تبليغات
تبلیغات در دانشجو کلوب محک :: موسسه خيريه حمايت از کودکان مبتلا به سرطان ::
جستجوگر انجمن.براي جستجوي مطالب دانشجو کلوپ مي توانيد استفاده کنيد 
برای بروز رسانی تاپیک کلیک کنید
 
امتیاز موضوع:
  • 2 رأی - میانگین امتیازات: 5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

علل ارتکاب جرم و راههای جلوگیری از آن

نویسنده پیام
  • ♔ αϻἰг κнаη ♔
    آفلاین
  • مدیرکل  سایت
    *******
  • ارسال‌ها: 16,105
  • تاریخ عضویت: تير ۱۳۹۰
  • اعتبار: 1090
  • تحصیلات:زیر دیپلم
  • علایق:مبارزه
  • محل سکونت:ایران زمین
  • سپاس ها 34951
    سپاس شده 49155 بار در 13535 ارسال
  • امتیاز کاربر: 551,587$
  • حالت من:حالت من
ارسال: #1
علل ارتکاب جرم و راههای جلوگیری از آن
مقدمه
هيچ مجرمي از مادر خود مجرم و تبهكار زاده نشده است، همه انسانها، فطرتي پاك خلق شده و پس از تولد در دوران اوليه زندگي، پاك و معصومند و اين تا زماني است كه توسط شرايط خاص محيط خانوادگي، اجتماعي و پرورش به گناه آلوده نشوند زيرا چگونگي رفتار و شخصيت افراد بيشتر به چگونگي محيط اجتماعي و اقتصادي و تربيتي آنها بستگي دارد، بنابراين توجه به اين واقعيت ضروري بنظر مي رسد كه جرم و جنايت يا بعبارت بهتر بيماريهاي اجتماعي مانند بيمارييهاي جسمي مسري هستند و اگر قبل از ايجاد انگيزه وقوع جرم بفكر اصلاح و از بين بردن علل ارتكاب جرم نيافتند ممكن است به ديگران نيز سرايت كند كه عواقب سنگين و غير قابل جبراني در پي دارد بصورتي كه: بر اثر ازدياد جرم وجنايت قدرت كنترل در جامعه هر روز ضعيف تر و بالطبع بر مقدار مجرمين افزوده مي گردد.
در تمامي اعصار و قرون جامعه انساني مواجه با دردها و آسيب هاي ناشي از كجرويها انحرافات، جرام و جنايات بوده كه در هر عصري شكل خاصي پيدا كرده و نوع برخورد با آن هم گوناگون بوده است. در عصر ما بدلايلي چون گسترش فقر و محروميت، جنگ، عدم توجه به جنبه معنوي انسان، ستي و تزلزل اركان اخلاقي، سقوط خانواده، تكامل ماشينيسم گسترش مكاتب مادي و الحادي. پوچ گرائيها و لذت طلبي ها و بالاخره عدم توان كنترل زمامداران توسعه بيشتري يافته است.
دورنماي آينده از ديد بسياري از جامعه شناسان، بسيار تيره است و به نظر آنها اميدي به اصلاح اوضاع نيست مگر اينكه تحولي ناشي از روشنگريها و ارشادات سازنده در جامعه رخ دهد وجود چنين انديه هايي، صاحبنظران را به تلاش و تكاپو وا داشته است كه در سايه بررسيهاي علمي، ريشه و انگيزه هاي اينگونه دردها را كشف كرده و راههايي براي پيشگيري و درمان ارائه كنند.
اصل اينست كه در جامعه انحرافي پديد نيايد تا نياز به درمان و اصلاح و احيانا گسيختگيري و زندان نباشد و در حيات اجتماعي بايد عملي صورت گيرد كه انحراف و آسيبي پديد نيايد و در صورت پديد آمدن،‌ مزمن نگردد كه در آنصورت امكان ريشه كن كردن آن بسادگي مسير نخواهد شد. گاهي هسته اوليه انحرافي در جامعه گذارده شده و مسئولان با نظر بي اهميتي به آن مي نگرند ولي در اندك زماني شيوع و گسترش يافته و جامعه را دچار آسيب و بحران مي كند كه اين مسئله در رابطه با جوانان بيشتر قابل توجه است زيرا كه نيروها مي گردانند. چرخ اجتماعند و عوارض به آساني در آنان رخنه كرده و گسترش مي يابد.
در نظام حيات اجتماعي،‌ اسلام در هر حال پيشگيري از وقوع انحراف و جرم را مقدم بر اصلاح مي داند و بر مسئوليت نظارت افراد را در رابطه با هم تاكيد دارد. (امر به معروف و نهي از منكر)
بودجه هائي كه در هر جامعه اي صرف نگهداري،‌نگهباني،‌ تغذيه،‌ بهداشت،‌ پوشاك و… مجرمين در زندانها و ندامتگاه ها و مراكز بازپروري مي شود اگر از ابتدا صرف آموزش و تربيت صحيح آنها شود، جامعه را از حيث وجود افراد مجرم و منحرف خالي و از افراد كارساز و نيروي انساني مقصص بي نياز مي سازد پس مي توان گفت افراد مجرم زندانها از ناآگاهترين مردم هستند كه از امكان آموزش و خصوصا پرورش و تربيت صحيح محروم بوده اند.
هر مدرسه اي كه گشوده شود زنداني بسته مي شود.
در مورد شناخت جرم يا انحرافات و علل بوجود آورنده آن و همچنين راههاي پيشگيري و يا درمان آن نظرات و ديدگاه هاي مختلفي از سوي صاحبنظران و كارشناسان مطرح گرديده اما بدليل آنكه عوامل اجتماعي انحرافات،‌تركيب و پيچيدگي هاي زيادي دارند نمي توان آنها را تنها از يك ديدگاه بررسي كرد بلكه مي بايست بصورت عمقي مورد توجه و بررسي قرار داده و سعي كرد علل گوناگوني كه باعث ارتكاب اينگونه اعمال مي شوند را مورد تجزيه و تحليل قرار داده و راه حلي درست براي جلوگيري از تكرار آنها ارائه نمود.
جرم و جنايت و انحرافات مانند ساير بيماريها نسبي بوده و تابع زمان و مكان است مثلا سقط جنين در برخي جوامع جرم است درصورتي كه در كشوري مانند هند نه تنها جرم نبوده بلكه به آنها جايزه هم مي دهند و يا ازاله بكارت پس از سن بلوغ قانوني در جوامع غربي در عصر حاضر جرم محسوب نمي شود در صورتي كه يك قرن پيش در آن جوامع جرم بوده است.
اغلب انحرافات اجتماعي چون اعتياد،‌ الكليسم، همجنس بازي،‌ فحشاء‌ ،‌ دزدي،‌ تجاوز و … سرايت اجتماعي دارند بهمين دليل جامعه بايد بفكر شناخت علل آن بوده و راه درمان آنها را پيدا نمايد و اگر علل آنها رواني باشد باز هم ناشي از وضع نابسامان جامعه بوده و همانطور كه بيماران جسمي در جامعه نياز به مراقبت و درمان دارند بيماران رواني نيز نياز به مراقبت و درمانهاي رواني و اجتماعي دارند.
اما قبل از شناسائي يا علت يابي رفتارهاي انحرافي و عوامل پيشگيري آن به برخي از اصطلاحات و مفاهيم اينگونه اعمال اشاره مي شود.
مفهوم هنجارهاي اجتماعي يكي از مفاهيمي است كه بايد در جامعه مشخص و روشن باشد. هنجاري اجتماعي است كه تعيين مي كند انسان چه بايد بگويد و از گفتن چه چيزهائي بايد اجتناب كند. بايد چگونه بيانديشد و چگونه رفتار كند و چه اعمالي را انجام دهد و از انجام چه اعمالي بايد اجتناب ورزد،‌ چگونگي رفتارها و روابط اجتماعي را معيين مي كند و كنشهاي تقريبا يكسان و لايتغير انساني را مشخص مي كند و محدوديتهاي نيز در زمينه رفتار انسانها بوجود مي آورد و بطور خلاصه رفتارهاي خلاف هنجارها را نابهنجاري،‌ و فرد مرتكب آن را كجرو مي نامند.
مفهوم جرم و بزه و خلاف نيز از جمله مفاهيمي است كه در رابطه با اعمال انحرافي مطرح و علت يابي مي شود. خلاف در اصطلاح حقوقي به اعمالي گويند كه مقررات و قوانين كشور آنرا منع نموده و خلافكار سزاوار تنبيه و سرزنش مي باشد و حال آنكه بزهكار يا مجرم كسي است كه مرتكب عملي مي شود كه بر طبق قانون براي آن مجازات تعيين گرديده است ليكن در اصطلاح آسيب شناسي اجتماعي و روانشانسي جنائي معمولا افراد خلافكار و مجرم را در يك رديف نام مي برند اما بيم آن مي رود كه خلاف، عواقب وخيمي در برداشته و احتمال بزهكاري در پيش باشد.
فرد خلافكار دچار يك نوع ناراحتي و فشار دروني است كه مي توان بوسيله بربيان ريشه يابي و جلوگيري نمود و بزهكار يك نوع خلاف شديدتر است كه طبق قانون، مجاز است براي آن تعيين گرديده است مانند: دزدي،‌ تخريب،‌ مجروح و زخمي كردن و آزار مردم، اعمال جنسي نامشروع و منافي عفت و عصمت،‌ قتل و امثال آنها يا بعبارت ديگر بزه سركشي فرد است در برابر اراده اجتماع كه بوسيله مقررات و قانون تعبير گرديده است.
همانطور كه اشاره شد در شناخت عوامل جرم و نوع آن و با توجه به شرايط زماني و مكاني در جوامع مختلف متفاوت مي باشد،‌ بعنوان مثال در برخي از جوامع برخي از اعمال و رفتارها جرم تلقي شده و در برخي ديگر جرم تلفي نمي شود همچنين ممكن است اعمالي در مقطع و زماني انحراف و زمان و مقطع ديگر عادي بنظر برسد يا از لحاظ كم و كيف و نوع برخورد با آن در هر جامعه قوانين بخصوصي حاكم باشد مانند بي حجابي كه زماني از لحاظ قانون نامشروع و داراي يك ديد انحرافي و زماني ديگر مشروع به حساب آيد.
عوامل متعددي در ايجاد انحرافات نقش دارند كه شناسائي آنها و تحليل و بررسي صحيح آنها ما را در راهيابي به پيشگيري يا عدم رشد آن در جامعه كمك زيادي خواهند نمود كه سعي خواهيم كرد آنها را بصورت اجمال شرح دهيم. ما در اين بررسي دسته بنديهاي زير را مورد توجه قرار خواهيم داد: عوامل زيستي،‌ عوامل رواني عاطفي،‌ عوامل اقتصادي،‌ عوامل سياسي و عوامل فرهنگي.
عوامل موثر در ايجاد انحراف:
عوامل زيستي يا اثر وراثت در انحراف:
يكي از عوامل و شرايط زمينه ساز انحرافات و جرم را اثر وراثت يا حالات جسماني و نفساني پدر و مادر و اثر انتقال آن به فرزند دانسته اند بسياري از دانشمندان از جمله ريبو و فري معتقدند بسياري از ابتلاآت و بيماري والدين مثل اعتياد، اختلالات رواني روي نطفه ها و ژنها اثر مي گذارند و عده ديگر عامل كروموزوم اضافي را در انحراف موثر مي دانند و عده اي ديگر چون لومبروزو،‌ سيماي افراد را در شكل گيري جرم موثر مي دانند.
برخي نقائص جسماني و همچنين زشتي و زيبائي افراد، وضع مزاج و بيماري،‌طرز كار غدد و اختلالات آن و عوارض جسماني را علتي براي زمينه هاي پيدايش جرم مي دانند هر چند جرم شناسان به اين نتيجه رسيده اند كه وراثت علت جرم نمي باشد اما اغلب نظرات به اينجا منتهي شده كه بين جسم و روان رابطه اي است و برخي از صفات جسمي موجب پيدايش روحيه ها و استعدادهائي در زمينه جرم و انحراف ميگردد. از ديدگاه اسلام نيز هرچند نظريه هاي جنايتكار بالفطره بودن را نمي پذيرد اما صفات ارثي و تفكرات و حالات ارثي را قابل انتقال دانسته و صفات ارثي انحرافي را زمينه مي داند نه عامل براي هر جرم و انحراف.
عوامل عضوي و نقايص جسماني، زشتي و زيبائي هم مي تواند بدليل نوع ديد خود يا اجتماع از ايشان از جنبه حقارت يا شرافت به ايشان نگريسته مي شود موجب زمينه هاي انحراف شود وضع مزاج و بيماريهاي جسماني و اختلالات در ترشح غدد مي تواند نيز مي تواند از عوامل باشد كه تعادل رواني را برهم زده و موجب بروزحالات نامناسب از جمله اختلالات عصبي، بلوغ زودرس يا بلوغ ديررس يا خستگي مفرط و بيخوابي و … شود كه اين مسائل و مشكلات ممكن است زمينه ساز انحرافات خشونت و جنايت شود.
با توجه به عوامل زيستي و وراثتي روحي و جسمي نقشهاي آن در ايجاد زمينه هاي انحرافي چند اقدام براي پيشگيري يا حداقل كردن ميزان آن ضروري بنظر مي رسد:
1- تاثير عملكرد به موقع دستگاههاي بهداشتي و درماني كشور،‌ چون اثرات وراثتي از طريق زوج به فرزند منتقل مي شود لذا هر يك از زوجين مي بايست موظف شوند قبل از شروع زندگي و يا قبل از بچه دار شدن نسبت به پاكسازي حالات و تفكرات روحي و همچنين سالم سازي وضعيت جسماني تا جائي كه توانائي دارند اقدام نموده و در صورت نداشتن حالات رواني و وضعيت جسمي سالم به طريق مقتضي و كارشناسي شده نسبت به ايجاد نسل اقدام كنند.
2- بالا بردن سطح آگاهي زوجين و اجتماع از طريق تبليغاتهاي مفيد و مختلف بصورت ايجاد مراكز فرهنگي و مشاوره اي اجباري
3- اقدام مناسب مراكز تحقيقي و درماني مطابق با سطوح جهاني در جهت پيشگيري يا درمان زوجين قبل از تفكر بچه دار شدن
4- بالا بردن سطح آگاهي جامعه نسبت به برخورد صحيح با نقائص جسمي و روحي افراد و درك مناسب مسائل و مشكلات ايشان.
كه البته رسانه هاي جمعي نقش به سزائي در اينگونه موارد مي توانند ايفاء نمايند.


علل رواني،‌ عاطفي:
يكي ديگر از عوامل زمينه ساز انحرافات در جامعه را مي توان عوامل عاطفي و رواني نام برد كه فرد در اثر عوامل و شرايط نامناسب دچار حالات و اختلالات ضد و نقيضي مي گردد و تعادل فكري و روحي خود را از دست داده و براي بدست آوردن آرامش دست به هر كاري هر چند انحرافي ميزند علل رواني-عاطفي را از چند جنبه مي توان مورد بررسي قرار داد كه از آن جمله: 1- جنبه اي فطري و سرشتي انحراف و جنبه هاي ارثي 2 اختلالات ذهني – هوشي 3 اختلالات رواني- شخصيتي.
جنبه هاي فطري و سرشتي و جنبه هاي ارثي قبلا اشاره شد اما اختلالات ذهني و هوشي،‌ نارسائي عقلي و كند ذهني و جهل و ناداني را زمينه ساز انحراف مصرفي كرده اند و همچنين اختلالات رواني و شخصيتي را شامل جنونهاي رفتاري و اختلالات عصبي و ضعف اراده دانسته اند.
بسياري از انحرافات و كجرويها در رابطه با جنبه هاي عاطفي افراد نيز قابل بررسي و تحليلند كه در اين رابطه مي توان از عواملي چون ترس،‌ خشم،‌ اضطراب،‌ محروميت،‌ شكست و … نام برد. تمامي جوامع با اينگونه اختلالات رواني و عاطفي روبرو هستند و شايد به جرات بتوان گفت كه اينها منشاء‌ اكثر انحرافات و جرمها هستند كه در پيدايش آنها عوامل متعددي مي توانند نقش داشته باشند كه به مواردي اشاره مي شود:
1- گاهي ناشي از نقص در كاركرد اعضاء‌ بوده و زماني ناشي از وجود عيب در اعضاء‌ بدن مي باشد
2- گاهي ارثي است مانند پاره اي از صرعها
3- زماني محيطي است مثل جنون ناشي از سفيليس
4- تجارب نيكيابد در برخورد با ديگران
5- وجود عقده ها و ارضاء‌ نشدن خواسته ها
6- احساس گناه وفشار ناشي از عذاب فكري يا همان عذاب وجدان 7-احساس حقارت و عدم شخصيت بسياري از جامعه شناسان و حتي جرم شناسان ريشته تمام آسيب هاي اجتماعي در محيط اجتماعي جستجو مي كنند كه از آن جمله اند: خانواده – مدرسه – اجتماع و ….
7- چند مورد از راه حل هاي پيشگيرانه از اختلالات رواني و عاطفي در جامعه كه ضروري بنظر مي رسد.
1- ايجاد مراكز تحقيقاتي وعلمي روانشاسي و روانكاويبراي شناسايي و ريشه يابي اينگونه اختلالات در افراد و شروع درمان در ايام كودكي و پيشگيريهاي آن و بها دادن به اينگونه مراكز
2- خانواده و بخصوص پدر ومادر و مدرسه اولين نقشهاي موثر در سلامت روحي وعاطفي را دارند كه بايد درجامعه مورد توجه قرار گيرند.
3- نقش موثر معلمان علوم تربيتي وترويج اخلاق و صفات حسنه و منع صفات غير اخلاقي كه مي تواند از طريق بهينه سازي متون كتب ديني توسط آموزش و پرورش صورت پذيرد.
4- اجتماع و مسئولان حكومتي ملزم به برپئي حق و حقوق عادلانه در تمامي سطوح و دفاع از حقوق شخصيتي و عاطفي ايشان باشد.
5- تبليغات و اطلاع رساني از وضعيتهاي روحي و عاطفي افراد و شكل صحيح برخورد با آنها بصورت فيلم و برنامه هاي جاذبه دار و جلوگيري از ترويج فرهنگها و علوم مخرب كه تشديد كننده اينگونه اختلالات هستند.


علل و عوامل فرهنگي:
كار فرهنگ تعيين و تنظيم قواعد و آداب و رسوم جامعه است ومي تواند از عوامل كنترل كننده بحساب آيد كه همه شئوون زندگي انسانها را زير نظر مي گيرد، برخي از مردم شناسان معتقدند كه كجروي و انحراف حاصل تضادهاي فرهنگي و معرف پرورش يافته فرهنگ جامعه خويش است و پاي بند به فرهنگ جامعه است كه او را كجرو بار آؤرده است.
از عوامل كه در ايجاد و يا دامن زدن به انحراف موثرند ظهور فلسفه ها وايدئولوژيهاي جديد است هر چند شايد در برخي از جهات نظريه هايي پربار داشته باشند اما كثرت وتفاوت و گرايشات ضد و نقيضي را در جامعه موجب مي شوند كه موافق طبيعت و فطرت انسان نمي باشند كه تعال روحي را از ميان برداشته و براي آدمي خطر آفرين است
اخلاق و آداب و رسوم و طرز فكرهاي ناشي از آن همچون خشونت (در بين نازيها) تزلزل بعاني آن آميختگي آن با افسانه ها و خرافات، تعصبات، كينه ها و نوع ارزشهاي اخلاقي و ميزان پاي بندي مردم به آن در دامن زدن به انحراف موثرند.
بين فرهنگ و مذهب و جريانات جامعه خود و ساخته و پرداخته بودن مذاهب به دست بشر، خود از جمله عوامل زمينه ساز خرافات بوده و نقش اخلاقي مذاهب در تصفيه روح و روان و افكار جامعه موثر است(نازيسم در آلمان صهيونيسم در بين يهوديان،گرايش سني و شيعه و اسلام و …)
ادبيات و هنر: متون، اشعار، ضرب المثلها استعارات كنايات و سبكها و … گاهي خشونت را ترويج مي كنند و زماني عطوفت را و زماني سازنده و پر بار هستند و گاهي منحرف كنند و بي محتوا لذا مي توانند در ترويج و تبليغ انحراف و يا موثر در پيشگيري از آن باشند.

دگرگوني سريع فرهنگي:
تغييرات ناگهاني و سريع يك فرهنگ موجب مي شود فرهنگ قديم و فرهنگ جديد بصورت متضاد در اذنان مردم جلوه گر شده وعدم توانايي در تطبيق با فرهنگ جديد فرد را به انحراف و يا بي بند و باري كشانده و از فرصتها استفاده نادرست مي كنند.
آدمي شديدا تحت تاثير فرهنگ است و عقب ماندگي فكري و فرهنگ و ضعف در برابر فرهنگهاي بيگانه علت العلل همه انحرافات و ضايعات است. در بررسي علل انحراف فرهنگي هيچ تئوري به اندازه تئوري عقب ماندگي فرهنگي سبب كجروي و انحراف شناخته نشده است. طرفداران تئوري عقب ماندگي مي گويند كه برخي انسانها ناگريز به انحراف و اختلالند از آن بابت كه خود را در كام افكار و انديشه متضاد و متناقض مي دانند و رفتاري انديشيده و ضابطه اي نيست كه آنها را تحت كنترل درآورد و وابستگي آنها به فرهنگ خاص سبب پيدايش اختلال است و مادام كه ان فرهنگ شناخته نشود امكان تصميم گيري براي اصلاح نخواهد بود.
تربيت: تربيت نيز در سطوح مختلف خانواده، آموزش و پرورش و اجتماعات مختلف در ايجاد يا پيشگيري از انحرافات تاثير بسزائي دارد. محتوا و روش تعليم و تربيت، كيفيت اتحامات شيوه سازندگي ها و بازسازي ها همه و همه در اين امر موثرند.
علوم و افكار: علوم و افكار را بايد ديد در يك جامعه چه هدف و مقصدي را تعقيب مي كنند. آيا علوم تعهدي دارند يا در خدمت جنگها، ويراني ها نقشه هاي استعماري و استثماري است، آيا علوم در خدمت صلح و امنيت هستند يا انحرافات و اين افكار هستند كه علوم را مي سازند و اين افكار هستند ه علوم را بوجود مي آورند پس كار ريشه اي بر روي افكار بكر و سالم جهت دستيابي به علوم سالم و استفاده سالم و بهينه از آنها راه حل مهم ومنطقي پيش گيري از انحرافات از طريق علوم و افكار است.
وسايل ارتباط جمعي: بعقيده مربيان،روانكاوان وروانپزشكان رهبري فكري جامعه را وسايل ارتباط جمعي در دست دارند و اثرات انكار ناپذيري در رفتار مردم بويژه كودكان و نوجوانان و مخصوصاً در آنچه كه مربوط به جنبه هاي جنائي و شهواني است دارند. نمايش اعمال خشونت آميز، صحنه هاي هيجان انگيز، سكسي، صحنه هاي پرخاشگرانه و تند خويانه موجب سخت دلي، بيرحمي، آدم كشي و شرارت و … افراد را بصورت ناخودآگاه فراهم مي آورد
عوامل اجتماعي
بسياري از جامعه شناسان و حتي جرم شناسان ريشه تمام آسيب هاي اجتماعي را در محيط اجتماعي جستجو مي كنند. دوركيم انحراف را از ويژگيهاي جامعه مي داند كه از متن و عمق آن مي جوشد، وي مي گويد در همه جوامع افرادي هستند كه از هنجارهاي جامعه سرپيچي كنند و جامعه شناسان و جرم شناساني از قبيل ساترلند و سلين، نقش محيط اجتماعي را در انحراف تاييد مي كنند و در كل انحراف را معلول عجز منحرف در تطبيق خود با شرايط و مقتضيات حيات اجتماعي مي دانند هر چند عوامل اجتماعي زمينه موثر را براي ايجاد انحرافات يا جرمها ايجاد مي كنند ولي تنها عوامل نبوده و عوامل ديگري چون اراده فردي نيز دخيل مي باشند، ما در امور مربوط به اجتماع از چهار دسته بايد ياد كنيم كه عبارتند از خانواده مدرسه اجتماع و عوامل ديگر.
خانواده :
دامنه تاثير خانواده بحدي است كه حتي روانشناسان از شير گرفتن نابهنگام كودك و يا سوء تغذيه او را در انحرافش موثر مي دانند. عواملي از قبيل شرايط خانوادگي، از هم پاشيدگي فقر و ثروت روابط اعضاء وضع تربيتي و ارشهاي مورد قبول شرايط عاطفي، با وضع اقتصادي، توافق و مهر، خشونت و سختگيري امنيت و ثبات آن در همه و همه در انحرافات و عوامل پديد آؤرنده آن موثرند كه ذيلا به مواردي از آنها اشاره مي كنيم.
1-اهميت سالهاي اوليه زندگي
نوع تشويق ها تبيه ها تخديرها بي اعتنايي ها و نوع رفتارها در مراحل اوليه زندگي فرد آثاري براي دوره هاي بعدي در او بجاي مي گذارند و همچنين توجه والدين و سطح گاهي ايشان، آموزشهاي ضروري و نوع آن تجارب خوب يا بد مكتب از محيط خانواده است.
3-كمبودهاي عاطفي:
روابط نادرست والدين با كودك در جنبه مهر روزي، ضعف احساس تعلق بين اعضاي خانواده، ضعف در آزادي كه افراطش سبب پر توقعي و اندكش سبب احساس محروميت است، عدم احساس حمايت و امنيت و مقبوليت در نزد والدين سختگيريهاي افراطي والدين در اجراي انضباط، كمبود اقتدار پدر، تولد كودكي جديد و بي توجهي والدين به كودك، واداشتن طفل به احساس گناه و … از جمله موارد در زمينه ساز انحراف است.
4-ديگر مسائل خانواده از قبيل
شرايط زندگي، مرگ يا ازدواج مجدد والدين، سختگيري در امور اقتصادي طرد كودك از خانواده محل سكونت نامناسب انحراف و لغزش پدر يا مادر درجنبه اخلاقي نا مشروعيت فرزند كه خود سبب احساس خواري مي شود عدم رسيدگي به فرزندان در تغذيه بهداشت آموزش و پرورش بعلت كثرت فرزندان از موارد ديگر زمينه ساز انحرافات است.
مدرسه:
چه بسيارند خانواده هايي كه فرزندان خود را بر اساس شرايط مناسبي تربيت مي كنند ولي طفل پس از ورود به عرصه مدرسه يا اجتماع دچار انحرافات و لغزشهايي مي شود. عوامل بسياري در اين زمينه قابل ذكر است كه ذيلاً به مواردي از آن اشاره مي شود.

1-عوامل مدرسه اين انحراف:
2-اختلافات خانوادگي
نزاع و درگيري زن و شوهر در حضور فرزندان تضادهاي فكري و عقيدتي اعضاء خانواده، وجود مسائلي چون متاركه جدائي و طلاق، لاقيدهاي والدين نسبت به زندگي و فرزندان وكيفيت روابط زوجين از عوامل موثر زمينه ساز در انحرافات كودكان و جامعه است.
3-كمبودهاي عاطفي:
روابط نادرست والدين با كودك در جنبه مهر ورزي ضعف احساس تعلق بين اعضاي خانواده ضعف در آزادي كه افراطش سبب پرتوقعي و اندكش سبب احساس حمايت و امنيت و مقبوليت در نزد والدين سختگيريهاي افراطي والدين در اجراي انضباط، كمبود اقتدار پدر، تولد كودكي جديد و بي توجهي والدين به كودك، واداشتن طفل به احساس گناه و … از جمله موارد زمينه ساز انحراف است.
4-ديگر مسائل خانواده از قبيل:
شرايط زندگي، مرگ يا ازدواج مجدد والدين، سختگيري در امور اقتصادي طرد كودك از خانواده محل سكونت نامناسب، انحراف و لغزش پدر يا مادر در جنبه اخلاقي، نامشروعيت فرزند در تغذيه بهداشت آموزش و پرورش بعلت كثرت فرزندان از موارد ديگر انحرافات است.
مدرسه:
چه بسيارند خانواده هايي كه فرزندان خود را بر اساس شرايط مناسبي تربيت مي كنند. ولي طفل پس از ورود به عرصه مدرسه يا اجتماع دچار انحرافات و لغزشهايي مي شود. عوامل بسياري در اين زمينه قابل ذكر است كه ذيلاً به مواردي از آن اشاره مي شود.

1-عوامل مدرسه اي انحراف:
اهداف و مقاصد مدرسه و اصولا دستگاه آموزش و پرورش، روش تربيتي كه توسط مدير و ناظم و معلم اعمال مي شود، محتواي كتب درسي و لوازم بصورت رسمي و غير رسمي، ميزان تكاليف درسي و كيفيت عرضه آن، جنبه رفتاري و اخلاقي و الگويي معلم و مربي، سلامت يا انحراف مسئولان كه گاهي ممكن است سبب ايجاد معذه اي در كودك شود، كنترلهاي انضباطي و غير قابل تحمل كه حتي ممكن است سبب فرار گردد، جنبه هاي عاطفي و محبت سستي روابط، خشم و قهر و غيره ناراحتي هاي اخلاقي يا عاطفي و محروميت هاي ديگر دانش آموزان كه در همكلاسيهايشان اثر دارد، تنوع فرهنگ ها كه از خانواده ها نشات گرفته و در مدرسه شايع مي شود و مسائلي ديگر چون زودباوري ايرادگيري ها، اذيت كردنها و …. موجب انحراف مي شود.
2-گروه همسالان:
در مدرسه وجود گروه همسالان كه معاشرند ولي ممكن است همسن و همكلاس نباشد در تشكيل رفتار و ايجاد خلق و خوئي خاص در فر موثر است و زمينه ساز انحراف يا تداوم سلامت است. جرگه اجتماعي در سه مرحله ممكن است بيش از والدين در رفتار فرد تاثير داشته باشد:
- در مورد كوچ خانواده از منطقه اي و ورود به منطقه جديد
- در سنين بلوغ و نوجواني كه مسائلي خاصل و از نظر آنها شرم آور، بر ايشان مطرح شده و آنها براي اسرار و رازهايشان و همچنين رفع نيازها، احساس همانندي با هم دارند.
- در مواردي كه خانواده دچار نابساماني است و تعارض نقشهاي و وجد تضاد در رفتار، خود عامل براي ايجاد انحراف است نقش روابط سنين بالا با خرد سالان نيز تاثير بسزائي در ايجاد انحراف دارد كه در اين رابطه مي بايست مراقبت خاصي در معاشرت هاي اينچنيني اعمال شود.

3-نوع انحراف مدرسه اي:
مسائل جنسي كودكان دزدي خودبازي، حركات زشت، حرفهاي نادرست، دروغ، تخلف، فرار، مزاحمت، پرخاشگري، باندبازي، كف زني، آزار و اذيت، تخريب و انهدام، نافرماني وگستاخي، زبان درازي، قطع كلام، سخن چيني، مورد سوء استفده قرار گرفتن و ….
اجتماع و مردم:
شيوه هاي قومي، رسوم اخلاقي، رفتار مورد پسند جامعه و عدم تطابق با آن كه خود مساله ساز است، از آن جهت كه گاهي در رابطه با آن توافق است زماني عصيان و مخالفت وتعارض. به عبارت ديگر افراد براي پذيرفته شدن در اجتماع سعي دارند رفتار خود را به گونه اي درآورند كه اجتماع از آنان توقع دارد كه اين مساله مي تواند زمينه ساز انحرافات بعدي باشد.
وقايع اجتماعي و نقش مسائل اجتماعي در رفتارهاي انحرافي تاثير فوق العاده اي دارد. تراكم جمعيت، محل زندگي و نوع آن، عدم مراقبتهاي بهداشتي و رعايت آنها، مشكلات آموزش در جامعه، مساله ترافيك توسعه وسيله تحرك، اختلالات رواني، تعارضات اخلاقي، جنگ و بحران وجود تبعيض ها كندي امور اداري در ارتباط با مردم وجود مهاجرتاه كه اغلب بدون حساب بوده و مي تواند سبب احساس گمنامي در بين جو جديد محل سكونت باشد. فساد و آلودگي محيط و…. هر كدام به نحوي در اين امر موثرند و زمينه را براي انحراف و يا تن دادن به اغلب مسائل انحرافي آماده مي نمايند.
از عوامل ديگر اجماعي مي توان به:
اختلافات طبقاتي و تضادهاي حاكم بين آنها، درگيريها و امتيازات معيين براي عده يا طبقه خاصي اشاره كرد كه موجب بروز برخي از انحرافات ترورها قتل و غارتها تخريبها كارشكني ها گروه و باند بازيها مي شوند همچنين نابسامانيهاي اجتماعي از جمله روشن نبودن مقاصد سياسي، اقتصادي و فرهنگي نبودن قاعده و ضابطه اي روشن كه مي بايست از آن تبعيت شود اين حالت باعث مي شود كه بريخ افراد از موقعيت سوء استفاده كنند و در نتيجه سوء تربيت سوء ارشاد، بي نظمي در دستگاههاي اجرائي ضعف كنترل و فشار اجتماعي حاصل شود.
وجود كانونهاي انحراف در جامعه مانند ميخانه ها قمارخانه ها و ميخانه ها عشرتكده ها و تماشاخانه ها و يا سينماها مراكز رقص نيز از عوامل عمده زمينه ساز برابر جرم و انحراف هستند كه البته از ديدگاه اسلام اعتقاد بر امنيت كه هر چند عوامل اينچنين در انحرافات فردي موثر هستند اما قصد و اراده و خواست آگاهانه خود فرد نيز بايد در نظر گرفته شود بصورتي كه حضور فرد در چنين محيطهاي محض شده ومهاجرت و ايجاد اجتماعات پاك را توصيه مي كند.
مهاجرت و گرايش به شهر نشيني روستائيان را نيز مي توان از عوامل ازدياد جرم و انحراف نام برد زيرا مهاجرت به شهرها مشكلاتي چون عدم تطبيق با قوانين و مقررات حاكم بر شهرها عدم سازگاري با شرايط زندگي شهري و مهمتر از آن فرهنگ حاكم بر شهرنشيني و … را در پي دارد و مهاجران به دليل عدم آگاهي به مسائل فوق به سرعت در دام عوامل مخرب اجتماعي گرفتار شده و مرتكب جرائم مختلف مي شوند.

عوامل اقتصادي انحراف:
فشارهاي اقتصادي موجب پيدايش تجاوزات، اعتياد، تن دادن به انحرافات مختلف حتي پذيرش كفر و شرك خواهد شد. همچنين گسترش بيكاري، كاهش ميزان درآمد، افزايش تورم، ايجاد مشاغل كاذب، بحرانهاي شديد اقتصادي كه زمينه ساز رشوه گيري، اختلاس، خودكشي، ناسازگاري خانوادگي، از هم پاشيدگي كانون خانواده و بي اعتنايي به قوانين و مقررات مي شود، توزيع نادرست ثروت، اسراف، ريخت و پاش در مخارج ادارات، ثروت هاي زياد درخانواده هاي ثروتمند و فقر و تنگدستي شديد در خانواده ها و طبقات پايين جامعه، فقر انديشه و نوع تفكر اقتصادي به زندگي و … باعث بوجود آمدن بسياري از تخلفات و انحرافات هستند نوع شغل، عدم رضايت مندي شغلي، نا امني در كسب و كار فقدان زمينه مناسب براي رشد و پيشرفت شغلي، تهديدهاي شغلي و بالطبع بيكاري موجب احساس ناامني شغلي و در پي آن تضعيف روحيه، دزدي، تجاوز، كلاهبرداري بوجود مي آيد.
لازم به ذكر است توجه خاص به ارزشهاي معنوي واخلاقي و گرايش بسوي دين و مذهب و داشتن ايمان و اعتقاد به خداوند و معاد، خود عامل مهمي در پيشگيري از اغلب انحرافات اجتماعي است لذا درجوامعي كه به ارزشهاي مادي توجه شده و به امور معنوي و اخلاقي بي توجهي شود و ارزش انسان به ميزان ثروت و دارائي او باشد نه به ميزان آگاهي و علم و ايمانش، طبيعي است هر كس براي كسب موقعيت اجتماعي به هر طريقي شده حتي از راه نامشروع درصدد كسب پول بيشتر مي افتد و بعيد نيست بخاطر بدست آوردن پول بيشتر مرتكب جرايمي چون قتل نيز بشود تا موقعيت اجتماعي خود را تثبيت كند.
عوامل سياسي انحراف:
اغلب كساني كه منحرف شمرده مي شوند از كساني هستند كه قواعد و مقررات را نقض كرده و آنها را زير پا گذاشته و يا نديده مي گيرند. عده اي از جريم شناسان ريشه گسترش جرم را در قوانين حقوقي، مقررات اجتماعي و ضوابط و قواعد آن جامعه مي دانند ضمن اينكه عواملي چون تربيت و … را هم ذكر مي كنند.
مردم در برابر قوانين دو دسته اند: دسته اي كه آنرا تحمل مي كنند و به آن احترام مي گذارند دسته اي هم آن را طرد و از سر تخلف و عصيان با آن بر خورد مي كنند. گاهي جامعه اي گرفتار آشفتگي سياسيو هرج و مرج يا گرفتار جنگ و يا بحران مي شود كه موجب گراني، احتكار، اختلاس سقوط اخلاقي، هرج و مرج اجتماعي، شيوع فقر و توسعه بيكاري مي شود.
محدوديتها و سختگيريهاي قوانين به جاي راهكارهاي صحيح و فشارهاي اداري، تورم اداري، پوزوگراسي، هرج و مرج شناسي تغييرات مكرر قوانين، عدم تامين در برابر قانون و عدم تساوي در برابر آن عدم امكان كنترل قانوني، وضع قوانين ناقص، اعمال فشارهاي تحميلي قوانين، وجود قدرت بيحساب، وجود اتهامات و طردها كيفيت دستگيري و محاكمه، تضادهاي سياسي و خط فكري، نظام تك حزبي و وجود ايدئولوژي خاص، صف آرائي دسته يا جزئي عليه دسته يا حزب ديگر كه خود برانگيزاننده مقاومت بوده و از ديد دسته و حزب حاكم، انحراف شمرده مي شود و بسياري مسائل و موارد ديگر زمينه ساز بوجود آمدن انحرافات و تخلفات هستند.
تدابير پيشگيرانه در خصوص جرم و انحراف:
انحراف در جامعه حكايت از بيماري آن جامع دارد و در جامعه بيمار، زندگي سالم بسي دشوار خواهد بود، ما براي زندگي سالم نياز به جامعه سالم داريم لذا تصور ما از افرادي كه در جامعه، انحرافات را پديد مي آورند امنيت كه بيمارند و قابل درمان، و بر طبق تدابيري خاص مي توان آنها را مهار كرده و جامعه را از خطر وجودشان در امان نگه داشت.
جواب اين سوال كه امكان پيشگيري يا درمان وجود دارد يا خير، هم از نظر علم و هم از نظر مذهب مثبت است. مراحل بوجود آمدن انحراف را مي توان بصورت بذري تصور كرد كه در محيط مساعد يا نامساعد كاشته مي شود و اگر زمينه برابر رشد و نمو آن فراهم گردد سر از خاك درآورده و جوانه مي زند سپس بزرگ شده وميوه و ثمر مي دهد كه استفاده و بهره از آن جان و دل و افكار جامعه را تباه و ويران خواهد ساخت لذا اقدامات پيشگيرانه عبارتند از اينكه زمينه هاي مساعد براي رشد و نمو و جوانه زدن اين بذر فراهم نگردد و بدين ترتيب ميوه و ثمره اي از انحراف حاصل نشود و اين از عمده‏ترين اهداف است كه در آسيب شناسي مطرح است.
در بحث هاي گذشته بر عوامل و زمينه هاي ايجاد انحراف و جرم ساز اشاره شد و اما در رابطه با اقدامات موثر و پيشگيرانه در خصوص كاهش و يا جلوگيري از وقوع جرم و انحراف توجه به مواردي ضروري بنظر ميرسد. كه ذيلا به آنها اشاره مي گردد.
اقدامات پيشگيرانه در جنبه فرهنگي:
- عرضه و ارائه يك فلسفه صحيح برابر زندگي و سعي در تثبيت و جا انداختن آن در جامعه
- هدفدار كردن دانش و علم بگونه اي كه افراد آنرا بعنوان وسيله اي در طريق طي مسير الهي و سالم و موفق تلقي كنند.
- هدايت افكار و انديشه ها در مسير پيگيري اهداف عالي حيات انساني چون گذشت ايثار، خدمت، فداكاري، مردم داري، صبر، قناعت و ….
- طرد افكار و فلسفه هايي كه بنحوي زمينه را براي استعباد فكري و استثمار و بي ارزش انسان فراهم مي آورند.
- عرضه و ارائه ادبيات ضرب المثلي استعارات و كنايات متن و شعر و … كه هدف بيدار كردن و رشد انديشه و حركت به سوي حياتي شرافتمندانه باشد و از آن جمله حساسيت در تنظيم كتب درس كه مورد استفاده كودكان ونوجوانان و جوانان قرار مي گيرد.
- گزينش و حساسيت در انتخاب معلمين و اساتيدي كه مي بايست در خدمت سازندگي فكري مدارس و دانشگاهها باشند.
- كنترل و ارزيابي و پاكسازي آداب و رسوم، شعائر، مناسك، سنن وعرف در جامعه وهدفدار كردن آنها
- معني دار كردن هنر وجهت دادن انسانها به گرايش بسوي هنري كه احياء كننده و سازنده است.
- استخدام ابداعات واختراعات در طريق رشد و سازندگي انسان به در جهت ويران كردن او برابر وصول به اين مقاصد ضروري است كه واردات فكري و فرهنگي جامعه تحت ضابطه و كنترل باشد، هنجارهاي اخلاقي و اجتماعي و كيفيت عمل و رعايت آن مورد توجه قرار گيرد، سطح آگاهي مردم به حدي برسد كه بكوشند منطق و تعقل را پيشه خود سازند لذا با سواد كردن و بالا بردن سطح سواد در جامعه گامي مهم در اين رابطه است. در پذيرش تجدد يا مدرنيسم بايد پيشگام بود و اين امر در سايه ارزيابي قبلي و با تشخيص جنبه ارجحيت نفع آن بر زيان آن مسير است جهت دادن مردم به حياتي مبتني بر ضوابط مذهبي الهي و آسماني و رنگ دادن به ايدئولوژي وجانبيني بر آن اسانس و دور نگه داشتن مردم از آلودگي انحرافات و بالعكس كه همگي را مي توان در جهت پيشگيري از انحرافات و جرائم موثر دانست.

اقدامات پيشگيرانه در جنبه اجتماعي
در زمينه اجتماعي مسائل بسياري جاي بحث دارد كه هر يك در پيشگيري از پيدايش انحراف موثر هستند فلذا براي بيان همه جانبه آن ناگريز به بيان ضوابط و قواعد ضروري براي داشتن يك جامعه سالم مي باشيم كه ذيلا عنوان مي گردد.
الف) خانواده:
براي اينكه زمينه پديد آمدن انحراف مهيا نگردد و يا از بين برود ضروري است در كانون خانواده توجه خاص به اقدامات زير معمول گردد.
خانواده از اهميت و قداست خاصي برخوردارد شده وحفظ شود
امنيت خانواده در زمينه هاي مختلف از هر حيث تضمين گردد.
-نابسامانيهاي درون خانواده مثل اختلافات، بگومگوها و … از خانواده رخت بربندد
-تربيت كودكان را خود والدين و بويژه مادران عهده دار باشند.
حمايت فرزندان هر چه بيشتر مورد توجه قرار گيرد.
-حقوق متقابل بين اعضاي خانواده رعايت شود.
-تشكيل خانواده مورد تشويق قرار گيرد.
-ابعاد معنوي و اخلاقي خانواده مورد توجه قرارگيرد.
نقش پدر بعنوان مدير خانواده و فردي مقتدر در برنامه ريزي و سياستگذاري خانواده حفظ شود.
نقش مادر بعنوان محور تقسيم محبت و تربيت و شخصيتي مقدس حفظ شود.
اختصاص اوقات بيشتر براي حضور والدين در خانواده
خانواده بايد مركزيت آموزش و كارورزي در زمينه روابط، معاشرت وكيفيت حيات باشد.
ب)اجتماع و مردم:
در اين زمينه نيز اقدامات لازم است:
- توصيه همديگر به حق و صبر و مقاومت در برابر امور و ناروائي را
- سعي در گريز از آلودگي و جهت داشتن به سوي پاكي ها و انس ها و فضيلتها
- تلاش به پاك داشتن محيط از آلودگيها از طريق نظارت اجتماعي
- كنترل عوامل مزاحم و ايجاد مانع در سر راه رشد مفاسد و آلودگيها
- كنترل مراكز و اماكن فساد در جامعه اسلامي و طرد رذايل اخلاقي
- زمينه سازي براي رشد تعاون و تكامل و تعاضد اجتماعي
- پر كردن اوقات فراغت به نحوي مفيد و سازنده با برنامه ريزي تفريحي و اجتماعي براي

جلوگيري از آلودگي
- همياري و تعاون در خير وكمك به مظلوم ومبارزده با ظالم
- طرد تفرقه ها و جدائي و مبارزه با عوامل پديد آورنده آن
- اصلاح محلات ناسالم و ويران كردن اماكن خلوت و انزوار و زاغه ها
- مراقبت در ابنوهي و تراكم جمعيت، گسترش و توسعه نظارت عمومي
- رفع و حل تضادها و تعارض ها و بحرانها
ج) مدرسه و تربيت:
ركن دوم صلاح يا فساد حيات اجتماعي و خانه دوم كودك است و در اين رابطه نيز اقدامات بشرح ذيل بايد مورد توجه قرار گيرد:
-ديدگاهها و نقطه نظرات در حيات و آفرينش معين و تبليغ گردد.
اهداف تربيت در جنبه روابط انسان و جنبه واقعيت هاي مشخص و اعلام گردد.
-محتوي تربيت سرشار از جوانب ومسائل اخلاقي و انساني باشد.
-روش تربيت بويژه در جنبه سازندگي و بازسازي، مبتني بر ضوابطي انديشيده باشد.
-مربيان و معلمان از شرايط مناسب و ارزنده اي بهره گيرند و صلاحيتشان احراز گردد.
به احياي فطرت و تربيت وجدان، توجهي بيشتر مبذول گردد
-مدرسه فرد را براي عضويت مفيد و موثر در جامعه آماده سازد.
-پرورش مذهبي و اخلاقي: سرلوحه همه اقدامات تربيتي باشد.
مدرسه كانوني براي اصلاح و هدايت و ارشاد باشد و افراد را بگونه اي بپروراند كه مورد تاييد و مقبول جامعه باشد.


-اقدامات پيشگيرانه در جنبه سياسي:
اهم مسائلي كه در اين رابطه بايد مورد توجه قرارگيرد بدينقرار است:
- انساني كردن قوانين و بعبارت بهتر الهي كردن آن.
- هماهنگي قوانين و نظامات و تلاش مسئولان اجرائي
- انطباق قوانين باجنبه هاي فطري و نيازهاي دروني مردم در جامعه
- دادن آزادي هاي مشروط و مقيد به افراد جامعه در چارچوب مكتب
- سازماندهي مردم بويژه نوجوانان و جوانان در قالب هاي مختلف
- اجراي قانون به تساوي و بصورتي عادلانه و از روي قدرت
- محاكمه و تنبيه خطا كاران براي عبرت آموزي ديگران
- جلوگيري از نفوذ استعمار و اشاعه فكر و انديشه خلاف مكتب كه گاهي زمينه را براي سقوط فراهم مي كند.
- دورنگه داشتن محيط از هرج و مرج و نابساماني و بي نظميها كه ابتكارات و انديشه هاي سالم در چنان محيطي قادر به رشد هستند
- مردمي كردن كنترل و نظارت و بهره گيري از قدرت مردم در اين راه جلوگيري از وقوع و ادامه بحرانهاي سياسي و كنترل كردن اثرات و عوارض عواملي چون جنگ
- استفاده از نيروهاي جوان در جهت نظام، بسيج و ….
- اقدامات پيشگيرانه درجنبه اقتصادي:
در طريق پيشگيري در اين زمينه اقداماتي بشرح ذيل بايد صورت پذيرد.
ايجاد زمينه براي اشتغال كه بيكاري خود عامل فساد و انحراف است.
تامين حد متوسطي از امكانات زندگي براي همه افراد جامعه
- توزيع عادلانه مايحتاج عمومي و جلوگيري از وقوع بحرانهاي اقتصادي
- تعديل ثروت و مالكيت و حذف مالكيت هاي بزرگ
- آموزش كيفيت بهره مندي از اوقات فراغت بصورتي سالم و كارساز
- غلبه دادن اصول اخلاقي در اقتصاد و طرد انديشه هاي تجاوز كارانه و سركوب آن
- بركنار داشتن محيط اجتماعي از تمركز نيرويي خاص در منطقه خاص كه خطر آفرين است
- كنترل در آمدهاي ناروا و نوسانات اقتصادي جامعه
- آموزش مردم در مصرف عاقلانه و صحيح توليدات
- القاء انديشه وسيله بودن اقتصاد و ثروت و ماديات و بيرون آوردن آن از صورت هدفي بودن.
- كنترل در درآمد (ازكجا آورده اي) و در مصرف (به كجا مي روي)
5- اقدامات پيشگيرانه در روابط و محيط
روابط:
- اصل اخوت، تعاون، مشورت و همكاري گسترش يابد.
- نوعدوستي و انس تبليغ شود.
- خصيصه تجاوز و تعدي محو گردد.
- رعايت ظرفيت عقلي و رواني در برخوردها مورد نظر باشد.
- سبقت جوئي از بين رفته و رقابت پديد آيد.
محيط:
- بايد از آلودگيها دور و بركنار شود.
- امكانات لازم براي زندگي سالم فراهم و از عوامل در آموز بدور باشد.
- فاصله طبقاتي به حداقل كاهش يافته و امكافات و تبعيضات رفخت بربندد
- محيط فعال و پر تنوع باشد.
- خلاء هاي موجود در اجتماع بنحوي پر شوند
- محيطهاي ناسالم سرو سامان گيرند.
- الگوهاي فاسد جامعه طرد و نفي گردد.
لازم بذكر است كه محيط اجتماعي در امن زدن به انحراف نقش فوق العاده اي دارد و افرادي چون «لاكاساني» محيط اجتماعي را غذايي براي پرورش روحي مي دانند و تلاش مذاهب آسماني بويژه اسلام متوجه پاكسازي آن از عوامل فساد است.
در امر پيشگيري از انحراف تنها مساله سازندگي جامعه مطرح نيست بلكه پاسداري از آن هم بايد مطرح و مورد نظر باشد، اگر سازندگي بدون پاسداري در نظر گرفته شود نوعي صرف سرمايه و كاري كم دوام است لذا بايد تلاشي صورت پذيرد تا از دستاوردها پاسداري بعمل آمده و نيازي به كار و تلاش مجدد نباشد.
در مجموع مي توان گفت شيوه هايي كه بصورت مجموعه اي بايد مورد توجه و عنايت خاص قرار گيرند متعددند كه اقل آن عبارتند از:
1-توجه به تربيت بدين معنا كه براي پيشگيري از وقوع انحراف ضروري عوامل و ابزار تربيت مورد توج قرار گيرند و خواسته ها از آن طريق القاء شوند و بديهي است كه در اين مسير خانواده و مدرسه و اجتماع بايد نقش حاملهايي را ايفا كنند كه هر كدام بنحوي در افراد اثر گذارند.
دستگاههاي تربيتي جامعه بايد آگاهيهاي لازم را براي حيات در جامعه انساني در اختيار گذاشته و نسل موجود را در برابر انحراف مقاوم سازد. بالا بردن سطح آگاهي، احياي روح منطق در افراد، ارائه الگو و شيوه زندگي سالم، الگوسازي مناسب در شئونات مختلف زندگي، ايجاد ضمانت اجرايي در اندرون از طريق بيدار داشتن وجدان بگونه اي كه در لغزشها خود را به محاكمه بكشاند از جمله وظايفي است كه در اين رابطه فرد وظايف عاملان تربيت بحساب مي آيد.
2-توجه به سيستم و نظام تبليغاتي جامعه، بنحوي كه در مورد منابع كسب اطلاعات فرد، منبعي جز خانواده، مدرسه اجتماع كتب و نوشته ها و حاصل افكار و تامل و تفكر شخصي كه آنهم بنحوي با منابع ديگر در ارتباط است را نمي شناسيم.
در مورد شرايط و عواملي كه افراد تحت تاثير آن هستند بايد از سيستم تبليغاتي جامعه نام ببريم كه نقش سازندگي يا ويرانگري جامعه را بر عهده دارند. حتي در اهميت نقش وسايل ارتباط جمعي و تبليغاتي، جمعي گفته اند. حكومت و دولت از آن كسي است كه اين وسايل را در اختيار داشته باشد بدين سان اين منابع و آن شرايط بايد تحت ضابطه و اختيار قرار گيرند.
اساس تلاشها حول اين محورها بايد باشد:
- آگاهي هاي لازم و ضروري حيات در اختيار گذارده شود.
- براي تقويت روح وظيفه شناسي قيام و اقدام گردد.
- وسعت ديد و نظر در افراد پديد آيد.
- ايمان و اعتقاد به حقيقتي استوار تقويت شود.
- امر به معروف و نهي از مكنر رسالت شناساندن معروف و منكر را در جامعه بر عهده گيرد
- وجدانها را زنده و بيدار نگه دارند و از تحذير و تضعيف آن جلوگيري نمايند.
- از تحريف واقعيتها بي خبر داشتن مردم و فلسفه باقي بر حذر باشند.
- تاسيسات ارشادي و تبليغي با چنين كاركرد و وظايفي گسترش يابند مثل مسجد، موسسات و جلسات ارشادي، وسايل ارتباط جمعي، مطبوعات و كتب و ….
3-تقويت مذهب و اخلاق و معنويت بصورتي كه مي توان گفت مذب عامل باز دارند نيرومندي در مقابل انحرافات است تنها روانهاي به خدا پيوسته اتس كه مي تواند طريق خير را تعيين و عقل را وادار به شناختن قالب خير و شر نمايد.
در شرايط و موقعيتهاي امروزي چاره كار تجهيز بشريت به سلاح عقايد و اخلاق و ارزشها و مفهوم هاي عاليه آفرينش و معنويت است. امروزه مي بايست پيوندي زده شود بين انسان و خدا بصورتي كه انسانها مخلصاً كار بكنند. و بر اين اساس است كه تقويت مباني معنوي و اخلاقي، اصول مذهبي و اعتقادات باد كانون توجه مسئولان باشد و اين شئون در قالب الگوهايي به مردم عرضه گردد تا هر كس بداند و ببيند كه چكار بايد بكند تا طريق حيات را به سلامت و بدور از انحراف طي نمايد.
4-رعايت و اجراي قوانين
در جامعه توسط مردم و حكومت قوانين با توانايي هر چه بيشتر در جهت آرامش و آسايش مردم و خوف از اجراي عادلانه قانون براي كساني كه به مذهب و اخلاق و وجدان اعتنايي ندارند و پرهيز ايشان از انحراف به اين وسيله بديهي است كه مردم بايد از قانون رعب و هراس داشته باشند نه از پليس و مسئولان لذا اجراي قانون بايد نقش ممانعت و پيشگيري را داشته باشد نه چهره و لباس و اسلچه پليس.
5-سياست بحث آزاد كه نوعي تخليه هيجان و در عين حال وسيله اي براي هشيار كردنها و بيداري دادنهاست. اين سياست خود مي تواند نقش سياستي تذهيبي را در جامعه ايفا كند كه در جهان امروز طرفداراني پيدا كرده است. لذا تشكيل جلسات براي بحثها، انتقادها دادن رهنمودها توسط عامه كه در انهر كس نظري را آزادانه عرضه و ارائه نمايد، براي وصول به مقاصد چنان سياستي مي تواند موثر باشد.
6- گسترش نظارت اجتماعي در قالب نظارت مرمد بر مردم در كاري بگونه اي كه بتوانند يكديگر را زير نظر بگيرند كه بدين وسيله از وقوع انحراف و لغزش تا حد زيادي جلوگيري بعمل مي آيد. اين امر در نظام حيات اسلامي بصورت يك اصل است و امر بعمروف و نهي از منكر كه واجبي همگاني است بر اين اصل توجه دارد.
برخي از تعاليم ما در مذهب تشيع حكايت از اين دارند كه حتي با تحكم بايد جلوي وقوع گناه يا انحراف را گرفت چون اصل بر عدم وقوع نافرماني خدايا معصيت است و حداقل، اقدام، مقاومت منفي و ترك صحنه گنا است.
در تمامي جوامع افراد و اجتماعات موجود در آن همگي طالب امنيت و آرامشند اما براي رسيدن به مطلوب خويش ديدگاهها و نظرات مختلفي دارند كه عوامل برهم زننده امنيت جامعه را توجيه و به تجزيه و تحليل آن پرداخته اند. دانشمندان علوم اجتماعي هر يك موضوع انحرافات و جرائم را لت يابي نموده و عوامل مختلفي براي پيشگيري از آن ذكر كرده اند، هر چند اكثر دانشمندان عامل يا عواملي را در پيدايش انحرافات و جرائم موثر دانسته اند اما بايد گفت انحرافات و نابهنجاريها داراي تركيب پيچيده اي هستند كه نياز به ريشه يابي عميقي دارد و در

مطالب مشابه ...


علل ارتکاب جرم و راههای جلوگیری از آن

۱۹-۸-۱۳۹۰ ۰۱:۳۱ عصر
جستجو یافتن همه ارسال های کاربر اهدا امتیازاهدای امتیاز به کاربر پاسخ پاسخ با نقل قول
 سپاس شده توسط senior engineer ، jamalisiros

برای بروز رسانی تاپیک کلیک کنید


مطالب مشابه ...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
  علل ارتکاب جرم و راههای جلوگیری از آن (بخش اول) senior engineer 0 404 ۲-۷-۱۳۹۱ ۰۹:۳۹ صبح
آخرین ارسال: senior engineer
  علل ارتکاب جرم و راههای جلوگیری از آن (بخش دوم) senior engineer 0 452 ۲-۷-۱۳۹۱ ۰۹:۳۸ صبح
آخرین ارسال: senior engineer

پرش به انجمن:

کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان