تبليغات
تبلیغات در دانشجو کلوب محک :: موسسه خيريه حمايت از کودکان مبتلا به سرطان ::
جستجوگر انجمن.براي جستجوي مطالب دانشجو کلوپ مي توانيد استفاده کنيد 
برای بروز رسانی تاپیک کلیک کنید
 
امتیاز موضوع:
  • 1 رأی - میانگین امتیازات: 5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

شوک احساسی تصویر

نویسنده پیام
  • ♔ αϻἰг κнаη ♔
    آفلاین
  • مدیرکل  سایت
    *******
  • ارسال‌ها: 16,105
  • تاریخ عضویت: تير ۱۳۹۰
  • اعتبار: 1090
  • تحصیلات:زیر دیپلم
  • علایق:مبارزه
  • محل سکونت:ایران زمین
  • سپاس ها 34949
    سپاس شده 49155 بار در 13535 ارسال
  • امتیاز کاربر: 551,587$
  • حالت من:حالت من
ارسال: #1
شوک احساسی تصویر
کارکرد طرح واره تنشی در گفتمان هنری کاریکاتور

قصد نگارنده این مقاله ایجاد ارتباط بین یکی از نظریه های جدید درباره گفتمان و کاریکاتور به عنوان یک گفتمان هنری است.

این نظریه اولین بار توسط یکی از نشانه شناسان فرانسوی به نام ژاک فونتانیل ارائه شده است.این نظریه «طرح واره تنشی» نام دارد.

این طرح واره دارای دو بعد متفاوت است که در دو محور x و y قابلیت ارائه شدن دارد.محور x به بعد تنشی، عاطفی و احساسی و محور y به بعد گستره شناختی اشاره دارد.

بعد تنشی و عاطفی ویژگی های کیفی، عمقی، احساسی، نقش های درونی، حالت های روحی و...را دربرمی گیرد، حال آن که بعد گستره شناختی به ویژگی های کمی، عددی، گستره زمانی، مکانی، شناختی و تحلیلی اشاره دارد.

صرفاً جهت تداعی مفهوم چنین طرح واره ای و به منظور دادن یک ذهنیت ساده از آن می توان قطره خونی را در نظر گرفت که در ظرف آبی می چکد، در لحظه برخورد قطره خون با آب ظرف با غلظت، قبض و شدت حضور خون در آب روبه رو می شویم و به مرور و با گذشت زمان، قطره خون در آب گسترده شده، کمرنگ تر می شود تا در نهایت در آب محو شود.

ژاک فونتانیل براساس حرکات هدفمند و بسته به زیاد و کم شدن همراستا و غیرهمراستا و یک طرفه این دو بعد چهار وضعیت متفاوت را برمی شمرد.

۱) افت شدت عاطفی و بسط گستره شناختی (طرح واره سقوط، تنشی عاطفی) در این طرح واره با کم شدن میزان قبض و شدت تنش و افزایش میزان گستره مواجه می شویم.

برای مثال در پوسترهای تبلیغاتی ارتباط بین آنچه که به آن «قسمت چشمگیر» پوستر می گوییم و بقیه پوستر چنین حرکتی را تداعی می کند.«قسمت چشمگیر» پوستر توجه بیننده (گفته خوان) را بشدت و با زنش تنشی بالا جلب می کند، اما بقیه پوستر، متن و نظام نشانه ای کلامی آن و عناصر تصویری دیگر سبب بسط و گستره این توجه می شود.

۲) افزایش شدت تنش و زنش عاطفی و کاهش گستره شناختی (طرح واره صعود تنشی عاطفی)

به عنوان مثال در حوزه ساختارهای روایی، افزایش شدت تنش و بالا رفتن شوک ترس و وحشت در داستان ها و فیلم های ترسناک از چنین الگویی تبعیت می کنند.حرکت از نماهای کلی و بسیط به نماهای درشت که در آنها با تراکم و شدت تنش و کاهش بسط مکانی و شناختی مواجه می شویم نیز پیرو چنین الگویی هستند.

۳) صعود همراستای دو بعد عاطفی و گستره شناختی (طرح واره صعودی همراستا)

برای مثال بعضی از سمفونی ها که ابتدا با یک آلت موسیقی آغاز می شود (گستره ضعیف) و سپس به تدریج با اضافه شدن آلات موسیقی دیگر (گستره بالا) به شدت و تنش احساسی اضافه می شود (اضافه شدت تنش) از چنین الگویی پیروی می کند.

۴)سقوط همراستای دو بعد شدت عاطفی و گستره شناختی (طرح واره سقوطی همراستا)

برای مثال چنانچه سمفونی ذکر شده در مثال بالا، در اوج تنش و احساس به وضعیت ابتدایی خود برگردد که تنها صدای یک آلت موسیقی به گوش برسد، این حرکت می تواند تداعی کننده این وضعیت باشد.

حال برای ایجاد این ارتباط به گفتمان هنری کاریکاتور می پردازیم.واژه کاریکاتور از ریشه ایتالیایی فعل «caricare» به معنای اغراق کردن، سنگین کردن و...می باشد.همچنین براساس تعاریف معمول این گفتمان، کاریکاتور را باید تصویر اغراق شده و تغییر شکل یافته از چیزی به حساب آورد که به نیت خنده و طنز تولید می شود.

به اعتقاد نگارنده کارکرد کاریکاتور به نوعی همانند کارکرد رؤیا است.همان گونه که در رؤیا تصاویر در نفی نظام عقلانی و علت و معلولی و براساس تکنیک های مطرح شده درخصوص رؤیا مانند جابه جایی، فشردگی، نماد، تضاد و...به بخش های پنهان ذهنیت ما عینیت می بخشد، در کاریکاتور نیز تصاویر با همین تکنیک های ذکر شده ظاهر می شوند. بنابراین فرضیه این است که کاریکاتور می تواند بیان ناگفته های رویدادهای جاری باشد با همان تکنیک های استفاده شده در رؤیا به منظور نشان دادن محتوای ذهن ما.لذا در کاریکاتور با ویژگی هایی مثل اغراق، جابه جایی، تغییر شکل، تضاد، فشردگی و...سروکار داریم.

در واقع همه این ویژگی ها در گفتمان کاریکاتور همانند خط کشیدن زیر یک واژه توسط نویسنده، یا ایتالیک کردن آن و یا پررنگ کردن آن عمل می کنند، چرا که این ویژگی ها همانند اعمال ذکر شده بیان تلویحی حضور نویسنده در اثرش و به بیانی دیگر ردپای حضور گفته پرداز (در اینجا کاریکاتویست) در درون گفته خود (کاریکاتور) می باشد.جالب اینجاست که اوج تنش عاطفی و ماکزیمم شوک احساسی در بطن همین ویژگی ها ظاهر می شود.به بیانی دیگر این ویژگی ها اشاره به حضور مستقیم و زنده عامل تولید گفتمان دارد.لذا می توان گفت این ویژگی ها همانند قسمت چشمگیر پوستر تبلیغاتی عمل می کنند و با شدت و زنش بالا و ماکزیمم، نگاه بیننده را به خود جلب می کنند.بنابراین در برخورد اول با گفتمان کاریکاتور با اوج و شدت تنشی عاطفی مواجه می شویم و به تدریج جهت شناخت و فهم محتوایی تصویر در رمزگشایی معنایی آن از شدت تنش و قبض احساسی کاسته شده و به گستره شناختی اضافه می شود و نمود عینی این افت تنشی عاطفی، گذر نگاه و توجه ما از مرکز تنش به سوی سایر نقاط در تصویر می باشد.

به طبع نظام نشانه ای کلامی درون متنی (مثل دیالوگ های شخصیت های کاریکاتور) و یا بیرون متنی (جملاتی که برای دادن معنای روشن تر در کنار تصاویر آورده می شوند) در راستای هرچه بیشتر کردن گستره شناختی و طبیعتا ً کاستن شدت تنش و بار عاطفی مطرح می شوند.

بنابراین با اولین نگاه به یک کاریکاتور، چشمان ما مجذوب آن مرکز فشار عاطفی تنشی که جایگاه آن ویژگی های ذکر شده می باشد، می شود؛ به طبع نگاه ما پس از این جذب و شوک تنشی برای رمزگشایی از تصویر به قسمت های دیگر آن می لغزد، لذا به تدریج از فشار تنش کاسته شده و به گستره شناختی اضافه می شود، تا جایی که با درک مفهومی تصویر، ماکزیمم گستره و مینیمم فشار عاطفی تنشی حاصل می شود.

از این نوشتار چنین می توان نتیجه گرفت که کاریکاتور با توجه به تعریف بنیادی خود و با تکیه بر ویژگی های عنوان شده در آن، گفتمانی است که از طرح واره سقوط تنشی عاطفی تبعیت می کند.








* مکتوب حاضر متن سخنرانی دکتر مرتضی بابک معین، عضو گروه های پژوهشی نشانه شناسی هنر و نقد تخیل فرهنگستان هنر است که در تاریخ ۲۳ اردیبهشت ماه در نشست «نشانه شناسی در کارتون و کاریکاتور» درحل خانه کاریکاتور ایران ایراد شد.


روزنامه ایران ( http://www.iran newspaper.com )
شوک احساسی تصویر

۲۴-۱۱-۱۳۹۰ ۰۷:۵۷ عصر
جستجو یافتن همه ارسال های کاربر اهدا امتیازاهدای امتیاز به کاربر پاسخ پاسخ با نقل قول

برای بروز رسانی تاپیک کلیک کنید


پرش به انجمن:

کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان