تبليغات
تبلیغات در دانشجو کلوب محک :: موسسه خيريه حمايت از کودکان مبتلا به سرطان ::
جستجوگر انجمن.براي جستجوي مطالب دانشجو کلوپ مي توانيد استفاده کنيد 
برای بروز رسانی تاپیک کلیک کنید
 
امتیاز موضوع:
  • 2 رأی - میانگین امتیازات: 5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

تهمت و افترا

نویسنده پیام
  • ♔ αϻἰг κнаη ♔
    آفلاین
  • مدیرکل  سایت
    *******
  • ارسال‌ها: 16,105
  • تاریخ عضویت: تير ۱۳۹۰
  • اعتبار: 1090
  • تحصیلات:زیر دیپلم
  • علایق:مبارزه
  • محل سکونت:ایران زمین
  • سپاس ها 34951
    سپاس شده 49155 بار در 13535 ارسال
  • امتیاز کاربر: 551,587$
  • حالت من:حالت من
ارسال: #1
تهمت و افترا
تهمت و افترا
بهتان عيب يا خيانتى است كه به كسى بسته شود، در صورتى كه او پاكيزه از آن‏عيب و پيراسته از آن گناه باشد. اين گونه دروغ، زشت‏ ترين دروغ‏هاست و اگر بگوييم از بد ترین جنایتها بدتر است، چندان راه دورى نرفته ‏ايم، زيرا جنايت كار ، جان را مى ‏گيرد، ولى‏ مفترى، حيثيت و آبرو را مى‏گيرد و دامن بى گناهى را آلوده مى ‏سازد و بد نامش‏ مى كند. نزد مردمان شريف، مرگ از زندگى با ننگ برتر است. افتراو تهمت عبارتست از اینکه انسان در حق غیر به چیزی که راضی نیست دروغ بگوید به عبارت دیگر چیزی را به دروغ به دیگری نسبت دهد و شخصی که مرتکب گناه و عمل زشتی نشده به انجام آن متهم کند و یا عیب و نقصی را که در او نیست به او بچسباند و فرقی نیست که این نسبت دروغ در حضور او باشد یا در غیاب. بهتان و تهمت از گناهان کبیره است و در قرآن مجید به شدت از آن نهی، و عذاب شدیدی برای آن ذکر گردیده است. (وسائل الشيعه.ج.8)تهمت دو صورت دارد : افتراء: تهمت زننده با علم و آگاهی، گناه یا عیبی را به شخصی نسبت می‌دهد یعنی می‌داند که آن شخص دارای این عیب نیست و یا این گناه از او صادر نشده است مع الوصف آن را به او نسبت می‌دهد و حتی گاهی خود او مرتکب عمل زشتی شده ولی برای نجات خود از گرفتاری و فرار از مجازات آنرا به دیگری نسبت می‌دهد، که در اصطلاح به آن افتراء گویند. بهتان: تهمت زننده بدون علم بلکه از روی ظن و گمان چیزی را به شخصی نسبت می‌دهد مانند نمونه‎ی اول و دوم که در اصطلاح به آن بهتان گویند. ریشه‎ی صورت دوم همان سوء ظن و بدبینی نسبت به دیگران است که موجب می‌شود هر کاری که از دیگران صادر شود آنرا حمل بر فساد و بدی کند. و اکثر تهمت‌ها بخاطر ناآگاهی و سوء ظن است،(كرمي 85) و لذا خداوند در قرآن می‌فرماید: ای مؤمنان از بسیاری از گمان‌ها بپرهیزید زیرا بعضی از گمان‌ها گناه است. مؤمن نه تنها نباید به برادر و خواهر مؤمن خویش سوء ظن داشته باشد و به آن ترتیب اثر بدهد بلکه باید بکوشد تا سوء ظن خویش را به حسن ظن تبدیل نماید. محمد بن فضیل می‌گوید. به امام هفتم شیعیان عرض کردم: بعضی از افراد موثق برای من خبر آوردند که یکی از برادران دینی درباره‎ی‌ من مطلبی گفته که آنرا نمی‌پسندم از او در این باره سؤال کردم، او انکار نمود تکلیف من چیست؟ امام (ع) فرمود: گوش و چشمت را نسبت به برادرت تکذیب کن بطوریکه اگر پنجاه عادل در نزد تو گواهی بدهند که فلانی درباره‎ی تو چنین مطلب نادرستی را مطرح ساخته تو باید آنان را تکذیب، و برادر ایمانی خود را تصدیق کنی و آنچه را که باعث ریختن آبروی او میشود اشاعه ندهی که در غیر این صورت از مصادیق آیه‎ی: ان الذین یحبون ان تشیع الفاحشه فی الذین امنوا، خواهی بود. (كافي.ج.2)بنابراین مادامی که میتوانی باید قول و فعل مؤمن را حمل بر صحت، و به خیر و صلاح توجیه کنی و نباید به او بدبین و بد گمان باشی و امر او را بر فساد و بدی حمل نمائی، البته کاملاً روشن است که پیدایش ظن و گمان یا وهم و خیال و قبح، ثواب و عقاب در قلمرو افعال اختیاری است نه غیر اختیاری، بنابراین مراد اینست که به گمان خود ترتیب اثر ندهید و از عمل بدون علم اجتناب ورزید زیرا بسیاری از کسانی که بدون علم و بر اساس حدس و گمان عمل می‌کنند مرتکب گناه و معصیت می‌شوند. چنانچه خداوند در قران فرمود: از آنچه بدان علم نداری پیروی مکن و در جای دیگر گروهی را بخاطر اینکه به سوء ظن خود ترتیب اثر دادند ملامت و سرزنش می‌کند و می‌فرماید: شما بدگمان شدید و سوء ظن پیدا کردید و بر اساس آن عمل کردید پس هلاک و تباه گشتید. و نیز می‌فرماید: مشرکان پیروی نمی‌کنند مگر گمان را و آنان گمان آوران هستند. قانون و نگاه آن به افترا و تهمت افترا يك شبه جرم يا اشتباه حقوقي است كه براي آن دادگاهي تشكيل مي شود وشخص خطا كار براي عملي كه باعث آسيب وزيان به فرد ديگري شده است محاكمه مي شود. تمام جرايمي كه باعث افترا مي باشند مي بايد اين سه عنصر در آنها وجود داشته باشد.
1- وظيفه ومسئوليت قانوني كه متهم نسبت به شاكي دارد
2- نقض آن وظيفه توسط متهم.
3- خساراتي كه به شاكي وارد شده است؛به طوريكه بتوان ثابت نمود اين خسارات ناشي از نقض آن وظيفه بوده است .
قوانين شبه جرم به اين دليل بوجود آمد تا از بعضي حقوق افراد حمايت كند ؛ودر مورد افترا اين حق شامل حق شاكي براي حفظ اعتبار وآبروي خود است. لذا اين يك وظيفه عمومي است كه افرا مانع از آسيب رساندن به آبرو واعتبار يكديگر شوند وچنانچه اين وظيفه نقض شود؛افترا بوجود مي آيد. افترا انواع گوناگوني دارد،افتراي بوجود آمده توسط جملات بيان شده يا اشارات بدني ،افتراي شفاهي ناميده مي شود.افترا در نوشتار يا به اشكال پايدار ديگر ،مانند نامه ها ،مقالات روزنامه ،تصويرهاي گرافيكي ،اصوات ضبط شده ،پخش راديووتلويزيون ،ايميل وموارد مشابه ؛افتراي رسانه اي ناميده مي شود. آنچه كه شاكي(كسي كه مورد تهمت و افترا قرارگرفته) بايستي ثابت كند * بياناتي كه مورد اعتراض قرار گرفته است ،بايد حامل يك اتهام افترا باشد. دادگاه معتقد است كه جمله توهين آميز ،جمله اي است كه موجب بد نامي يا بي اعتباري شود.يا عموما از ديدگاه اعضاي يك جامعه به اين صورت جلوه كند ؛ويا در غير اين صورت جمله اي باشد كه نشان دهنده دشمني ،تحقير واهانت يا استهزا باشد وباعث آسيب رساندن به اعتبار شخص در محل كار وتجارت وحرفه او باشد. * گفته اي كه مورد اعتراض قرار گرفته است بايد به شاكي نسبت داده شده باشد. اين بدان معني نيست كه در هر جمله از شاكي نام برده شود،بلكه كافي است ثابت شود كه جملات به كاربرده شده ،طبق استنباط يك شخص منطقي ،به شاكي نسبت داده شده است.خواه متهم چنين مقصودي داشته باشد يا خير. * گفته اي كه مورد اعتراض قرار گرفته است بايد منتشر شده باشد. براي پيگيري در دادگاه ،جملات توهين آميز بايد به شخصي غير از شاكي منتقل شده باشد . هر شخصي كه اين جملات توهين آميز را به شخص ديگر بگويد ،آن را انتشار داده است ؛ومسئول اين اتهام مي باشد. * گفته اي كه مورد اعتراض قرار گرفته است بايد به آبرو واعتبار شاكي خسارت وارد كرده باشد. فرض مي كنيم كه موضوع آسيب به اعتبار وآبروي يك فرد در مورد افتراي رسانه اي موجود باشد شاكي بايد با يك مدرك يا شاهد ثابت كند كه به خاطر اين گفته هاي افترا آميز منتشر شده متحمل خسارت وزيان شده است آثار سوء اجتماعی تهمت نتیجه بهتان و افتراء به این و آن اینست که نظام اجتماعی دیر یا زود از هم بپاشد و عدالت اجتماعی از بین برو.د حق باطل و باطل حق جلوه کند، بیگناهان متهم و گرفتار، ‌و گناهکاران تبرئه و آزاد باشند، حسن ظن به سوء ظن نسبت بکدیگر تبدیل گردد و اعتماد عمومی مردم از یکدیگر سلب شود و زمینه‎ی هرج و مرج فراهم گردد و نا امنی و نار ضایتی رشد یابد،‌ دوستی و صمیمیت جایش را به کینه و عداوت بدهد، مردم پراکنده و متفرق و بدون ارتباط با یکدیگر زندگی کنند و از تجمع و تشکل و انسجام خبری نباشد. بدون شک چنین جامعه‌ای نمی‌تواند دوام و بقاء داشته باشد بلکه بزودی سقوط خواهد کرد و مردم آن هلاک و گرفتار انواع مشکلات و بلایا خواهند شد. و لذا امام صادق علیه السلام ـ فرمود: هر گاه مؤمنی برادر مؤمن خویش را متهم سازد و به او تهمت بزند ایمان از قلب او محو می‌شود همچنانکه نمک در آب ذوب می‌گردد. و وقتی ایمان مؤمن ذوب شد و دیگر اثری از ایمان در قلبش باقی نماند جایگاهش دوزخ است چنانکه پیامبر اکرم ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ فرمود: هر کس به مرد یا زن با ایمانی بهتان بزند یا درباره‎ی کسی چیزی بگوید که در او نیست خداوند در قیامت او را بر تلی از آتش قرار می‌دهد تا از آنچه گفته است خارج شود. و از عهده‎ی‌ گفته‎ی خود بیرون آید. در قرآن کریم بیش از چهل آیه درباره‎ تهمت و بهتان به مردم در رابطه با جریانات مختلفی نازل شده که چند نمونه مهم آن ذکر شد.
افتراء به خدا و رسول و ائمه:
تاکنون بحث درباره‎ی تهمت به مؤمنان بود و گفته شد که تهمت به مؤمن حرام است اما بدتر از آن اینست که انسان به خدا، قرآن،رسول و ائمه اطهار تهمت بزند مثل اینکه برای خدا شریک قائل شود و یا منکر معاد باشد یا چیزی را که ائمه نگفته‌اند به آنان نسبت بدهد، احادیث جعلی و دروغین بسازد و یا رسالت پیامبر را دروغ پندارد و بگوید که او از طرف خدا مبعوث نشده و بدروغ ادعا نبوت نموده و یا بگوید پیامبر و ائمه به چیزی امر کرده‌اند که خدا به آن امر نکرده و چیزی را واجب دانسته‌اند که خدا آنرا واجب ندانسته است، و شکی نیست که دروغ پنداشتن رسالت پیامبر و تکذیب آن و نفی دعوت او، به انکار خدا و کفر برمی‌گردد و کسی که به پیغمبر نسبت دروغ بدهد و تهمت بزند و حکمی که در اسلام نیست به آن، نسبت دهد در واقع به خدا نسبت دروغ داده زیرا تکذیب رسول و ائمه و آیات الهی تکذیب خدا است و افتراء بر کسی که جز از طرف خدا سخن نمی‌گوید، افتراء به ذات الهی محسوب می‌شود چنانکه در روایتی امام صادق ـ علیه السّلام ـ به مردی از اهالی شام فرمود: سخن ما را بشنو و بر ما دروغ مبند زیرا کسی که بر ما درباره‌ی چیزی دروغ بگوید بر پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ دروغ بسته و کسی که بر پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ دروغ ببندد به خدا دروغ بسته و خداوند چنین شخصی را عذاب می‌کند.
تهمت و افترا از نظر آیات و روایات
همت زدن به بى گناه از زشت ترین كارهائى است كه اسلام آن را به شدت محكوم ساخته است، آیات قرآن و روایات متعدد اسلامى كه در باره این موضوع وارد شده نظر اسلام را در این زمینه روشن مى سازد. خداوند در قرآن سوره نساء آیه 211 می فرماید : « مَن یَكْسِب خَطِیئَةً أَوْ إِثماً ثُمَّ یَرْمِ بِهِ بَرِیئاً فَقَدِ احْتَمَلَ بهْتَناً وَ إِثْماً مُّبِیناً، و كسى كه خطا یا گناهى مرتكب شود سپس بیگناهى را متهم سازد بار بهتان و گناه آشكارى بر دوش گرفته است».
یکی از مسائلی که در قرآن کریم بسیار بر آن تاکید شده و گناهی بسیار بزرگ به حساب آورده شده است، تهمت زدن خصوصاَ تهمت زدن به زنان است: «ان الذین یرمون المحصنات الغافلات المؤمنات لعنوا فی الدنیا و الاخره و لهم عذاب عظیم، آنان که به زنان عفیف غافل تهمت می زنند (زن غافل یعنی بی خبر از همه جا که در خانه خود نشسته است)، در دنیا و آخرت مشمول لعنت الهی هستند و برای اینها عذاب بزرگی است» (سوره نور، آیه 23).
«یوم تشهد علیهم السنتهم و ایدیهم و ارجلهم بما کانوا یعملون، آن روزی که زبانها و دستها و پاهای آنان علیه ایشان به اعمالی که مرتکب شده اند شهادت می دهند» (سوره نور، آیه 24). همچنین می فرماید:«وَالَّذِینَ یُؤْذُونَ الْمُؤْمِنِینَ وَالْمُؤْمِناتِ بِغَیْرِ ما اكْتَسَبُوا فَقَدِ احْتَمَلُوا بُهْتاناً وَإِثْماً مُبِیناً، و كسانى كه مردان مؤمن و زنان مؤمن را بى آن كه گناهى كرده باشند مى آزارند بهتان و گناه آشكارى را به دوش مى كشند (احزاب ،58(.
امام صادق علیه السلام از حكیمى چنین نقل مى كند : «البهتان على البرىء اثقل من جبال راسیات، تهمت زدن به بى گناه از كوههاى عظیم نیز سنگین تر است! تهمت زدن به افراد بى گناه با روح ایمان سازگار نیست چنانكه از امام صادق علیه السلام نقل شده: «اذا اتهم المؤمن اخاه انماث الایمان فى قلبه كما ینماث الملح فى الماء، كسى كه برادر مسلمانش را متهم كند، ایمان در قلب او ذوب مى شود همانند ذوب شدن نمك در آب». در حقیقت بهتان و تهمت، بدترین انواع دروغ و كذب است، زیرا هم مفاسد عظیم كذب را دارد، و هم زیانهاى غیبت و هم بدترین نوع ظلم و ستم است.
و به همین خاطر از پیامبر اسلام صلى الله علیه وآله و سلّم نقل شده كه فرمود: « من بهت مؤمنا او مؤمنة او قال فیهما ما لیس فیه اقامه الله تعالى یوم القیامة على تل من نار حتى یخرج مما قاله، كسى كه به مرد یا زن با ایمان تهمت بزند و یا در باره او چیزى بگوید كه در او نیست، خداوند در روز قیامت او را بر تلى از آتش قرار مى دهد تا از مسئولیت آنچه گفته است در آید. در حقیقت رواج این كار ناجوانمردانه در یك محیط، سبب به هم ریختن نظام و عدالت اجتماعى و آلوده شدن حق به باطل و گرفتار شدن بى گناه و تبرئه گنهكار و از میان رفتن اعتماد عمومى مى شود.
در حدیثى دیگراز امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمود: «اذا تهم المؤمن اخاه انماث الایمان من قلبه كما ینماث الملح فى الماء، هنگامى كه مسلمانى برادر مسلمانش را به چیزى كه در او نیست متهم سازد ایمان در قلب او ذوب مى شود، همانند نمك در آب»، و نیز می فرماید: «مَنِ اتَّهمَ أخاهُ فی دِینِهِ فلا حُرمَةَ بَینَهُما، هر كس به برادر دینى خود تهمت زند حرمتى میان آن دو به جا نمى ماند». در حدیث دیگر كه امام على بن موسى الرضا از جدش پیامبر نقل كرده چنین آمده است«من بهت مؤمنا او مؤمنة او قال فیه ما لیس فیه اقامه الله تعالى یوم القیامه على تل من نار حتى یخرج مما قاله فیه!، كسى كه مرد یا زن مسلمانى را بهتان زند یا در باره او سخنى بگوید كه در او نیست خداوند او را در قیامت روى تلى از آتش قرار مى دهد تا از عهده آنچه گفته برآید!.
پیغمبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم یک وقت در حضور اصحاب فرمود: «الا اخبرکم بشر الناس، آیا به شما خبر ندهم که بدترین مردم کیست؟ گفتند: بلی یا رسول الله. فرمود: بدترین مردم آن کسی است که خیر خودش را از دیگران منع می کند و هر چه دارد تنها برای خودش می خواهد. آن هایی که حاضر بودند گمان کردند با این مقدمه دیگر بدتر از این افراد کسی نیست. یک وقت فرمود: آیا می خواهید به شما بگویم از این بدتر کیست؟ صنف دیگری را ذکر فرمود. اصحاب گفتند: خیال کردیم بدتر از این گروه دوم دیگر کسی نیست. بعد فرمود: آیا می خواهید از آن بدتر را به شما بگویم کیست؟ گفتند از این بدتر هم مگر هست؟ آنگاه صنف سوم را فرمود: بدتر از این افراد، مردمان بد زبان فحاش تهمت زن و آبروبرند. اینجا دیگر حضرت توقف کرد، یعنی بدتر از اینها دیگر وجود ندارد.
پیامبر خدا صلى الله علیه وآله می فرماید: « مَن بَهَتَ مؤمناً أو مؤمنةً أو قالَ فیهِ ما لیسَ فیهِ أقامَهُ اللَّهُ تعالى یومَ القیامةِ على تَلٍّ مِن نارٍ حتّى یَخرُجَ مِمّا قالَهُ فیهِ، هر كس به مرد یا زن مؤمن بهتان زند یا درباره او چیزى بگوید كه از آن مبراست خداوند در روز رستاخیز وى را بر تلّى از آتش نگه دارد تا از حرف خود درباره او برگردد. امام على علیه السلام می فرماید:«لا قِحَةَ كالبَهْتِ، هیچ بى شرمى و وقاحتى چون بهتان زدن نیست»، و نیز می فرماید: «البُهتانُ على البَری ءِ أعظَمُ مِن السَّماءِ، بهتان زدن به آدم بیگناه بزرگتر از آسمان است. امام سجّاد علیه السلام می فرماید: «مَن رمى النّاسَ بِما فیهِم رَمَوهُ بِما لیسَ فیهِ، هر كس به مردم عیبى را نسبت دهد كه دارند، مردم به او عیبى را كه ندارد نسبت دهند.
نهى از رفتن به جاهاى تهمت برانگیز
پیامبر خدا صلى الله علیه وآله می فرماید:« أولى النّاسِ بالتُّهْمةِ مَن جالَسَ أهلَ التُّهْمةِ، سزاوارترینِ مردم به تهمت كسى است كه با متهمان و افراد مظنون همنشینى كند. امام على علیه السلام می فرماید: «إیّاكَ ومَواطِنَ التُّهْمةِ والمجلسَ المَظْنونَ بهِ السّوءُ ، فإنَّ قَرینَ السُّوءِ یَغُرُّ جَلِیسَهُ، از (رفت و آمد به) جاهاى تهمت برانگیز و مجالسى كه گمان بد به آنها برده مى شود بپرهیز؛ زیرا دوستِ بد، همنشین خود را مى فریبد» و نیز می فرماید: « مَن وَقَفَ نَفسَهُ مَوقِفَ التُّهْمةِ فلا یلُومَنَّ مَن أساءَ بهِ الظّنَّ، كسى كه خود را در معرض تهمت قرار دهد، نباید كسى را كه به او گمان بد برد، سرزنش كند. همچنین در حدیثی دیگر بیان می کند که: « مَن دَخلَ مَداخِلَ السُّوءِ اتُّهِمَ، هر كه به جاهاى بد رفت و آمد كند مورد بدگمانى و تهمت واقع شود.

مهمترين آثار تهمت زدن عبارتند از:
1-زوال ايمان: امام صادق(ع) ميفرمايد: هرگاه مؤمن به برادر مؤمنش تهمت بزند، ايمان در دل او ذوب ميشود، همان گونه كه نمك در آب ذوب ميگردد.
2-قطع روابط انساني: امام صادق(ع) ميفرمايد: كسي كه برادر ديني اش را متهم كند، بين آن دو حرمتي وجود ندارد.
3- عذاب اخروي: پيامبر اكرم(ص) ميفرمايد: هر كس به مرد يا زن با ايماني بهتان زند يا چيزي را به او نسبت دهد كه در او نيست، خداوند او را در روز قيامت بر تلّي از آتش به پا ميدارد تا از آن چه گفته خارج شود.
4-رسوايي: در روايات آمده است: خداوند كسي را كه به دنبال عيبهاي مسلمانان باشد، حتي در داخل خانهاش رسوا ميكند.
راه پيشگيري از تهمت زدن عبارتند از:
1-آشنايي با پيامدهاي تهمت (اعم از دنيوي و اخروي)
2-اجتناب از بدگماني.
3- توقيت حسن ظن.
4- حمل رفتار ديگران بر وجه نيكو.
5-مبارزه با منشأ تهمت كه همان رذايل اخلاقي مانند حسد و طمع ورزي است.
6- تقويت ايمان و ياد خدا.
7-توجه به حرمت مؤمن: با آگاهي از مقامي كه مؤمن در پيشگاه خداوند دارد، هيچ كس به خود اجازه نميدهد به حريم آبروي ديگران تجاوز كند. از حضرت صادق(ع) نقل شده است كه حرمت مؤمن از كعبه عظيمتر است.
افترا وتهمت از لحاظ قانونی
مام جرايمي كه باعث افترا مي باشند مي بايد اين سه عنصر در آنها وجود داشته باشد
1 ) وظيفه ومسئوليت قانوني كه متهم نسبت به شاكي دارد.
2 ) نقض آن وظيفه توسط متهم.
3 ) خساراتي كه به شاكي وارد شده است؛به طوريكه بتوان ثابت نمود اين خسارات ناشي از نقض آن وظيفه بوده است
.قوانين شبه جرم به اين دليل بوجود آمد تا از بعضي حقوق افراد حمايت كند ؛ودر مورد افترا اين حق شامل حق شاكي براي حفظ اعتبار وآبروي خود است.
لذا اين يك وظيفه عمومي است كه افرا مانع از آسيب رساندن به آبرو واعتبار يكديگر شوند وچنانچه اين وظيفه نقض شود؛افترا بوجود مي آيد.
افترا انواع گوناگوني دارد،افتراي بوجود آمده توسط جملات بيان شده يا اشارات بدني ،افتراي شفاهي ناميده مي شود.
افترا در نوشتار يا به اشكال پايدار ديگر ،مانند نامه ها ،مقالات روزنامه ،تصويرهاي گرافيكي ،اصوات ضبط شده ،پخش راديووتلويزيون ،ايميل وموارد مشابه ؛افتراي رسانه اي ناميده مي شود.اگرچه تفاوت بين اين دو شكل از افترا در گذشته بسيار مهم بوده است ؛اما امروزه اينطور نيست.
يك تفاوت اساسي كه وجود دارد اين است كه در مورد افتراي شفاهي شاكي بايد آسيبهايي كه به اعتبار وآبروي او وارد شده را اثبات كند،زيرا اين آسيبها پايدار ومستدل نيست .اما هنگامي كه شخص مورد افتراي رسانه اي قرار مي گيرد،آسيبهاي وارد شده به اعتبار او مفروض هستند؛ودادگاه بايد حكم آنها را صادر كند،بدون اينكه به اثبات اين آسيبها احتياجي باشد .
جلسات دادرسي كه به منظور رسيدگي به افترا تشكيل مي شوند هم مي تواند به تنهايي باحضور قاضي ويا با حضور قاضي به همراه هيات منصفه تشكيل شوند.هرجرمي كه از طرف مطبوعات رخ مي دهد مي بايست از طرف هيات منصفه مورد رسيدگي قرار گيرد.
در هيات منصفه مطبوعات كاملا افكار عمومي بايد حضور داشته باشد .چنانچه قشري خاص وافراد داراي ديدگاه هاي سياسي را در هيات منصفه مطبوعات وارد كنيم ،اين عمل مناسب نيست.
هيات منصفه مطبوعات بايد بيشتر متشكل از خود اهالي مطبوعات وحقوق دانان باشد .هيات منصفه بيانگر افكار وخواسته هاي عمومي حاكم بر جامعه است وقانون با در نظر گرفتن هيات منصفه ،مساله مطبوعات را از نگاه صرف قضايي جدا كرده است؛لذا هيات منصفه در واقع براي آن است كه جرم مطبوعاتي به قضاوت افكارو آراي عمومي جامعه گذاشته شود.
شاكي بايد چه چيزي را ثابت كند؟
* بياناتي كه مورد اعتراض قرار گرفته است ،بايد حامل يك اتهام افترا باشد.
دادگاه معتقد است كه جمله توهين آميز ،جمله اي است كه موجب بد نامي يا بي اعتباري شود.يا عموما از ديدگاه اعضاي يك جامعه به اين صورت جلوه كند ؛ويا در غير اين صورت جمله اي باشد كه نشان دهنده دشمني ،تحقير واهانت يا استهزا باشد وباعث آسيب رساندن به اعتبار شخص در محل كار وتجارت وحرفه او باشد.
* گفته اي كه مورد اعتراض قرار گرفته است بايد به شاكي نسبت داده شده باشد.
اين بدان معني نيست كه در هر جمله از شاكي نام برده شود،بلكه كافي است ثابت شود كه جملات به كاربرده شده ،طبق استنباط يك شخص منطقي ،به شاكي نسبت داده شده است.خواه متهم چنين مقصودي داشته باشد يا خير.
* گفته اي كه مورد اعتراض قرار گرفته است بايد منتشر شده باشد.
براي پيگيري در دادگاه ،جملات توهين آميز بايد به شخصي غير از شاكي منتقل شده باشد . هر شخصي كه اين جملات توهين آميز را به شخص ديگر بگويد ،آن را انتشار داده است؛ومسئول اين اتهام افتراي رسانه اي مي باشد.
* گفته اي كه مورد اعتراض قرار گرفته است بايد به آبرو واعتبار شاكي خسارت وارد كرده باشد.
فرض مي كنيم كه موضوع آسيب به اعتبار وآبروي يك فرد در مورد افتراي رسانه اي موجود باشد شاكي بايد با يك مدرك يا شاهد ثابت كند كه به خاطر اين گفته هاي افترا آميز منتشر شده متحمل خسارت وزيان شده است.
چه دفاعياتي براي مقابله با يك اتهام افترا وجود دارد ؟
حتي اگرثابت شود كه متهم به شخصي غير از شاكي جملاتي توهين آميز درباره او گفته است ،متهم مي تواند با يكي از روش هاي دفاعي متعدد قانوني وشناخته شده از اين اتهام تبرئه شود؛
اين روشها عبارتند از:
* حقيقت
يك اتهام افترا تحت پيگيري قرار نمي گيرد ،اگر ثابت شود كه چنين موضوعي حقيقت دارد.
* رضايت
وقتي بتوان ثابت كرد كه شاكي از انتشار افترا يا جملاتي كه به او نسبت داده شده رضايت دارد ؛ويا اينكه اين جملات به تحريك خود شاكي منتشر شده باشد لذا در اين صورت متهم مي تواند از اتهام افترا تبرئه شود .
* الويت (برتري)
هنگاميكه موضوع صداقت و جريان آزاد اطلاعات در مسائل مهم با مصلحت افراد براي حفظ آبرويشان در موازنه قرار مي گيرد ،جريان آزاداطلاعات وصداقت بر حفظ آبروي فرد برتري دارد.
* تفسير منصفانه
تفسير منصفانه معمولا از روي رسانه ها يا سخنان افرادي كه گفته هايشان در رسانه انعكاس مي يابد استنباط مي شود.افرادي كه مسائل مربوط به منافع عمومي را از روي صداقت وبدون سونيت وبه طور منصفانه تفسير مي كنند نسبت به افتراي رسانه اي مصونيت دارند حتي اگر تفسير آنها توهين آميز باشد.
اگرچه براي چنين مصونيتي فرد بايد ثابت كند كه گفته هايش به عنوان يك تفسير بوده و اين تفاسير يك اظهار نظر صادقانه در مورد حقايق آشكاري است كه وجود دارد.


نتيجه
قانون افترا زواياي مختلفي دارد .اين قانون شامل نكات ريز وپيچيدگيهاي فراواني مي باشد كه در جوامع مختلف برداشت هاي حقوقي متفاوتي از آن مي شود.
اغلب اوقات وقتي شخص مورد افترا قرار مي گيرد ،بهترين كاري كه شاكي مي تواند انجام دهد ،اين است كه گوينده جملات افترا آميز را به انتشار گزارشي صادقانه براي عذر خواهي وپس گرفتن جملات گفته شده ،در زمان مناسب مجبور كند.
البته انتشار يا چاپ به موقع عذر خواهي يا اصلاح مطلب افترا آميز به تنهايي نمي تواند يك دفاع براي اتهام افترا باشد.بلكه فقط مي تواند تخفيفي براي جرم انجام شده در پي گيري قضايي آن باشد.
تهمت و افترا

۲۱-۸-۱۳۹۰ ۰۸:۳۷ عصر
جستجو یافتن همه ارسال های کاربر اهدا امتیازاهدای امتیاز به کاربر پاسخ پاسخ با نقل قول
 سپاس شده توسط Mokhtari ، senior engineer

برای بروز رسانی تاپیک کلیک کنید


پرش به انجمن:

کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان