود در غذاهاي حاوي مواد قندي، نشاسته، چربي، پروتئين و الياف خام (سلولز و همي سلولز) بدست مي آيد. انرژي قابل استفاده حاصل از غذا انرژي قابل سوخت و ساز (ME) ناميده مي شود كه شامل اختلاف انرژي غذا و انرژي دفع شده از طريق مدفوع و ادرار و گاز بوده و با واحد مگاژول بر كيلوگرم (MJ/Kg) محاسبه مي گردد. در گونه هاي مختلف حيوانات دستگاه گوارش متفاوت بوده و ضريب تبديل غذايي براي هر ماده غذايي با ديگري فرق مي كند. بنابراين ميزان ME در هر حيوان و بريا هر غذا متفاوت خواهد بود.
چنين اطلاعاتي هنوز براي شترمرغ در دسترس نيست. لذا از جداول موجود طيور و خوك استفاده مي گردد كه البته ارزش انرژي متابوليسمي در اين جدول بدون احتساب الياف خامي كه شترمرغ مي تواند استفاده نمايد درنظر گرفته شده است.
پروتئين از اسيدهاي آمينه تشكيل شده است. اسيدهاي آمينه از تركيبات اوليه هر سلول بوده و در تعداد زيادي از فرآيندهاي متابوليكي بدن شركت مي نمايد. لذا پروتئين موجود در غذا يكي از مهمترين عوامل رشد و توليد مثل هر موجود زنده محسوب مي گردد. شترمرغ در دروان فيزيولوژيكي مختلف شامل رشد، نگهداري و توليد مثل نياز متفاوت به پروتئين در يك جيره غذايي دارد. درصد پروتئين در يك جيره بصورت درصد پروتئين خام مطرح مي گردد. در هنگام تغذيه حيوانات با مواد پروتئيني بايستي هم ميزان پروتئين جيره و هم ارزش غذايي آن مد نظر قرار گيرد. اين امر بستگي به تركيب اسيدهاي آمينه پروتئين دارد. كيفيت يك پروتئين بوسيله محتويات كلي و نيز ميزان اسيدهاي آمينه ضروري آن تعيين مي شود. پروتئين با منشاء جيواني فاقد ارزش غذايي زيادي است.
تنها نشخواركنندگان قادرند كه اسيدهاي آمينه ضروري را توسط ميكروارگانيسم ها در شكمبه بسازند. بدين ترتيب اين حيوانات به اسيدهاي آمينه ضروري در جيره وابستگي ندارند. اين كه ميكروارگانيسم ها در دستگاه گوارش شترمرغ، تنها در سكوم و روده بزرگ وجود دارند، در اين قسمت انتهايي دستگاه گوارش، جذب اسيدهاي آمينة حاصل از متابوليسم ميكروبي به مدت زياد ميسر نبوده و اسيدهاي آمينه به همراه مدفوع دفع مي گردند. درنتيجه تأمين اسيدهاي آمينه ضروري مانند ليزين، متيونين، سيستين، تريپتوفان، ايزولوسين و آرژينين در جيره شتر مرغ مهم است.
فيبر خام شامل ليگنين، سلولز و همي سلولز موجود در غذاست. اين مواد عمدتاً در غشاءهاي سلول و قسمتهاي چوبي گياه موجود مي باشند. بخصوص غذاهاي علوفه اي مانند يونجه سبز، علف و كاه بر ميزان فيبر خام غذا مي‌افزايند. همانند پروتئين خام، فيبر خام نيز در جيره بصورت درصد بيان مي شود.
جدول 2 احتياجات انرژي و ساير مواد مغذي شترمرغ را در مراحل مختلف رشد فيزيولوژي نشان مي دهد. اجزاء تركيبات غذايي تجاري شترمرغ در افريقاي جنوبي متشكل از اين مواد غذايي است. فرمول هاي مورد استفاده در امريكا بخصوص براي جيره نگهداري و توليد مثل متشكل از مقادير بيشتري پروتئين و اسديهاي آمينه ضروري مختلف است. بايد متذكر شد اين درصدها بمقدار زيادي وابسته به ميزان انرژي جيره مي باشد. افزايش انرژي جيره، كاهش مصرف غذا توسط حيوان را بدنبال دارد. از آنجائيكه تقريباً تمام جيره هاي امريكايي از مقادير بالاي انرژي برخوردارند، بنابراين لازم است كه درصدهاي مربوطه در جيره به منظور رفع نياز پرنده از نظر پروتئين و اسيدهاي آمينه ضروري افزايش يابد.

جدول 2- مقادير پيشنهادي انرژي و مواد مغذي براي شترمرغ
مادر جوجه در حال رشد جوجه سن به ماه
توليد نگهداري 14-11 11-6 5-2 2-1 1-0
9 8 9 9 10 11 12 انرژي متابو.ليسمي مگاژول در كيلوگرم
علوفه (مقادير مربوط به خوراك)
16 30 16 14 12 10 7 حداكثر فيبر خام (درصد)
14 12 12 14 16 18 22 حداقل پروتئين خام (درصد)
7/0 5/0 6/0 6/0 85/0 1 2/1 حداقل ليزين (درصد)
27/0 19/0 22/0 22/0 30/0 36/0 45/0 حداقل متيونين (درصد)
42/0 30/0 39/0 39/0 55/0 65/0 78/0 حداقل متيونين + سيستين (درصد)
42/0 30/0 39/0 39/0 55/0 65/0 92/0 حداقل ترئونين (درصد)
13/0 10/0 13/0 13/0 18/0 21/0 25/0 حداقل تريپتوفان (درصد)
67/0 48/0 52/0 52/0 73/0 86/0 1 حداقل ايزولوسين (درصد)
8/0 57/0 69/0 69/0 98/0 15/1 38/1 حداقل آرژينتين (درصد)

3- ميزان احتياجات به مواد معدني و ويتامينها:
علاوه بر مواد مغذي همچون كربوهيدراتها، چربيها و پروتئينها، مواد معدني و ويتامينها نيز براي ساخت تركيبات بدن و انجام اعمال مختلف آن ضروري هستند. در مواقعي كه ميزان مواد معدني و ويتامين ها در جيره كافي نباشد متابوليسم بدن مختل شده و اثرات زيان آور آن تنها در صورت تداوم و شدت زياد پس از مدتي قابل رويت مي باشد. براي شترمرغ مقدار كافي كلسيم و فسفر جهت شكل گيري و رشد مناسب استخوانها كاملاً اساسي است. جيره شترمرغهاي در حال رشد شامل 4/1 تا 5/2 درصد كلسيم و 7/0 تا 5/1 درصد فسفر است. نگهداري نسبت كلسيم به فسفر بين 1 به 5/0 و 1 به 6/0 بسيار مهم است. در زمان تخمگذاري، پرندگان مولد به مقادير متنابهي كلسيم براي شكل گرفتن پوسته تخم نيازمندند. جيره غذايي براي اين پرندگان بايستي شامل 5/3 درصد كلسيم باشد.
تاكنون استانداردهاي كاملاً دقيقي براي احتياجات شترمرغ به مواد معدني كمياب و ويتامينها ارائه نداشه است. درنتيجه از احتياجات طيور براي اين منظور استفاده مي شود و اغلب مواد معدني و ويتامينهاي جيره صنعتي بوقلمون و ماكيان براي شترمرغ بكار گرفته مي شود. براساس توصيه هاي انجام شده، جهت تغذيه شترمرغ در افريقاي جنوبي مقادير مواد معدني و ويتامين جبره (جدول 3) بيش از ميزاني است كه در جداول طيور بكار رفته است. تجربيات بدست آمده در پرورش جوجه و شترمرغهاي جوان نشان مي‌دهد كه منگنز نقش بسيار مهمي را در جلوگيري از دفرمه شدن پا و مفاصل شترمرغ ايفا كرده و در جيره بايستي به مقدار زياد و كافي درنظر گرفته شود.
جدول 3- مواد معدني مورد نياز
(در هر كيلوگرم جيره)
مقدار مورد نياز مواد معدني
120-750 منگنز
125-80 روي
180-100 آهن
18-8 مس
2-5/0 يد
5/0 كبالت
4/0-2/0 سلنيم


جدول 4- ويتامينهاي مورد نياز (در هر كيلوگرم جيره)
مقدار مورد نياز ويتامين
22000-10000 واحد بين الملل A
4000-1500 واحد بين الملل D3
50-43 ميلي گرم E
4-3 ميلي گرم K
6-4 ميلي گرم B1
4/14-6/9 ميلي گرم B2
9-5 ميلي گرم B6
27-19 ميلي گرم اسيد پانتوتنيك
980/1-430/1 ميلي گرم كولين
86-57 ميلي گرم نياسين
2/0 ميلي گرم بيوتين
2-5/1 ميلي گرم اسيد فوليك

3- تغذيه عملي شترمرغ:
مطرح شدن پرورش انبوه شترمرغ در افريقاي جنوبي در نيمه دوم قرن نوزدهم بيشتر به علت همزمان شدن با شروع كشت يونجه در آن زمان ممكن گرديد. حتي با استانداردهاي امروزي هنوز يونجه بهترين غذاي پايه براي شترمرغ اهلي محسوب مي گردد. مقادير زياد پروتئين، كلسيم و كاروتن يونجه، نياز به شترمرغ و حتي ساير پرندگان را بطور كامل برطرف مي كند.
تعدادي از كشاورزان شترمرغهاي خود را فقط در مزارع يونجه پرورش داده و هيچگونه غذاي ديگري اضافه نمي نمايند. براساس قواعد تجربي و عملي كشت يك هكتار يونجه مرغوب براي تغذيه 8 تا 12 شترمرغ كافي است. چنين تغذيه منحصر به فردي رشد وزني مناسب را براي پرندگان تأمين نخواهد كرد و دليل آن كمبود انرژي مورد نياز رشد شترمرغ در يونجه مي باشد. لذا اغلب ذرت كامل يا خردشده براي جبران انرژي استفاده مي شود.
كشت يونجه بسته به آب و هوايي و نوع خاك ممكن است در همه جا مقدور نباشد، در اين صورت شبدر بعنوان يك جايگزين قابل اعتماد مورد استفاده قرار ميگيرد. تركيبات شبدر قرمز يا علف گاوي شباهت زيادي با يونجه دارد. بهرحال شترمرغ از نظر سازگاري با زندگي در مكانها و شرايط تغذيه اي مختلف در دنيا مشهور است. اين امكان وجود دارد كه جيره را با توجه به شرايط مزرعه و استفاده از محصولات جنبي شاخه هاي ديگر توليد تنظيم نمود. البته قيمت تمام شده جيره بر اساس موادي كه در آن بكار برده مي شود بايستي مورد توجه قرار گيرد.
بطور كلي شترمرغ غذاهاي تازه و آبدار بخصوص گياهان پهن برگ مثل چليپائيان (شلغم، منداب، كلم، خردل و غيره) را ترجيح مي دهد. علوفه گرامينه كمتر مورد توجه شترمرغ است ولي در صورت خرد شدن مصرف مي گردد.
اطلاعات نادري در خصوص تغذيه شترمرغ توسط سيلوي سبز وجود دارد. سيلوي برگ چغندر امكان يبوست را بخصوص در پرندگان جوان مهيا مي سازد، اما هيچگونه منعي در خصوص استفاده از سيلوي ذرت وجود ندارد. بعضي از پرورش دهندگان شترمرغ از سيلوي علوفه گرامينه بطور موفقيت آميز استفاده كرده اند. اينگونه غذاها بايستي بتدريج به جيره اضافه شده و فقط از سن 4 تا 6 ماهگي به بعد كه دستگاه گوارش پرندگان به اندازه كافي تكامل يافته است داده شود. تجربيات كمي در خصوص مقدار مصرف وجود دارد و هر پرورش دهنده، مقاديري را بر اساس تجربيات شخصي خود انتخاب مي نمايد. يك پرورش دهنده در هلند بطور موفقيت آميز از سيلوي ذرت بطور نامحدود در پرندگان مولد و بميزان 700 تا 1500 گرم براي پرندگان در حال رشد استفاده مي نمايد.
علي رغم امكان تنوع در استفاده از تركيبات مختلف در جيره، فاكتورهاي زير بايستي در تنظيم جيره شترمرغ مورد توجه قرار گيرد:
• كليه مواد مغذي مورد نياز براي نگهداري و توليد بايستي به مقدار كافي و به نسبت متعادل در جيره وجود داشته باشد.
• با وجود استفاده شترمرغ از غذاهاي متنوع، غذا بايستي مطابق ذائقه پرنده باشد. براي اينكه غذا بطور كامل خورده شود بايستي خوش طعم باشد. اين امكان وجود دارد كه با اضافه كردن تدريجي غذاهايي با خوشمزگي كمتر، پرنده را به اين غذاها عادت داد. اضافه كردن علوفه سبز به جيره طعم غذا را خوشايند مي كند.
• الياف خام در جيره باعث تحريك حركات روده شده و هضم غذا را بهبود مي بهشد و به همين دليل بايستي به مقدار مشخصي در جيره وجود داشته باشد. مقدار الياف خام براي بالغين بايستي 15 درصد ماده خشك جيره باشد. مقدار ناكافي فيبر خام در جيره باعث مي شود كه شترمرغ اشياي خارجي بيشتري مثل شن، ماسه و خاشاك را ببلعد.
• جهت بهبود بلع و هضم بهتر است تمام اجزاء به صورت خرد شده در اختيار پرنده قرار گيرد. اين مسئله بخصوص براي مواد خشبي مثل يونجه خشك يا علف تازه توصيه مي گردد. غذاهايي كه خيلي ريز شده باشند در موقع بلع ممكن است ايجاد اشكال نموده و به علت گرد و غبار موجب سرفه شده و يا حتي در جوجه ها باعث بروز آسپرژيلوز شود. بدين منظور غذاهاي تجاري براي شترمرغ بصورت پلت تهيه مي شود. علاوه بر اين در غذاي پلت تركيبات جيره غيرقابل تفكيك بوده و در جيره بطور يكنواخت پخش مي شود.
• از تغيير ناگهاني جيره بايستي اجتناب نمود. در صورت لزوم چنين تغييراتي، تركيب جديد بايستي به مقدار كم و با روند رو به افزايش در مدت يك هفته به جيره قبلي اضافه گردد. تغيير ناگهاني جيره در شترمرغهاي مولد درفصل توليد ممكن‌است باعث‌كاهش توليد مثل گردد.
• فقط غذاهاي با كيفيت بايستي استفاده شود. غذاهاي باقيمانده در دانخوري ها مخصوصاً در صورت خيس يا تخمير شدن بايستي جمع آوري و معدوم گردد.
4- نكات كلي در خصوص تركيب جيره:
سيستم مديريتي مهمترين مسئله در تنظيم تركيبات جيره شترمرغ مي باشد. شيوه هاي مديريتي ممكن است بصورت متراكم، نيمه متراكم و يا باز باشد.
بعلت شرايط آب و هوايي و محدود بودن مراتع، پرورش شترمرغ به صورت سيستم باز در اروپاي مركزي مقدور نمي باشد.
در اين مناطق بدليل وجود زمستانهاي سرد و دسترسي وابسته به فصل غذاهاي مرتعي، سيستم نيمه متراكم به تابستان محدو.د مي شود. به همين دليل جيره هاي پيشنهادي در اين قسمت بايستي با توجه به اين مسئله بالانس شود تا يك غذاي كامل را تشكيل دهد. براي پرندگاني كه در مرتع نگهداري مي شوند پرورش دهنده بايستي كميت و محتويات غذايي موجود در مرتع را تخمين زده و با جيره تكميلي، نياز شترمرغ را تأمين نمايد. ميزان تركيبات مواد غذايي مختلف را مي توان يا از طريق آناليز در آزمايشگاههاي تخصصي و يا از روي جداول مخصوص بدست اورد.
در شرايط عملي محاسبه نيازهاي مختلف شترمرغ براي وضعيتهاي مختلف فيزيولوژي با همان دقتي كه در جدول آمده است كاري مشكل خواهد بود. براي اين منظور حداقل چهار نوع جيره مجزا درنظر گرفته مي شود كه عبارتند از:
جيره آغازين از سن 0 تا 3 ماهگي
جيره رشد از سن 3 تا 11 ماهگي
جيره پاياني از سن 11 تا 14 ماهگي
جيره توليد مثلي كمي قبل از فصل توليد مثل و نيز در خلال آن
پرندگان مورد نظر جهت توليد مثل (از سن 14 ماهگي تا سن بلوغ جنسي) و پرندگان مولد در خارج از فصل توليد مثل مي توانند از جيره پاياني به همراه مقدار زيادي علوفه اضافه براي نگهداري استفاده نمايند.
دستگاه گوارش جوجه ها و شترمرغهاي جوان كاملاً تكامل نيافته و قادرند الياف خام را در حد محدودي تجزيه و استفاده نمايند. غذاي آنها نسبت به شترمرغهاي بالغ بايستي از قابليت هضم آسانتر و انرژي بالاتري برخوردار باشد. شترمرغهاي جوان اساساً نياز به پروتئين بالايي جهت رشد دارند.
در تركيب جيره بايستي كيفيت پروتئين و ارزش غذايي آن مورد توجه قرار گيرد، زيرا اين پرنده تك معده اي بوده و به اسيدهاي امينه ضروري در جيره وابسته است. خصوصاً مواد غذايي غني از پروتئين با منشاء جيواني مثل پودر گوشت يا پودر ماهي داراي ارزش غذايي بالايي مي باشند؛ اگرچه استفاده از پودر ماهي در جيره جوجه شترمرغ موضوع مورد بحث مي باشد. Huchzermeyer ايجاد جراحاتي را در سنگدان شترمرغ گزارش نموده كه احتمالاً بدليل مصرف پودر ماهي مي باشد. برعكس Gruss پودر ماهي را باعث اين اختلال نمي داند. بهرحال بايستي مراقب بود كه پودر ماهي مرغوب استفاده شود. در صورت شك و ترديد مي توان از ساير منابع پروتئين حيواني مثل پودر گوشت استفاده نمود.
علاوه بر اين جوجه شترمرغهاي جوان قادرند تا حد مشخصي چربي موجود در جيره غذايي را تجزيه كنند. چربي زياد در جيره ممكن است باعث اسهال در جوجه هاي جوان گردد. اين مسئله در يك مطالعه كه جيره اي حاوي 8 درصد چربي خام به پرندگان خورانده شد مشاهده گرديد.
طبقه بندي بر اساس چهار نوع جيره غذايي كه در جدول زير نشان داده شده است بسيار كلي بوده و بويژه در مراحل بعدي رشد استفاده بيشتر از علوفه با فيبر خام بيشتر، پيشنهاد مي گردد. اين مسئله كاهش هزينه جيره را نيز در بر خواهد داشت.

الياف خام
(درصد) پروتئين خام
(درصد) انرژي متابوليسمي مگاژول در كيلوگرم غذا سن به ماه جيره
10 20 11 3-0 آغازين
14 16 10 11-3 رشد
16 12 9 14-11 پاياني
16 14 9 پرندگان مولد در فصل توليد مثل

در صورت وجود امكانات و آگاهي كافي در مورد تركيب جيره مي توان يك جيره غذايي كامل را در خود مزرعه تهيه نمود. خصوصاً در مورد اهداف توليد مثلي بايستي داراي تنوع كافي بوده و حاوي تعداد زيادي از اجزاء غذايي باشد. اين جيره ها به دلايل زير هميشه موفق تر هستند:
• اطمينان از تعادل جيره بخصوص در مورد ويتامينها و مواد معدني كمياب.
• دلپذير نمودن طعم غذا مطابق ذائقه شترمرغ
• عدم ترجيح اكتسابي يك جزء غذايي عمده (مثل ذرت) توسط پرنده.
• تغيير آسانتر تركيب جيره بخصوص در هنگام نوسان قيمت هر يك از اجزاي جيره.
• مورد توجه قراتر دادن فاكتورهاي رشد بخصوص در مورد اجزاء پروتئيني، مسئله اي كه هرگز مورد پوشش تحقيقاتي قرار نگرفته است.
5- استفاده از غذاهاي آماده تجاري:
در جائيكه امكان تهيه جيره در خود مزرعه وجود نداشته و يا اينكه تهيه آن به دليل تعداد كم شترمرغ نگهداري شده اقتصادي نباشد، مي توان از غذاهاي آماده تجاري استفاده نمود. در صورت عدم دسترسي به غذاهاي مخصوص شترمرغ يا گران بودن آن مي توان از غذاهاي آماده ويژه ساير طيور استفاده نمود. براي رفع احتياجات شترمرغ، اين غذاها بايستي با علوفه (تازه يا خشك)، مواد معدني (بويژه كلسيم، فسفر و عناصر كمياب) و ويتامين ها تكميل گردند. هنگام استفاده از غذاهاي آماده طيور بايستي مراقب بود كه هيچگونه داروي ضد كوكسيديوز يونوفور (مثل لازالوسيد – سديم، موننسين – سديم، ناراسين، ماجورامايسين و سالنيومايسين – سديم) در آن وجود نداشته باشد، زيرا اين افزودني ها براي شترمرغ سمي هستند.
الف) آب آشاميدني:
آب تمير و تازه بايستي بطور مداوم در اختيار پرنده قرار گيرد. ميزان مصرف آب بستگي به آب و هوا و نوع جيره دارد. هنگامي كه شترمرغ از علوفه تازه و آبدار استفاده مي كند به آب كمتري نياز دارد. ولي اگر از جيره خشك استفاده نموده يا در هواي گرم پرورش يابد، تقاضاي پرنده براي آب بيشتر مي شود. در يك تحقيق برروي شترمرغهاي 5 تا 6 ماهه ميزان مصرف آب 1/9 ايتر در روز ثبت گرديد. در اين تحقيق غذاي كنسانتره به شترمرغها داده شده و برودت هوا در طي 8 هفته مطالعه كمتر از 20 درجه سانتيگراد بود.

ب) سنگريزه:
شترمرغها در طبيعت وحس جهت كمك به سنگدان در خرد كردن غذا، سنگريزه و ريگهاي ناصاف را مي بلعند. در صورت نگهداشتن شترمرغ در سالن يا محوطة محصور بايستي سنگريزه در اختيار آنها قرار گيرد. سنگريزه هاي آهكي يا خرده صدفهاي دريايي، بخصوص در دوران تخمگذاري كه شترمرغهاي ماده به كلسيم بيشتري نياز دارند پيشنهاد مي‌گردد. البته سنگريزه هاي تجاري نيز در اندازه هاي مختلف و با خواص گوناگون (مثل جذب مواد مضر) وجود دارند. در صورت چراي منظم، سنگريزه اضافي فقط جهت رفع نياز به كلسيم در اختيار پرنده قرار مي‌گيرد.
6- تغذيه جوجه شترمرغ:
در طي سه ماه اول، پرورش جوجه ها بسيار حساس بوده و درصد تلفات بيشتر از سنين ديگر مي باشد. براي به حداقل رساندن تلفات رعايت كامل بهداشت و تغذيه مناسب و دقيق امري ضروري است.
الف) جيره هاي غذايي:
در جدول 6 سه نوع جيره مناسب تغذيه جوجه شترمرغ نشان داده شده است. مقدار كافي ويتامين و مواد معدني بايستي با اضافه نمودن مكمل هاي غذايي تجاري مطابق دستورالعمل شركت سازنده تأمين گردد.




جيره هاي نمونه جهت ساختن دان جوجه شترمرغ
جيره شماره سه جيره شماره دو جيره شماره يك اجزاء جيره
-- -- 39% ذرت
27% 33% -- جو
24% 20% -- جو دو سر (يولاف)
10% 13% 20% كنجاله سويا
14% 10% 5% پودر گوشت
4% 4% 3% پودر استخوان
-- -- 33% يونجة خشك
-- 20% -- شبدر قرمز خشك
21% -- -- علف خشك مرغوب
+ + + ويتامين و مواد معدني

علاوه بر خود جيره، مقادير كمي علوفه سبز خشك شده براي تحريك اشتها و تأمين ويتامين ها و پروتئين ها اضافه مي گردد. اضافه كردن تكه هاي هويج و بالاخره تكه هاي ريز تخم مرف كاملاً جوشيده و سفت شده به غذاي خشك در دو هفتة اول مفيد بوده است.
در ميان غذاهاي آماده تجاري براي ساير گونه هاي حيواني، غذاي آغازين جوجه بوقلمون و جوجه مرغ (حداقل داراي 22 درصد پروتئين خام و 7/11 مگاژول در كيلوگرم انرژي قابل سوخت و ساز) به شرطي كه داراي ضدكوكسيديوز يونوفر نباشد براي جوجه شترمرغ ها مناسب است. به دليل كم بودن الياف خام و به منظور بهبود بخشيدن به ساختار دان آغازين ماكيان كه اغلب بدليل ريزي بيش از حد براي جوجه شترمرغ مناسب نمي باشد بايد بين 5 تا 20 درصد (بسته به سن جوجه) يونجه يا شبدر ريز شده به غذاي آنان اضافه شود. همچنين به دليل ناكافي بودن كلسيم و فسفر اين جيره ها افزودن فسفات كلسيم، يا پودر استخوان يا خرده صدف و يا سنگريزه هاي آهكي توصيه مي گردد.
ب) روش غذادهي:
درست قبل از اينكه جوجه شترمرغ پوسته تخم را بشكند كيسة زرده را از طريق ناف به محوطة شكمي جذب مي كند. وزن زرده ممكن است تا حدود يك سوم وزن زمان هچ جوجه باشد. كيسه زده بعنوان يك منبع غذايي باعث مي گردد كه جوجه ها 4 تا 6 روز اول زندگي را بدون غذا و مايعات زندگي كرده و نيازي به غذاي كمكي نداشته باشند. بنابراين كاهش وزن بدن در طي روزهاي اوليه طبيعي است.
علي رغم اين حقيقت جوجه ها بايد به محض سرپا شدن يعني در يك يا دو روزگي به غذا و آب دسترسي داشته باشند. جوجه شترمرغها مجبورند غذا خوردن را ياد بگيرند. البته آنها بطور غريزي به جستجوي غذا مي روند ولي قادر به تشخيص غذا در دانخوري ها نمي باشند. در صورت عدم مراقبت كافي احتمال تلف شدن جوجه ها در اثر گرسنگي و يا بلعيدن اشياء و در نتيجه انباشتگي معده يا روده وجود دارد. بدين منظور بهتر است جوجه ها برروي بستر سيماني، حصير پلاستيكي يا گوني پرورش داده شوند. كف و مواد بستر بكار رفته بايستي مرتباً تميز و شتسته شوند. تنها از سن حدود 2 ماهگي به بعد مواد بستري ديگري مثل شن و ماسه و يا پوشال توصيه مي گردد.
براي عادت دادن جوجه ها به غذاي موجود در دانخوري بايستي گردشگاه آنان كوچك درنظر گرفته شود (كمتر از 3/0 متر مربع براي هر جوجه). دانحورها بايستي در تمامي نقاط سالن وجود داشته باشند تا غذا به راحتي در دسترس جوجه ها قرار گيرد. همچنين مي توان در روزهاي اول غذا را در دانخوري هاي طويل ناوداني يا برروي پارچه هاي كتاني، كنفي (بدون نخهاي اضافي) يا گوني خالي پاشيد.
به دليل كنجكاوي جوجه شترمرغها، تمايل آنان به غذا با انگشت كشيدن به غذا برانگيخته مي شود. براي تحريك بينائي جوجه براي غذا خوردن، افزودن يا مخلوط كردن علوفه سبز خرد شده (برگ كلم، كاهو و يونجه) و نيز قطعات هويج و تخم مرغ كاملاً جوشيده و سفت شده (به همراه پوسته) به جيره خشك موثر است. حتي سبز كردن رنگ غذا نيز موجب تحريك جوجه ها مي گرددو بعضي از پرورش دهندگان به منظور آموختن طرز غذا خوردن يك يا چند جوجه بزرگتر را به همراه جوجه هاي جوان نگه مي دارند.
جوجه هاي جوان غذاي آردي را به غذاي پلت ترجيح مي دهند. عموماً پرندگان غذاي مرطوب بآساني از غذاي خشك دوست دارند. بايستي به اين نكته توجه نمود كه غذاي مرطوب آسانتر فاسد شده و درنتيجه باعث سوء هضم در جوجه ها مي گردد. دانخوري بايستي بطور روزانه تميز و غذاي باقيمانده در آنها خارج شده و براي تغذيه پرندگان بزرگتر استفاده گردد. بعد از اولين نوبت تغذيه، مدفوع جوجه بايستي به مدت 3 تا 5 روز به دقت كنترل شود. در صورت مشاهده اولين علائم اسهال بايستي به آب آشاميدني يا غذاي آنها آنتي بيوتيك اضافه گردد.
بدليل استفاده از ذخيره زرده، مصرف دان در طي ده روز اول زندگي جوجه ها كم مي باشد. برخلاف روش قبلي يعني اغذيه آزاد، در حال حاضر تغذيه محدود مورد بحث است. التهاب كيسه زرده معمولترين علت مرگ و مير جوجه ها محسوب مي گردد. بوسيله محدوديت غذايي جوجه ها در روزهاي اول زندگي مي توان جذب زرده را تسريع بخشيد. در مطالعه اي توسط Farzi مشاهده شد كه ميزان تلفات در جوجه هايي كه از جيره محدود شده استفاده مي كردند، نسبت به جوجه هايي كه آزادانه غذا مي خوردند بطور معني داري كمتر بوده است. در مورد دوم مرگ و ميرها بيشتر در اثر تورم كيسه زرده، اسهال و يبوست بوده است. Farzi ميزان غذاي خشك مصرفي روزانه را 5/1 تا 3 درصد وزن پرنده پيشنهاد مي‌كند. اين مقدار بايستي بتدريج و همگام با افزايش رشد جوجه ها و سلامت آنان افزايش يابد. Arts تعداد دفعات غذادهي در روز را دوبار پيشنهاد مي كند كه در هر نوبت ميزان غذا بايد به اندازه اي باشد كه در عرض 2 ساعت خورده شود. برگهاي خرد شده بدون هيچگونه محدوديتي بعنوان مكمل غذايي پيشنهاد مي شود.
به دليل عدم فعاليت جوجه ها در شب نيازي به تغذيه شبانه نيست. به منظور تشخيص سريع هرگونه انحراف از رشد طبيعي، مصرف غذا و رشد پرنده بايستي بطور مداوم مورد پايش قرار گيرد. افزايش وزن اضافي از طريق كاهش ميزان غذا يا افزايش درصد فيبر خام جيره جبران مي گردد.
ج) تغذيه جوجه ها با علوفه:
جوجه ها به محض عادت به غذا خوردن، به علوفه تازه علاقه پيدا مي كنند، زيرا علوفه تازه محرك اشتها است. لذا علاوه بر غذاي آردي بايستي علوفه خرد شده مثل گزنه، شبدر، يونجه و كلم سه تا چهار بار در روز اضافه گردد. بدليل خطر بروز انباشتگي بايد توجه داشت كه در طي ماه اول فقط از برگ علوفه مصرف شده و از ساقه آنها استفاده نگردد. مي توان بوته‌هاي يونجه يا شبدر را در حدود ارتفاع سر جوجه ها آويزان كرد. با خوردن برگ ها توسط جوجه ها مي توان بوته هاي عاري از برگ را جمع آوري نمود. علوفة مانده و پژمرده نيز سبب مشكلات گوارشي مي شود. لذا علوفه سبز را بايستي به مقداري در اختيار جوجه ها گذاشت كه در عرض دو ساعت خورده شود.
چنانچه به عللي دسترسي به علوفه سبز ممكن نباشد مي توان از شبدر و يونجه خشك به عنوان جايگزين استفاده نمود. بهرحال علوفة خشك يا تازه بايستي به قطعات ريز خرد شوند. اندازه قطعات براي جوجه هاي جوان بايستي 6 ميليمتر و در هر صورت هميشه كمتر از طول انگشت كوچك پرنده باشد. مقدار علوفه با افزايش سن جوجه ها افزايش يافته و ممكن است در سن 10 هفتگي به 20 درصد ميزان غذاي خشك برسد.
د) گردش و چرا:
از سن دو تا سه هفتگي چرا در يك مزرعه يونجه يا شبدر يك جايگزين مطمئن براي علوفة تازه خواهد بود. براي جلوگيري از مصرف بيش از حد ساقه و اشياء غيرقابل هضم و در نتيجه خطر يبوست بايستي به نكات زير توجه نمود:
• جوجه ها نبايستي در حالت گرسنه وارد مزرعه شوند بلكه بايد قبل از آن با غذاي پرانرژي تغذيه گردند.
• در هنگام شروع چرا بايستي رفتار خوراك خوردن جوجه ها بدقت كنترل شود.
• چراهاي اوليه نبايستي بيش از نيم ساعت و دوبار در روز تجاوز نمايد. پس از آنكه جوجه ها به چريدن عادت كردند مي توان زمان را افزايش داد.
• در صورت بلند بودن ارتفاع علوفه چراگاه بخصوص يونجه، ممكن است كندن برگ از ساقه هاي بلند براي جوجه مشكل بوده و لذا علاقه خود را از دست داده و به چيزهاي ديگري مثل علف هرز، و ماسه و سنگريزه تمايل نمايد. مزارع مورد نظر براي چراي جوجه ها بايستي بطور منظم درو شده و بلندي علوفه تا شن شش هفتگي از ارتفاع پشت جوجه ها تجاوز ننمايد.
• چريدن در علفزار و چمنزار براي جوجه ها در سنين پايين خطرناك است زيرا ممكن است خوردن ريشه يا ساقه بوته هاي بلند ايجاد يبوست نمايد.
علاوه بر نكات فوق بايستي توجه داتش كه تا سن سه تا چهار ماهگي، هنگام انتقال جوجه به چراگاه نبايستي علوفه چراگاه مرطوب باشد. پرورش دهندگان شترمرغ در افريقاي جنوبي دريافته اند كه خيس شدن سطح شكم پرنده در اثر تماس با برگهاي خيس ناشي از باران و شبنم در مزرعه باعث مرگ جوجه ها مي گردد. بنابراين در زمان بارندگي، گردش و چراي روزانه جوجه بايستي تا خشك شدن كامل علفها به تعويق افتد.
در صورت عدم دسترسي به مرتع مناسب جهت چرا، بايستي از هفتة دوم جوجه ها را در هواي گرم و خشك به گردشگاه آورد تا به دويدن و بازي بپردازند. نور آفتاب براي سلامت جوجه ها ضروري است و به تشكيل ويتامين D3 كه نقش اساسي را در رشد استخوانها دارد كمك مي كند. گردشگاه بايستي تميز و داراي كف مناسب و عاري از اشياي خارجي باشد. حداقل در چند روز اول، فضاي گردشگاه براي هر جوجه حدود يك متر مربع درنظر گرفته مي شود. دانخوريها بايستي طوري در تمام مناطق گردشگاه پراكنده باشند كه جوجه ها به راحتي غذا را پيدا كنندو تقريباً بعد از 3 هفته مي توان تعداد دانخوريها را كاهش داد. با افزايش سن جوجه ها بايستي فضاي گردشگاه را وسيعتر كرد. دستگاه گوارش تكامل يافته و خطرات احتمالي ناشي از خوردن اشياء خارجي و الياف بلند كاهش مي يابد. در سن 4 ماهگي جوجه شترمرغها قادرند علوفه فيبري را با توجه به وزن بدنشان هضم نمايند.
هـ – آب آشاميدني
به همراه اولين وعده غذا در دو يا سه روزگي، بايستي آب در اختيار جوجه ها قرار گيرد. پرندگان بايستي غذا خوردن چگونگي آشاميدن آب را نيز ياد بگيرند. رنگي نمودن آب توسط رنگهاي خوراكي و يا چسباندن عكس رنگي در داخل آبخوري باعث جذب پرندگان مي گردد. آبخوري ها نبايد در ارتفاع بلند قرار گرفته و بايد توسط يك شئي سنگين (مثل يك سنگ) مهار شوند. به ازاي هر سه دانخوري، يك آبخوري درنظر گرفته مي شود.
جوجه ها چه در پناهگاه نگهداري شوند و چه در محوطه باز، آب مصرفي و مدفوع و ادرار آنها بايستي كاملاًُ كنترل گردد. ادرار طبيعي به رنگ سفيد است. انتظار مي رود جوجه هاي ضعيف آب بيشتري خورده و درنتيجه دچار اسهال شوند. در اين صورت پيشنهاد مي شود 2 تا 3 بار در روز و بمدت محدود آب در اختيار جوجه ها قرار گيرد. به عنوان يك قاعده كلي ميزان آب بايستي 8/1 تا 2 برابر مقدار غذاي كنسانتره باشد.
آبخوري ها بايستي بطور روزانه تميز و با آب تازه پر شوند. جوجه ها و پرندگان در حال رشد هرگز نبايد آب مانده و گرم استفاده نمايند. اگرچه هيچگونه مدرك علمي در اين رابطه وجود ندارد، ولي اين مسئله موجب بيماري و تلفات مي شود. بنابراين نبايستي آبخوري ها در معرض نور مستقيم خورشيد قرار گيرند.
و) سنگريزه:
بمنظور خرد شدن غذا در سنگدان، شترمرغ نياز به تكه هاي كوچك سنگريزه دارد. تا زمانيكه جوجه ها از طريق گردش و چرا به چنين منابعي دست نيافته اند بايستي به غذاي آنان سنگريزه اضافه گردد. سنگريزه ها بايستي نصف اندازه ناخن انگشت پرنده باشند. براي جوجه هاي تازه متولد شده اين اندازه تقريباً در حد يك دانه برنج است.
بعضي از پرورش دهندگان، سنگريزه ماسه زير و خشن را به طور آزاد در اختيار جوجه ها قرار مي دهند و بعضي ديگر بدليل ترس از انباشتگي معده يا روده حويان قوياً اين روش را رد مي نمايند. آنها اضافه نمودن اين مواد را به جيره ترجيح مي دهند. 4 تا 5 سنگريزه كوچك براي هر جوجه در روز كافي به نظر مي رسد، Arts سنگريزه را فقط بعد از سه هفتگي پيشنهاد مي كند. سنگهاي صنعتي بدليل امكان بروز يبوست نبايستي مورد استفاده قرار گيرند.
ز) ويتامينها:
اضافه نمودن ويتامنيهاي محلول به آشاميدني بر اساس دستورالعمل مصرفي كارخانه در دو تا سه هفته اول پرورش جوجه براي افزايش مقاومت در مقابل بيماريها، توصيه مي گردد.

ح) خوراندن خوراك:
فلور ميكروبي لازم جهت هضم ميكروبي در روده كودر و بزرگ جوجه در اولين روزهاي زندگي شكل مي گيرد. در حيات وحش اين فرآيند با بلعيدن مدفوع والدين بعنوان اولين غذا صورت مي گيرد. كود حاوي جمعيت باكتريهاي مورد نياز پرنده است. به اين منظور بعضي از پرورش دهندگان كود تازه پرندگان بالغ را براي جوجه ها توصيه مي نمايند. البته خطر انتقال انگلهاي روده اي و عوامل بيماري زا به جوجه ها وجود دارد. حداقل براي جلوگيري از انتقال انگلها و عوامل بيماري زاي خاص شترمرغ، بعضي پرورش دهندگان، كود تازه گاو را پيشنهاد مي نمايند. اين روش مورد بحث بسيار بوده و توسط بعضي از پرورش دهندگان رد شده است.
در طي روزهاي اول زندگي، جوجه ها مدفوع خود را مي خورند كه اين امر باعث بروز مشكلات بهداشتي فوق الاشاره مي شود. براي جلوگيري از اين خطرات، مدفوع بايستي مرتباً جمع آوري گردد. در بعضي از مزارع امريكا جوجه ها ابتدا روي توري هاي فلزي پرورش مي يابند تا مدفوع از دسترس آنها خارج گردد.
7- تغذيه پرندگان در حال رشد:
اين گروه شامل شترمرغهاي جوان بين سه ماهگي تا سن كشتار يعني 10 تا 14 ماهگي مي باشد.
هدف اصلي از تغذيه اين پرندگان استفاده از استعداد بهينه از پتانسيل رشد و جلوگيري از اتلاف غذا مي باشد. با افزايش سن ضريب تبديل غذايي افزايش يافته و در نتيجه ميزان اضافه وزن روزانه نيز كاهش مي يابد. تكامل مداوم دستگاه گوارش، پرنده را قادر مي سازد كه مقادير رو به افزايش الياف خام غذا را تجزيه نمايد. تركيب جيره ممكن است شامل افزايش غذاي ارزان قيمت با مقادير زياد الياف خام (مثل علوفه) باشد. توصيه مي گردد براي پرندگان در حال رشد در شروع و پايان دوره رشد از جيره هاي متفاوت استفاده شود.
الف) جيره هاي غذايي:
جداول 7 و 8 جيره هاي رشد پيشنهادي (براي پرندگان 3 تا 9 ماهه) و نيز جيره هاي پاياني (در 9 تا 12 ماهگي) را نشان مي دهد. براي اطمينان از كافي بودن ويتامينها و مواد معدني، افزودنيهاي تجاري بر اساس دستورالعمل سازنده به جيره اضافه شود. بعضي از پرورش دهندگان در افريقاي جنوبي براي بهبود طعم جيره و بعنوان يك منبع سديم و كلر، 5/0 تا 1 درصد نمك به جيره اضافه مي نمايند.
در صورت استفاده اجباري از غذاهاي آماده تجاري به جاي جيره تركيبي مزرعه، غذاهاي آمادة ويژه جوجه مرغ )16% پروتئين خام و 11 تا 12 مگاژول هر كيلوگرم انرژي قابل سوخت و ساز) توصيه مي گردد.

جدول 7 – جيره هاي پيشنهادي رشد (3 تا 9 ماهگي)
جيره شماره چهار جيره شماره سه جيره شماره دو جيره شماره يك اجزاي جيره
42% 38% -- -- ذرت
-- -- 30% 25% جو
-- -- 20% 23% جو دوسر
3% 1% -- -- گندم
7% 10% 5% -- كنجاله سويا
1% -- -- -- مخمر آب جو
-- -- -- 10% پودر ماهي
5% 7% 10% -- پور لاشه
2% 4% 3% 2% پودر استخوان
40% -- -- -- يونجه خشك
-- -- -- 40% شبدر قرمز خشك
-- 40% 32% -- علف خشك مرغوب
+ + + + ويتامين و مواد معدني

جدول 8 جيره هاي پيشنهادي دوره پاياني رشد (9 تا 12 ماهگي)
جيره شماره سه جيره شماره دو جيره شماره يك اجزاي جيره
27% -- -- ذرت
-- 15% 10% جو
-- 24% 30% جو دوسر (سيولاف)
10% 8% 10% گندم
2% 3% -- كنجاله سويا
-- 4% 2% پودر ماهي
6% -- -- پودر گوشت
5% 6% 3% پودر استخوان
-- -- 45% شبدر قرمز هشك
50% 40% -- علف خشك مرغوب
+ + + ويتامين و مواد معدني

به دليلي كمي الياف خام و ميزان بالاي انرژي، اين غذاهاي تجاري بايستي با يونجه يا شبدر خشك به نسبت 2 به 1 مخلوط شوند. براي تنظيم دقيق نسبت كلسيم به فسفر افزودنيهايي مانند پودر استخوان يا دي كلسيم فسفات به جيره اضافه مي گردند.
مخلوطي از 70% غذاي آماده اسب (12% فيبر خام و 5/9 مگاژول در كيلوگرم انرژي قابل سوخت و ساز) و 30 درصد يونجه يا شبدر خشك شده را مي توان به عنوان جيره پاياني استفاده نمود. اين جيره نيز بايستي با غذاهاي فسفردار مانند دي كلسيم فسفات تنظيم گردد.

ب) روش غذادهي:
براي شترمرغهاي جوان علوفه سبز در مقايسه با جوجه ها كمتر اهميت داشته و مي توان از علوفه خشك ريز با خرد شده با مقادير رو به افزايش استفاده كرد. در صورت دسترسي آزادانه به علوفه سبز بايد آنها را به عنوان اشتهاآور و نيز منبع پروتئين و ويتامين مورد استفاده قرار داد.
در سن 4 ماهگي چراي آزاد براي پرنده ايده آل است. چون از هزينه غذا كاسته و پرندگان اجازه حركت مي دهد كه براي سلامتي آنها بسيار مفيد است. شترمرغها در اين سن مقاوم هستند ولي هنوز در هنگام شب و بارندگي حتي در تابستان نياز به سايبان مسقف دارند. چريدن به تنهايي انرژي مورد نياز پرنده را براي رشد تأمين نمي كند و براي دستيابي به رشد مورد انتظار بايستي غذاي پرانرژي در اختيار آنها قرار گيرد. جيره رشد و پاياني كه قبلاً شرح داده شد براي اين منظور مناسب است، ولي تركيب علوفه (يونجه، شبدر و علف خشك) كه قبلاً در اين جيره ها پيشنهاد گرديد بايد حذف شود. مقدار غذاي تكميلي بايستي 60 درصد غذاي خشك روزانه مصرفي پرنده را تشكيل دهد.

ج) تغذيه شترمرغهاي مولد:
غذا يكي از عوامل مهم در توليد مثل شترمرغ است. ميزان توليد مثل با تعداد تخم هاي گذاشته شده و ميزبان باروري آنها، نسبت به جوجه هاي هچ شده و ميزان ماندگاري جوجه ها محاسبه مي گردد. غذاي كم كيفيت نتايج نااميدكننده اي در بر داشته و حتي شترمرغ تمايل به جفتگيري نيز نخواهد داشت. از دادن غذاي اضافي نيز بايستي پرهيز نمود چرا كه توانايي پرنده را مختل نموده و تخمهاي چنين پرندگاني اغلب ميزان باروري كمي دارند. علائم عيني چاي يا سوء تغذيه در پرنده، شامل كماني شدن شكم و پشت و نيز تغيير رنگ پوست مي باشد. رنگ زرد دلالت بر افزايش چربي و برعكس رنگ سبز تا آبي دلالت بر ضعف تغذيه دارد.
بدين منظور جيره بايستي بر اساس كارائي شترمرغهاي مادر تنظيم گردد. در اين خصوص بين فصل توليد مثل و فصل استراحت فرق وجود دارد. فصل توالد مثل شامل دوران جفتگيري و تخمگذاري و نيز نشستن روي تخم و جوجه درآوري (در جوجه كشي طبيعي) مي باشد. در صورت استفاده از ماشين جوجه كشي و برداشت مداوم تخمها از آشيانه، دروان تخمگذاري يك شترمرغ به 4 تا 6 ماه مي رسد.
جفتگيري مي تواند با افزايش پروتئين جيره آغاز گردد. چراي طبيعي با گياهان متنوع اثر بسيار مثبتي در توليد مثل پرندگان دارد. پرندگان در دوران تخم گذاري براي توليد تخم، به مقادير معتنابهي انرژي و پروتئين نياز دارد. وجود ويتامينها و مواد معدني به اندازه كافي و متعادل (بخصوص كلسيم، فسفر، منگنز و روي) نقش مهمي در توليد تخمهاي نطفه دار ايفا مي كند. هرچند تجارب بدست‌آمده در ناميبيا نشان داده كه تخمهاي بي نطفه بعلت استفاده از جيره هاي غني كلسيم در طي دوران تخم گذاري بوده است. افزايش مقدار كلسيم استفاده از منگنز و روي را كه براي باروري ضروري مي باشد مهار مي نمايد، متعاقباً شترمرغ نر نيز با ماده جفت نمي شود. براي رفع اين معضل مي توان تركيبات منگنز و روي را تزريق نمود.
د) جيره هاي غذايي:
جدول 9 جيره هاي نمونه براي شترمرغهاي مادر در طول فصل توليد مثل را نشان مي دهد. هنگام آماده نمودن اين جيره بايستي افزايش نياز به كلسيم در فصل توليد مثل مورد توجه قرار گيرد. همچنين ويتامينها و مواد معدني مكمل نيز بر اساس دستورالعمل سازنده به جيره اضافه گردد.
بعنوان جايگزين جيره هاي فوق، استفاده از دان تخمگذار (شامل 5/13 درصد پروتئين خام و 5/11 مگاژو.ل بر كيلوگرم انرژي قابل سوخت و ساز) بهمراه يونجه يا شبدر به نسبت 3 به 2 پيشنهاد مي گردد. بمنظور تنظيم دقيق نسبت كلسيم به فسفر نياز به اضافه نمودن تركيبات فسفري (دي كلسيم فسفات يا پودر استخوان) مي باشد.
در صورت استفاده از علف خشك براي شترمرغهاي مولد، مخلوطي از 7 قسمت دان دورة رشد ماكيان (16% پروتئين خام با 11 مگاژول بر كيلوگرم انرژي) و 3 قسمت علف خشك پيشنهاد مي گردد.
شترمرغهاي مواد در فصل استراحت مي توانند با جيره پاياني تغذيه شوند (كه قبلاً توضيح داده شد). در اين مرحله پرندگان به رشد كامل خود رسيده و اين غذا فقط جهت نگهداري شترمرغ است. بنابراين پيشنهاد مي‌گردد اين جيره با مصرف مواد خشبي مانند علف خشك همراه باشد. بيشتر پرورش دهندگان در افريقاي جنوبي در اين دوره گله را فقط با چرانيدن نگه مي دارند.

جدول 9- نمونه هايي از جيره كامل شترمرغ مولد در طول تخمگذاري
اجزاي جيره جيره شماره يك جيره شماره دو جيره شماره سه
ذرت 20% -- --
گندم -- -- 20%
جو -- 29% 10%
يولاف 10% -- 2%
سبوس 4% 4% 2%
كنجاله سويا 4% 6% --
مخمر آبجو 2% 2% 1%
پودر لاشه 4% -- --
پودر ماهي -- 6% 6%
پودر استخوان 10% 10% 9%
يونجه خشك -- -- 50%
شبدر قرمز خشك 46% -- --
علف خشك مرغوب -- 43% --
ويتامين و مواد معدني + + +

هـ) روش غذادهي:
تغذيه مداوم و يكنواخت در مورد شترمرغ هاي مولد از اهميت خاصي برخوردار است. لذا تركيب جيره حدالامكان نبايستي تغيير نمايد چرا كه اثر بسيار نامطلوبي در توليد مثل پرندگان دارد. وقتي شترمرغهاي مولد در چراگاه نگهداري مي شود آب و هوا نقش تعيين كننده اي را در كميت و كيفيت غذا بازي مي كند. شرايط آب و هوايي نامطلوب بايستي با غذاي اضافي جبران گردد.
در صورت استفاده از جيره هاي متراكم مقدار مصرف 5/2 كيلوگرم در روز بوده و غذادهي بايستي سه بار در روز باشد. در صورت دسترسي به علوفه تازه، به منظور تحريك اشتها و تأمين پروتئين مي توان آن را بصورت خرد شده به جيره اضافه كرد. اگر پرندگان بوسيله چريدن تغذيه مي شوند علوفه در جيره هاي پيشنهادي حذف شده و بسته به وضعيت چرا، هر پرنده 1 تا 2 كيلوكرم غذاي كنسانتره دريافت نمايد.
براي اجتناب از تغذيه بيش از حد نياز در فصل استراحت، جيره بايستي بر اساس احتياجات نگهداري تنظيم شود. چريدن در فاصله زماني بين دوره هاي توليد مثلي حتي در مرتع كم كيفيت نيز قابل قبول است. در اروپا عمده اين فاز در فصل زمستان يعني زمانيكه چريدن به دليل آب و هوا منع مي گردد قرار دارد. توصيه مي گردد كه غذا قبل از شروع فصل توليد مثل بعدي افزايش يابد. جفتگيري مي تواند بوسيله جيره غني از پروتئين تحريك گردد (براي مثال 3 تا 4 هفته چريدن در مزارع يونجه تازه). تغذيه فشرده و متعادل دردوران تخمگذاري باعث افزايش تخمك گذاري و در نتيجه ميزان تخم گذاري شده و باروري تخمها را افزايش مي دهد. در طي اين دوران افزودن مقدار مناسب و كافي ويتامين A، D و E (ويتامينهاي باروري) در

مطالب مشابه ...


فيزيولوژي گوارش

۱۸-۸-۱۳۹۰ ۱۱:۲۷ صبح
جستجو یافتن همه ارسال های کاربر اهدا امتیازاهدای امتیاز به کاربر پاسخ پاسخ با نقل قول

برای بروز رسانی تاپیک کلیک کنید


مطالب مشابه ...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
  دوست دستگاه گوارش را بشناسید baran** 0 87 ۲۸-۹-۱۳۹۲ ۰۷:۵۳ عصر
آخرین ارسال: baran**
Star کشمش سیستم گوارش را تقویت می‌‌کند *بی دل* 0 75 ۱۵-۷-۱۳۹۱ ۱۱:۳۳ صبح
آخرین ارسال: *بی دل*

پرش به انجمن:

کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان