تبليغات
تبليغات ارزان در دانشجو کلوب محک :: موسسه خيريه حمايت از کودکان مبتلا به سرطان ::
تبليغات ارزان در دانشجو کلوب تبليغات ارزان در دانشجو کلوب
جستجوگر انجمن.براي جستجوي مطالب دانشجو کلوپ مي توانيد استفاده کنيد 
برای بروز رسانی تاپیک کلیک کنید
 
امتیاز موضوع:
  • 0 رأی - میانگین امتیازات: 0
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

جام طلایی هخامنشی

نویسنده پیام
  • ♔ αϻἰг κнаη ♔
    آفلاین
  • مدیرکل  سایت
    *******
  • ارسال‌ها: 14,763
  • تاریخ عضویت: تير ۱۳۹۰
  • اعتبار: 893
  • تحصیلات:زیر دیپلم
  • علایق:مبارزه
  • محل سکونت:ایران زمین
  • سپاس ها 30751
    سپاس شده 42765 بار در 12072 ارسال
  • امتیاز کاربر: 654,963$
  • حالت من:حالت من
ارسال: #1
جام طلایی هخامنشی
جام طلایی هخامنشی
در میان آثار هنری هخامنشیان، ریتون‌ها جای خاصی را به خود اختصاص داده و با ویژگی مختص خود این آثار هنری، از چگونگی هنر درباری که در حقیقت نوعی تجمل پرستی است ما را آگاه می سازد. ریتون که یک واژه یونانی است، معمولا به ظروفی اطلاق می شود که از بخش قدامی انسان و یا حیوان و از یک ظرفی به شکل شاخ که در قسمت تحتانی ظرف بهم متصل می‌شوند تشکیل می‌گردد. این نوع ظرف که هی‌تیت‌ها از آن به نام بیبرو در اسناد تاریخی خود یاد نموده‌اند، چه در اعصار پیش از تاریخ و چه در دوران‌های تاریخی، پیوسته در مراسم دینی و سایر تشریفات درباری مورد استفاده قرار گرفته و غیر از موارد فوق، کاربرد دیگری نداشته است. ریتون‌های سفالین، در ایران از قدمت بیشتری برخوردار بوده و از هزاره چهارم پیش از میلاد تا بعد از عصر هخامنشیان (پارت و ساسانی) نیز موجودیت خود را با همان ویژگی حفظ نموده است. با وجود این‌که قدمت هنر ریتون سازی در باستان شناسی آسیای صغیر بیشتر از ایران بوده و تا عصر نو سنگی می‌رسد ولی ریتون‌های مکشوفه از آسیای صغیر، از نظر شکل ظاهری با ریتون‌هایی که از ایران یافت شده اند کاملا اختلاف دارند.
البته ریتون‌هایی که قسمت فوقانی آنها به شکل شاخ بوده و بخش پایین آن به گرده حیوانی متصل می‌شود، ادامه ریتون‌هایی است که احتمالا برای اولین بار در ایران ساخته شده و نمونه‌های سفالین آن را در هزاره چهارم پیش از میلاد از شوش، در نیمه دوم هزاره دوم بیش از میلاد از دروس شمیران، تهران و در نیمه اول هزاره اول پیش از میلاد (از فلز و سفال) از نقاط مختلف ایران می‌شناسیم.
با توجه به نمونه‌های پیشین ریتون‌ها، بهترین آنها را که با شیوه و سبک درباری ساخته شده‌اند، در عصر هخامنشی از طلا، نقره، مفرغ آهن و سفال با ویژگی خاصی ظاهر شده و از نظر سبک ریتون سازی و آثار هنری این عصر جای بس مهمی را در میان سایر آثار تجملاتی و صنعتی به خود اختصاص داده است. در ساختن ریتون‌های هخامنشی، نهایت ظریف‌کاری، دقت و استادی رعایت شده و هنر مندان در این رشته هنری، نیز از نظر خلاقیت و مهارت، برتری هنر این عصر را نسبت به دوره‌های پیشین کاملا مشخص و روشن نموده است.
ریتون‌های هخامنشی که به احتمال زیاد از نمونه‌های مادی و اوراتویی و سکایی اقتباس شده‌اند، عموما از سرزمین‌های تحت نفوذ هخامنشیان بدست آمده‌اند. ریتون‌هایی که از کوگانهای سکایی واقع در جنوب روسیه کشف شده‌اند یا بوسیله هنرمندان هخامنشی ساخته و یا اینکه سکایی‌ها در ساختن آنها شدیدا تحت تاثیر هنر هخامنشی قرار گرفته‌اند. ولی به احتمال قریب به یقین، ریتون‌های یافت شده از قبور سکایی توسط هنرمندان هخامنشی ساخته شده‌اند زیرا شیوه و تکنیک چکش‌کاری به‌ویژه در ریتون‌های فلزی این نظر را روشن می‌سازد.
ریتون‌هایی که از آسیای صغیر بدست آمده و مربوط به عصر هخامنشیان می‌باشند، از ارزش هنری خاص برخوردار بوده و در عین حال نفوذ و گسترش هنر هخامنشیان را در این سرزمین به اثبات می‌رساند که می‌توان به عنوان مثال از ریتون سفالین به شکل شیر، ریتون نقره‌ای به شکل بز وحشی و گریفون یافت شده از شهر ارزنجان (ارزینجان)، ریتون نقره‌ای به شکل آهو‌ی مکشوفه از شهر ارزروم سخن به میان آورد. البته منقار، پاها، گردن و باله‌ای گریفون با طلا اندود شده و سایر قسمت‌های آن از نقره می‌باشد. غیر از ریتون‌های فوق، یک ریتون سفالین به شکل اسب در کاوش‌های تپه ماشات (مشهد) از یک طبقه فرهنگی هلنیستیک (واقع در بخش مرکزی آسیای صغیر محل استقرار هی تیت ها) بدست آمده است که از نظر شکل ظاهری و لعاب هرمز روشن و جلا یافته، قابل مقایسه با ریتون‌های هخامنشی بوده و در چهار چوب هنر هخامنشی مورد بررسی می‌باشد.
ریتون‌های طلایی موزه متروپولتین (به شکل شیر)، ریتون نقره‌ای کلکسیون کورکی ین (به شکل گاو) ریتون نقره‌ای کلکسیون شی مل (به شکل قوچ) ریتون نقره ای موزه لنینگراد ( به شکل قوچ) ریتون‌های نقره‌ای موزه لوور (به شکل بز و اسب) ریتون نقره‌ای موزه بیریتیش ( به شکل گریفون)، ریتون‌های نقره‌ای موزه ارمیتاژ ( به کشل بز بالدار) ریتون طلایی کلکسیون شخصی در نیویورک ( به شکل آهو) و سایر ریتون‌های طلایی و نقره‌ای هخامنشیان که تزیین بخش موزه‌های ایران می‌باشند. آن چنان با مهارت و استادی ساخته شده‌اند که می‌توان از آنها بعنوان بهترین شاهکارهای هنر فلزکاری عصر هخامنشیان سخن به میان آورد.
یکی از زیباترین نمونه این ریتون‌ها که با ضرب چکش از طلای خالص ساخته شده‌اند که می‌توان از آنها بعنوان بهترین شاهکارهای هنر فلزکاری عصر هخامنشیان سخن به میان آورد.
یکی از زیباترین نمونه این ریتون‌ها که با ضرب چکش از طلای خالص ساخته شده و احتمالا از همدان یافت شده است، در میان ریتون‌های هخامنشی از ویژگی و زیبایی خاص برخوردار می‌باشد. این شاهکار بسیار ارزنده را ، امروزه در موزه ملی (موزه ایران باستان) به معرض نمایش قرار داده‌اند. این ریتون طلایی که مشتمل بر مجسمه شیر بالدار و متصل به جامی بلند است، بدنه آن مزین به خطوط شیاردار افقی برجسته بوده، اطراف لبه بالای آن دارای نقش گل‌های معمول در نقوش هخامنشی به نام گل‌های نیلوفر آبی و نقش زنجیره‌ای می‌باشد. بال‌های شیر تا محاذات گوشهای آن بالا آمده، چگونگی صورت، گردن ، دهان، دندان، چشم، بینی و چنجه‌های جلو انداخته شیر با نقوش برجسته متعدد تخت جمشید، از نزدیک قابل مقایسه می‌باشد. بلندی این ریتون 23 سانتیمر، طول آن در جهت سر و دم شیر 21 سانتیمتر، پهنای زیرین بدنه آن 8 سانتیمتر، قطر دهانه بالای ریتون 12 سانتیمتر و وزن آن 1875 گرم است.
ریتون طلایی دیگر، به ویژگی هنر عصر هخامنشی ، در موزه مترو پولیتن به نمایش گذارده شده است. با وجود این که از نظر ابعاد کوچکتر از ریتون قبلی بوده و دارای تزیینات کمتری است، ولی از لحاظ شکل ظاهری تزیین سطح بیرونی جام شیر بالداری که جام طلایی به گرده آن اضافه شده است، از یک طرف قابل مقایسه با ریتون مکشوفه از همدان بوده و از طرف دیگر ریتون‌های مکشوفه از آسیای صغیر را به یاد می‌آورد.
سطح بیرونی جام ریتون‌ها، در عصر هخامنشی یا به صورت ساده و بدون اینکه کوچکترین تزیین در آنها ایجاد گردد ساخته شده و یا اینکه با شیارهای افقی به صورت برجسته و به‌ندرت عمودی و در پیشابیش این شیارهای تزیین به‌ویژه در اطراف لبه، نقش گل‌های نیلوفر آبی و نقش زنجیره‌ای جلب توجه می‌کند که در ریتون‌های یونانی، شیارهای تزیینی بر خلاف ریتون‌های هخامنشی که اکثراً افقی هستند به صورت عمودی از پایین لبه تا گرده حیوان ، چون شیارهای قاشقی ستون‌ها، با ضربات چکش ایجاد گردیده، ولی نقش گل‌های نلوفرآبی هم در ریتون‌های هخامنشی و هم در ریتون‌های یونانی اکثرا در اطراف لبه ظاهر می‌شوند.
ریتون‌هایی که از سرزمین‌های تحت نفوذ اورارتوها و فریگ‌ها به دست آمده و مربوط به قرن هشتم و هفتم پیش از میلاد می‌باشند و به‌ویژه از نظر شکل ظاهری همگی قابل مقایسه باریتون‌های فلزی و سفالین مادها و ماناها بوده و با وجود این که «هی تیت» ها نیز در مراسم دینی از ریتون استفاده نموده و ریتون‌هایی به شکل نمونه‌های هخامنشی ساخته‌اند، لیکن ریتون‌هایی از یک حیوان و یا یک جانور تخیلی و از یک جامی که روی گرده حیوان به صورت عمودی تشکیل یافته، چه در آسیای صغیر و در یونان و چه در بین‌النهرین و چه در سرزمین سکاها، به احتمال زیاد با الهام از ریتون‌های ایرانی ساخته شده‌اند که بهترین نوع آنها که اصلا از نظر تزیین بدنه، زیبایی و جامی که به طور عمودی روی گرده حیوان قرار داده می‌شود قابل مقایسه با نمونه‌های بیش از خود نبوده بلکه بهتر از همه آنها و با شیوه خاصی در عصر هخامنشی ساخته شده‌اند.
هر چند که تاثیر هنر اوراتویی، آشوری و سکایی در بعضی از ریتون‌ها به‌چشم می‌خورد، ولی هنرمندان عصر هخامنشی در ساختن ریتون‌ها از نمونه‌های مادی الهام گرفته و دست به ایجاد چنین شاهکار هنری زده‌اند. همان گونه که تنه قدرتمند حیوانات واقعی و تخیلی، سنگینی سقف کاخ‌های تخت جمشید را به دوش می‌کشند، این بار همان حیوانات با همان ویژگی، جامی را بر دوش دارند که جهت استفاده پادشاهان هخامنشی ساخته شده‌اند. به طور یقین، هنرمندان در خلق این جام‌های زرین و سیمین به ویژه آنهایی که به طوری عمودی بر نیم تنه حیوانات واقعی و تخیلی اتصال یافته‌اند از ستون‌های تخت جمشید الهام گرفته و حتی شیارهای عمودی سطوح بیرونی جام‌ها به احتمال با اقتباس از شیارهای قاشقی بدنه ستون‌ها چکش‌کاری گردیده‌اند.

مطالب مشابه ...

میرم تو افق محو بشم:|



۶-۱۰-۱۳۹۰ ۰۸:۱۱ عصر
جستجو یافتن همه ارسال های کاربر اهدا امتیازاهدای امتیاز به کاربر پاسخ پاسخ با نقل قول

برای بروز رسانی تاپیک کلیک کنید


مطالب مشابه ...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
  زنان در دوران هخامنشی گلچین جاویددوست 0 145 ۲۳-۱۰-۱۳۹۰ ۰۱:۵۹ عصر
آخرین ارسال: گلچین جاویددوست

پرش به انجمن:

کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان