تبليغات
تبلیغات در دانشجو کلوب محک :: موسسه خيريه حمايت از کودکان مبتلا به سرطان ::
جستجوگر انجمن.براي جستجوي مطالب دانشجو کلوپ مي توانيد استفاده کنيد 
برای بروز رسانی تاپیک کلیک کنید
 
امتیاز موضوع:
  • 1 رأی - میانگین امتیازات: 5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

بررسي چگونگي پرورش پرتقال درشهرستان فسا

نویسنده پیام
  • ♔ αϻἰг κнаη ♔
    آفلاین
  • مدیرکل  سایت
    *******
  • ارسال‌ها: 16,105
  • تاریخ عضویت: تير ۱۳۹۰
  • اعتبار: 1090
  • تحصیلات:زیر دیپلم
  • علایق:مبارزه
  • محل سکونت:ایران زمین
  • سپاس ها 34951
    سپاس شده 49155 بار در 13535 ارسال
  • امتیاز کاربر: 551,587$
  • حالت من:حالت من
ارسال: #1
بررسي چگونگي پرورش پرتقال درشهرستان فسا
چكيده
از دير باز باغباني ، دوشادوش زراعت يكي از رشته هاي مهم و اساسي كشاورزي در جهان بوده است . از آنجا كه درختان ميوه عمر نسبتا طولاني دارند و بايستي چندين سال در زمين باقي بمانند ، بي توجهي در انتخاب نوع زمين و نحوه آماده سازي آن ، همچنين انتخاب نوع و نژاد درخت ، متناسب با نوع خاك و آب مورد نظر، ممكن است ، موجب زياني گردد كه جبران آن در آينده تقريبا غير ممكن گردد. پرورش درختان مركبات كه از جمله درختان مناطق نيمه گرمسيري است ، از گذشته هاي دور ، مورد توجه و علاقه بشر قرار گرفته است . امروز توليد مركبات در دنيا از جنبه هاي اقتصادي ، اشتغال زايي و تجارت و همچنين تامين ويتامين هاي مورد نياز انسان و حتي از جنبه دارويي اهميت بسزايي يافته است . در حال حاضر ، توليد انواع مركبات در جهان به بيش از 75 ميليون تن در سال بالغ مي گردد. در كشور ما نيز كاشت و پرورش درختان مركبات ، به صورت اقتصادي در طي يك صد سال گذشته رايج شده است و اكنون از نظر ميزان توليد و سطح زير كشت مقام هشتم را در بين ساير كشورهاي توليدكننده مركبات دارا مي باشد . مناطق مركبات خيز استان فارس عمدتا شامل شهرستان هاي جهرم ، داراب ، كازرون ، فيروز آباد ، ممسني ، فسا ، استهبان و لارستان مي گردد ، كه از بين اين مناطق ، مناطق معتدل تر استان شامل شهرستانهاي جهرم ، كازرون ،داراب ، فسا مستعد پرورش درختان پرتقال و نارنگي است . بنابراين در پژوهش حاضر كه با هدف بررسي چگونگي پرورش مركبات به ويژه پرتقال در شهرستان فسا انجام گرفته است ، سعي شده كه با استفاده از منابع علمي و تحقيقاتي و همچنين تجارب عملي باغداران موفق اين منطقه ، پيشنهادها و توصيه هايي پيرامون پرورش بهتر اين محصول و رفع مشكلات موجود در منطقه ارائه گردد.
تاريخچه
منشاء مركبات به نظر بسياري از پزوهشگران ، جنوب شرقي آسيا شامل كشورهاي مالزي ، اندونزي،فيليپين و همچنين هيماليا تا اندونزي بوده است . در بين اين مناطق شايد شمال شرقي هند ونواحي شمال برمه موطن و مركز اصلي مركبات محسوب شود.
پرتقال از مناطق جنوبي چين منشاء گرفته و سپس به اروپا رفته است . در همين ايام گلخانه براي حفاظت از سرما به وجود آمد.گزارش هاي تاييد شده اي از ساير پژوهشگران در دست است كه نشان مي دهد كه قبل از توسعه مركبات در اروپا ، كشت پرتقال در چين مرسوم بوده است .هان ين چي در سال 1178ميلادي از 27 رقم پرتقال ، نارنج ، نارنگي نام برده و ضمن توصيف بالنگ و كامكواتها به بررسي روشهاي خزانه داري، مديريت و بيماريهاي مركبات در اروپا پرداخته است . ورود مركبات در ايران به جز گونه بالنگ ، سابقه اي حدود 400 ساله دارد . به استناد مدارك تاريخي ، ايران دروازه خروج مركبات از آسيا به ساير نقاط دنيا بود . به عبارت ديگر مركبات از موطن اصلي خود به ساير كشورهاي جهان از ايران و سپس به فلسطين و بلاخره به اروپاي جنوبي و آمريكا انتقال يافت . از زمان صفويه به لحاظ تردد كشتي هاي كشور پرتغال در جنوب ايران ، بذور پرتقال در اختيار مردم جنوب قرا ر گرفت و كشت شد. سپس بذور آن از جنوب در حدود 300 سال قبل به شمال كشور آورده شد و در محله خرم آباد شهرستان تنكابن كشت گرديد . از آن زمان به بعد به ويژه از اوايل سال 1300 شمسي ، گونه ها و ارقام مختلفي از مركبات تدريجا وارد ايران شد ودر ايستگاه هاي تحقيقات مركبات و يا در برخي باغات كشت شد .
جايگاه مركبات در ايران
ايران يكي از كشورهاي عمده توليد كننده مركبات است . بر اساس آخرين آمار منتشر شده در سال 2005 فائو ، بين كشورهاي توليدكننده مركبات سطح زير كشت مركبات ايران ، 232500 هكتار با ميزان توليد 16 تن در هكتار است . ايران هم از لحاظ ميزان توليد وهم سطح زير / 3825000 تن و با متوسط عملكرد 45 كشت در بين كشورهاي توليدكننده مركبات مقام هشتم را داراست و اين جايگاه نسبتا خوبي در بين 125 كشور توليدكننده مركبات مي تواند باشد .
گياهشناسي
هستند. پرتقال با اسم علمي Autrantioideae و زير خانواده Rutaceae مركبات از خانواده درختي با گلهاي سفيد مايل به ارغواني و Sweet orange و نام انگليسي C.sinensis (L) Osbeck 16 پرچم مي باشد كه به - 4 كاسبرگ ، 32 - 4 گلبرگ ضخيم سفيد ، قرمز يا ارغواني رنگ ، 5 - داراي 8 دليل داشتن گلهاي معطر و شهد فراوان توجه حشرات به ويژه زنبور عسل را به خود جلب مي نمايند. نوع گرده افشاني پرتقال بر حسب رقم دگرگشن و پارتنوكارپ مي باشد. پرتقال بعد از سيب دومين ميوه اي است كه در جهان مورد مصرف عموم است . شكل عمومي درختان پرتقال بزرگ وعمودي با شاخه هاي افقي است . ميزان مقاومت به سرماي پرتقال نسبت به گونه هاي ديگر متوسط بوده وبا داشتن تنوع ارقام ، در مناطق زيادي از دنيا پراكنده شده است .ارقام پرتقال بر حسب مشخصات ظاهري ، تركيبات شيميايي به چهار دسته ي پرتقال هاي گرد ، پرتقال هاي نافدار ، پرتقال هاي رنگدانه قرمز (خوني رنگ به دليل تجمع آنتوسيانين) و پرتقال هاي غير اسيدي تقسيم مي شوند. از بين اين چهار گروه پرتقال هاي گرد اهميت تجارتي بيشتري دارند و سطح كشت قابل ملاحظه اي را در جهان به خود اختصاص داده اند. پرتقال هاي نافدار در مرتبه دوم اهميت قرار دارند. در حالي كه پرتقال هاي خوني فقط در شرايط آب وهوايي مديترانه اي كشت مي شوند.
ارقام پرتقال برحسب زمان رسيدن به سه گروه زودرس ، ميان رس ، ديررس تقسيم مي شوند. در مناطق 6 ماه است ، در حالي - نيمه گرمسيري ارقام زودرس مورد استفاده بيشتري داشته و دوره رسيدن آنها بين 99 ماه و ارقام ديررس بيش از 12 ماه بعد از شكوفا شدن گلها است . هم چنين ارقام - كه ارقام ميان رس 12( > 9 بذر ) و پربذر ( 15 - 0 بذر ) ، متوسط بذر (15 –8 پرتقال بر حسب تعداد بذر به ارقام بي بذر تجاري ) دسته بندي شده اند.
پرتقال هاي گرد :
سالوستيانا ، Parson brown پارسون بران ، Valencia والنسيا - Hamlin پرتقال هاملين
Marrs مارس ، Salvstiana. Washington Navel پرتقال هاي نافدار : واشنگتن ناول
پرتقال هاي خوني :
. Sanguinella سانگونلا ،Gross sanguine گراس سانگوئي ،Moro پرتقال موروLima : پرتقال هاي اسيدي
احداث محل باغ مركبات
بررسي در مورد عوامل محيطي موثر و برنامه ريزي جهت احداث باغ مركبات مي بايست يك يا دو سال قبل از احداث باغ انجام پذيرد .
شرايط محيطي و احتياجات آب وهوايي
در مركبات رشد و نمو متشكل از مراحل پيچيده اي است كه برحسب زمان و مكان توسط عوامل مختلف دروني و خارجي كنترل مي شود. عوامل دروني شامل ژنتيك رقم يا پايه و تعادل هورموني گياه است . عوامل خارجي از نوع آب و هوا ، عوامل خاكي وعمليات باغباني تشكيل شده است .
درخت مركبات به خوبي در آب و هواي گرم و نيمه گرم رشد مي نمايد . گرچه اين درخت مقاومت به يخ بندانهاي سبك و اتفاقي نشان مي دهد ولي در آب وهواي سرد نتيجه خوبي نمي دهد. به طور كلي مي توان 3 قرار گيرند ، صدمه ديده و اگر درجه C گفت درختان به مدت چندين ساعت در معرض درجه حرارت -10 تمامي درخت از بين مي رود . گلها و ميوه C 8 برسد شاخه ها خشك مي شود و در – 9 C حرارت به هاي جوان حساسيت زيادي به يخبندان دارند به طوري كه در يخبندانهاي كوتاه مدت كه درجه حرارت كمي زير صفر رفته باشد آنها مي ريزند . بايد توجه داشت ، نقاطي كه جوانه زده و محل پيوند بيشتر در معرض خطر يخ زدگي قرار دارند. علائم سرمازدگي و يا يخبندان به اشكال مختلف با توجه به نوع مرحله رشدي در گياه مشاهده مي شود . در مراحل اوليه ، برگ ها به رنگ قهوه اي تا تيره همراه با لهيدگي در مي آيند ، در ادامه برگها يا شاخه ها بي رنگ شده و در نهايت مرگ سر شاخه ها و خشكيدگي آنها رخ مي دهد . افزايش گل هاي نر و يا تاخير در مراحل نمو گل نيز در اثر سرمازدگي ايجاد مي شود . با توجه به احتمال وقوع سرمازدگي در ايران ، استفاده از پايه يونسيروس و يا دورگ هاي يونسيروس جهت پايه در مناطقي كه خطر سرما جدي است توصيه مي شود. در اين حالت گياه فرصت كافي داشته تا مكانيسم هاي فيزيولوژيكي مقاومت به سرماي خود را در برابر سرما افزايش دهد.
درجه حرارت اپتيمم براي رشد خوب 20 تا 16 درجه سانتي گراد مي باشد . حداقل حرارت مورد نياز براي 12 درجه سانتي گراد است و متوسط دماي مناسب جهت رشد / شروع رشد مركبات ( صفر فيزيولوژيكي ) ، 518 درجه سانتي گراد است . مركبات به طور ماهيانه نياز به 180 ساعت مجموعه حرارتي دارند. ( / مطلوب 5. ( 6 ×30 = 18/5 و در نتيجه 180 – 12/5 = 6
باران ساليانه 500 ميليمتر كافي نيست ولي 700 ميليمتر با توزيع مناسب مطلوب مي باشد . اگر توزيع– بارندگي مناسب نباشد حتي در صورت بارندگي شديد ، آبياري بايد انجام گيرد . بارندگي ساليانه از 18501250 ميليمتر كافي براي مركبات مي باشد. در آب و هواي مرطوب پوست ميوه نازك تر و ميوه آبدارتر ازآنهايي است كه در آب وهواي خشك رشد مي كنند . بادهاي سهمگين براي درخت مركبات زيان آور است زيرا باعث ريزش گلها و ميوه هاي جوان آن مي شود . براي جلوگيري از اين پيش آمد احداث بادشكن در اين مناطق توصيه مي شود .
خاك
درخت پرتقال به خاك به خصوصي احتياج ندارد بنابراين به هر خاكي سازگار است . اين درخت در هر خاكي به شرط اين كه داراي خلل و فرج كافي جهت نفوذ ريشه هاي راست به اعماق خاك داشته باشد رشد مي كند به عبارت ديگر شرايط اپتيمم براي باغ پرتقال عبارت است از : قابل نفوذ بودن به هوا ، عميق ، نرم و عاري از رطوبت است بنا براين امكان كاشت پرتقال در خاك هاي شني ، شني لومي و لوم ( معمولا داراي مواد آلي بوده و امكان زهكشي را ميسر مي سازد ) وجود دارد .
برخلاف ساير گياهان زراعي ، درخت پرتقال فاقد ريشه هاي موئين مي باشد به واسطه فقدان ريشه هاي موئي هوموس جهت اصلاح خاك ضروري به نظر مي رسد.
5/ براي مركبات بين 5 PH مركبات قادر به رشد در دامنه وسيعي از خاك ها و اقليم ها هستند . مطلوبترين بالا حساس بوده و به سزعت در ناحيه رشد ريشه ها تجمع نمك رخ داده و PH 7است . مركبات به / تا 5هاي كمتر از pH باعث ايجاد خاك شور – قليا مي شود كه مركبات رشد خوبي در اين نوع خاكها ندارند . در پنج ، مسوميت آلومنيومي و منكنزي در ريشه مركبات رخ مي دهد. همچنين در اين شرايط كمبود عناصري چون كلسيم ، منيزيم ، فسفر ( به سهولت توسط ذرات خاك نثبيت مي شود ) و موليبدن مشاهده مي شود .
معمولا بايد سعي نمود از كاربرد زياد كود سولفات آمونيوم در چنين مواقعي اجتناب نمود چون اسيدي شدن خاك را در پي دارد . در مقابل در خاك هاي قليايي كمبود عناصر ريزمغذي چون آهن ، منگنز ، مس و روي مشاهده مي شود. محلول پاشي برگي اين عناصر ، مي تواند شدت اين كمبود را كاهش دهد.
نور
درختان مركبات به نور حساس هستند . درختاني كه تحت شرايط شدت نوري بالا رشد مي كنند توليد شاخساره كمرنگ مي كنند در حاليكه درختان رشد يافته تحت شرايط سايه داراي برگ هاي سبز تيره هستند . شرايط نيمه سايه توليد ميوه هاي با كيفيت بالا نموده ولي در مقابل سايه دهي ، توليد ميوه با كيفيت پايين مي نمايند .
باد
بادهاي سرد رشد مركبات را متوقف مي سازد . بادهاي شديد موجب خسارت هاي فيزيكي به درخت شده و منجر به شكستن شاخه ها ، پاره شدن برگ ها ، صدمه ديدن به قسمت هاي انتهايي شاخه ها و آسيب جدي به پوست ميوه ها مي شود . بادهاي سرد در گلدهي و تشكيل ميوه اثر مي گذلرد اما بادهاي گرم به ويژه همراه با رطوبت پايين خاك ، موجب ريزش ميوه هاي نارس مي شود. هواي گرم ومرطوب مساعد توسعه بسياري از بيماري هاي قارچي است . به علاوه اسپور قارچ ها به وسيله بادهاي گرم و شديد پراكنده شده و در نقاط مناسب شروع به آلودگي گسترده اي مي نمايند.
زهكشي
درختان مركبات به رطوبت كافي خاك در سراسر سال احتياج دارند . در صورت بروز خشكي در زمستان يا تابستان و خشك شدن خاك ، ريشه هاي درختان در جستجوي آب به قسمت هاي پائين تر خاك رشد مي كنند . اين ريشه ها از مجاري باريك خاك ( معمولا مسير آب اضافي يا فاضلاب ) به قسمت هاي پائين خاك هدايت مي شوند .در بعضي از مناطق سطح آب زير زميني به سطح خاك نزديك بوده و يا اينكه به دليل وجود لايه هاي سختي از خاك ، آب روي اين لايه تجمع مي كند. تماس ريشه با اين منطقه موجب فساد و يا توقف فعاليت هاي آن مي شود . بنابراين زهكشي اين زمين ها ضروري بوده تا از قرارگيري و تماس با چنين آب هاي جلوگيري به عمل آيد . وجود زهكش ضعيف در خاكهاي شور تجمع بور در محلول خاك را افزايش مي دهد. عوامل اصلي ضعف در زهكشي خاك ، بالابودن سفره آب زيرزميني ، فشردگي خاك ، محتواي بالاي رس خاك يا تغيير شديد در بافت خاك ( وجود يك لايه شني لومي در زير يك لايه لوم رسي يا وجود يك لايه سخت ) است . هر خاكي كه داراي چنين مشخصه هايي باشد مناسب احداث باغ مركبات
نيست مگر اينكه به ميزان زيادي اصلاح شود. يكي از روش هاي گسترش زهكشي خاك ، كشت درختان در امتداد خط الراس است . روش هاي ديگر حفر كانال زهكش يا نصب لوله ها يا سفال هاي زهكشي است كه باعث خروج آب اضافي از خاك مي شوند . به طور كلي سطح آب زير زميني نبايد كمتر از يك متر از سطح خاك باشد. توجه داشته باشيد كه چناچه ريشه هاي درختان مركبات در فصل رشد به مدت چهار روز يا بيشتر در حالت غرقابي بمانند ، آسيب جدي خواهند ديد . اين آسيب ها به شكل زردي ، پژمردگي برگ ، ريزش ميوه و برگ و سرخشكيدگي بروز خواهد كرد .
سايه اندازي و رقابت
فاصله بين درختان بستگي به عواملي چون نوع رقم و گونه مركبات ، نوع پايه و شرايط آب و هوايي ،
مساحت باغ و نوع مديريت عمليات باغي كه باغدار اعمال مي كند دارد . مثلا چناچه توليدكننده از ماشين آلات در باغ استفاده مي كند بايد فاصله بين رديف ها جهت رفت و آمد ادوات ، در زمان بلوغ درختان را پيش بيني نمايد. به طور كلي در احداث باغ سعي مي شود درختان كوچك و پاكوتاه با تراكم بالا و درختان بلند و پررشد با فاصله بيشتري كاشته شوند . سايه اندازي ساير درختان بر روي سلامت و توليد محصول درختان مركبات تاثير مي گذارد. در زماني كه درختان مركبات كشت مي شوند بايد دقت نمود تا نور فراوان ، امكان تنفس و فضاي كافي براي درختان فراهم شود . از كشت گياه و يا ساير درختان ميوه در بين رديف ها و يا زير درختان بايد خودداري نمود همچنين در صورتي كه در كشت درختان زينتي و بادشكن فاصله مناسب درختان رعايت نشود در آينده محدوديت هاي متعددي براي باغ ميوه بروز مي كند.
مواد آلي
با استفاده از مواد آلي مي توان وضعيت خاك را بهبود بخشيد . بهترين ماده آلي براي اين خاك ها ، كود 25 كيلوگرم در هر مترمربع خاك ، كود حيواني ضروري - حيواني همراه كاه است . بر حسب نوع خاك 35 است . چند ماه قبل در محلي كه براي غرس نهال مركبات در نظر گرفته شده ، مواد آلي با خاك گودال حفرشده ( زراعي ) مخلوط مي شود . افزايش مواد آلي خاك به طور دائمي و در يك نوبت مقدور نبوده بلكه به تدريج مصرف خواهد شد تا همواره مواد آلي خاك در حد متوسط باقي بماند . مصرف مواد آلي به صورت كمپوست كه نياز به تجزيه تدارد را مي توان در همان ابتداي بهار هنگامي كه خاك رويي آماده مي شود به خاك اضافه نمود . با افزودن گچ و مواد آلي به خاك هاي رسي مي توان به حد كافي خلل و فرج جهت تهويه فراهم نمود. استفاده از كود سبز باعث افزايش مواد آلي خاك مي شود . معمولا در اواخر تابستان و يا اوايل پاييز اقدام به كشت گياهان خانواده لگوم ها يا يولاف نموده و در بهار با شخم به خاك برگردانده مي شوند .
حسن كود سبز اين است كه به سرعت تجزيه شده و در كوتاه مدت منتج به بهبود ساختمان خاك مي شود .از طرفي كشت زمستانه اين گياهان باعث حفاظت خاك از فرسايش آبي مي شود . در باغ هاي مركبات گاهي اقدام به كشت گياهان پوششي گياهي به صورت دائمي مي نمايند . اين كار باعث حفاظت ساختمان خاك در مقابل صدمات ناشي ازباد، باران و وسايل نقليه مي شود .همچنين ريشه هاي اين گياهان باعث ايجاد تخلخل در خاك شده كه به افزايش نفوذپذيري و زهكشي خاك كمك مي كند .
ساير عوامل
بعد از شرايط آب و هوايي و خاك ، زمين مسطح و يا كمي ناهموار براي پرورش مركبات مناسب مي باشد .
ناهمواري زمين ، علاوه براين كه موجب مي شود مطلوبترين شرايط براي تنظيم و پياده كردن نقشه باغ ارائه شود هزينه هاي آنرا نيز به حداقل مي رساند . جهت احداث باغ ، موقعيت آن ، امكانات آبياري و دسترسي به آب را بايد در نظر گرفت . انبارهاي بسته بندي و امكانات حمل ونقل مناسب بايد در دسترس باشد تا محصولات بدون تاخير و با هزينه كم به بازار حمل نمود. در صورت وجود خطر يخبندان انتخاب زمين هاي محفوظ قويا توصيه مي شود .
انتخاب محل باغ
درختان مركبات در محدوده وسيعي از عرض هاي جغرافيايي رشد مي كنند . انتخاب مناسب ترين محل به موقعيت جغرافيايي ، آب و هوا ، مشخصات خاك ، منبع آب ، هزينه كارگر و فاصله آن از محل هاي مصرف يا صنايع تبديلي بستگي دارد. يكي از عوامل مهم تعيين كننده محل باغ ، توجه به دماهاي پايين است كه در ايران به لحاظ خسارت هايي كه در 30 سال گذشته متوجه باغ هاي مركبات بوده است همواره حائز اهميت است . به علاوه دماي بالا ، افزون بر 40 درجه سانتي گراد صدمات جدي به شاخ و برگ وارد مي سازد . نوع خاك به ويژه خاك هاي سنگين و فاقد زهكشي ، موجب تقليل رشد درختان مي شود . درختان مركبات كاشته شده در دامنه ها (شمال ايران ) بهتر از جلگه ها ودره ها از سرما مصون مي ماند . هرچند مساله آبياري از مسائلي است كه در كاشت درختان در دامنه ها بايد مورد توجه باشد . به هر حال درختاني كه در سواحل دريا و جلگه ها كشت شده اند همواره در معرض سرمازدگي قرار دارند.
هاي بالاتر از 7 PH آن است . با استفاده از پايه هاي مقاوم به PH از عوامل محدود كننده ديگر نوع خاك و بالا كمبود PH 8 ) مي توان امكان بهره وري از چنين زمين هايي را فراهم ساخت . در خاك هاي با / 7 تا 5 )پايين سميت PH عناصري مثل آهن و برخي ديگر از ريزمغذي ها مطرح مي شود و در خاك هاي با و PH و با افزودن سولفور به كاهش PH آلومنيوم بروز مي كند . بنابراين با استفاده از آهك به افزايش اصلاح اين خاك ها مي توان مبادرت نمود . در خصوص تامين آب ، چناچه در طول سال بارندگي به صورت يكنواخت وجود نداشته باشد كاربرد سيستم هاي آبياري و پيش بيني هاي لازم ضروري است .
مرحله كاشت پرتقال
آماده نمودن زمين
شخم زمين در زماني مناسب قبل از كاشت درختان بايد انجام گيرد . زمين را به عمق مناسبي زير ورو كرده و در صورت مواجه شدن با كلوخه و سنگ آنها را دور بريزيد . در بسياري از مواقع به منظور اصلاح ساختمان خاك در زمين مورد نظر ( يك سال قبل ) لوبيا و يا ساير گياهان بقولات مي كارند . بالاخره زمين را با خيش و وجين كن و يا كولتيوارها به عمق مورد نياز شخم زده و با وسائل تسطيح كننده مسطح مي نمايند.
كاشت درختان پرتقال
دقت كافي در انتخاب رقم، پايه، محل كاشت، نحوه كاشت و فواصلي كه در نظر گرفته مي شود در كيفيت و 45 – 50 سانتيمتر و عمق آنها 60 - كميت محصول آينده درخت تاثير بسزايي دارد . قطر گودال ها 80 سانتيمتر در نظر گرفته مي شود اما در بسياري از مناطق ايران به لحاظ نامناسب بودن ساختمان خاك، گودال هايي با عمق و قطر يك متر قبل از كاشت حفر مي شود . بايد دقت نمود كه در زمان حفر گودال، خاك رويي و زيري به صورت مجزا در كنار گود ريخته شده و با هم مخلوط نشود . اين گودال ها با مخلوط خاكي يك قسمت ماسه ، يك قسمت كود حيواني پوسيده و يك قسمت خاك باغچه پر شده و سپس نهال غرس مي شود . در بسياري از موارد نيز مرسوم است كه پيش از كاشت درختان در گودال ، كود حيواني و يا مقدار كمي از كودهاي ازته ريخته سپس روي آنرا با قدري خاك مي پوشانند. توجه زيادي در كاشت خود درخت بايد مبذول داشت . ريشه ها نبايد خم شوند و بايد در حالت طبيعي خود حفظ شوند .به همين دليل در موقع جابجائي ريشه را بايد طوري با گوني پيچيده تا تارهاي ريشه در حالت طبيعي خود باقي مانده و از خطر خشك شدن مصون مانند.
فواصل كاشت درختان بر حسب رشد رقم هاي پايه و پيوندك متفاوت است . در نقاط گرمسيري كم ارتفاع از 9 متر ( 125 درخت در هكتار) متغير است . در صورتي كه در × 7 متر ( 205 درخت در هكتار ) تا 9 ×7 8 متر كاشته × مناطق نيمه گرمسيري بر حسب درجه حرارت ، توپوگرافي ، درختان مركبات در فواصل 8 مي شوند . در بيشتر مناطق مركبات خيز ، كاشت درختان به جاي مربعي شكل به صورت لوزي شكل صورت مي گيرد. در اين حالت علاوه براينكه تراكم درختان در رديفها نسبت به مربعي بيشتر خواهد بود امكان نورگيري را نيز افزايش مي دهد. پوشاندن سطح خاك اطراف گود درخت كاشته شده با مالچ ( ساقه برنج يا ديگر غلات ) به ميزان خيلي زيادي به حفظ رطوبت خاك و كنترل علف هاي هرز كمك مي كند . آبياري پس از كاشت ضروري است و بايد تا مدتي با دقت ادامه يابد . كود دادن بعد از كاشت نيز بستگي به شرايط خشك شدن ريشه ، بيماري ) Diplodia natalensis خاك دارد . در مناطقي كه خطر حمله وجود داشته باشد ، توصيه مي شود . بعد از استقرار گياهان مقدار كمي كود ازت به آنها ( Diplodia صمغي داده شود مفيد است .
باغ هايي كه به شكل متراكم كشت شده اند ممكن است در سالهاي اوليه مزيت داشته باشند ، ولي با بالغ شدن درختان و افزايش شدت تراكم ، عمل تهويه در داخل باغ به صورت ضعيفي انجام مي شود . در اين حالت رطوبت نسبي افزايش يافته و شرايط براي آفات و بيماريها مساعد مي شود . جهت پيشگيري بايددرختاني كه نزديك به هم هستند هرس و پيرايش شده تا فضاي كافي بين درختان ايجاد شود.
مرحله داشت
هرس
درختان مركبات نسبت به ساير درختان ميوه به هرس كمتري احتياج دارند از طرف ديگر با انجام هرس شديد طي چندين سال مي توان اثر پاكوتاهي را در آنها مشاهده نمود. در چارچوب داشتن يك مديريت خوب در باغ ، انتخاب و انجام هرس ( حذف شاخه هاي ويژه و غير دلخواه بلافاصله بعد از برداشت ) نوعي عمليات مديريتي محسوب شده كه سطح توليد و اندازه ميوه را بهبود مي بخشد. بنابراين انجام هرس ضروري 2 هرس فرم الزامي است . هر شاخه اي كه - و مفيد است .براي فراهم ساختن شكل مناسب درخت ، طي 3در ناحيه زير پيوند ظاهر مي شود بايد در همان مراحل اوليه رشدي قطع شود . با هدف ايجاد تاجي كه 3 شاخه در اطراف درخت و با فاصله حدود – 30 سانتي متري سطح زمين شروع شود تعداد 4 - تقريبا از 4010 سانتي متر از يكديگر نگه داشته و بقيه شاخه ها قطع مي شوند. در شمال و جنوب ايران سعي مي شود شاخه هاي فرعي را وادار به رشد در جهت بيروني نمايند وداخل تاج را باز نگهدارند. مراقبت از شاخه ها جهت شكل دهي در تمام طول سالهاي اول تا سوم بعد از كاشت در زمين اصلي ادامه دارد ليكن عمدتا هرس در زمستان و بعد از رفع خطر سرما انجام مي گيرد .
چگونگي هرس
روش هاي مختلفي از هرس با توجه به هدف ، ميزان سرمايه ، زمان و قابل دسترس بودن كارگر و تجهيزات وجود دارند . به طوري كلي ، عادت رشد طبيعي يك درخت را مي توان مبناي هرس قرار داد. بنابراين هرس در مركبات به دو دليل با ساير درختان تفاوت دارد . اول بيولوژي گلدهي آن و دوم الگوي ذخيره مواد فتوسنتزي است . اين عوامل تاثير زيادي روي زمان و چگونگي هرس دارند . معمولا سعي مي شود درختان جوان تربيت شوند تا بعدها از انجام هرس شديد روي آنها جلوگيري شود . هرس فرم دهي بيشتر در خزانه 10 سالگي هرس سبك - انتظار و يا زمين اصلي در سال هاي اوليه انجام مي شود . پس از آن تا سنين 20 انجام مي شود .
زمان هرس
پيشنهاد شده است كه باغداران در صورت امكان هرس را بلافاصله بعد از برداشت شروع نموده و تا مرحله تمام گل ادامه دهند . با نزديك شدن به مرحله تمام گل ، از شدت هرس كاسته مي شود . هرس تابستانه روي تنومندي درخت تاثير داشته و با رشد مجدد درخت ، جوانه دهي و گلدهي را در شاخه هايي كه جديد به وجود آمده اند افزايش داده كه اين خود افزايش عملكرد ساليانه را باعث مي شود . بهتر است درختان زودتر از شهريورماه هرس نشوند. در هرس معمولا شاخه هاي زير حذف مي شوند : الف- شاخه هاي غيرزنده كه ممكن است عوامل بيماريزا باشند . ب- شاخه هاي شكسته ، پيچ خورده و يا همديگر را قطع كرده ،
ج –شاخه هاي ضعيف و مسن كه توان غذادهي و شاخه سازي ندارند ،
د – شاخه هاي نوك تيز داخل درخت
ه- شاخه هاي باريك و مسن كه تا نزديك زمين رشد كرده اند ،
و- شاخه هاي توليدكننده گل آذين بدون برگ ،
ز- شاخه هايي كه تمايل به توليد ميوه نامرغوب دارند.
آبياري
موضوع تامين آب از نكات قابل بررسي و مهم است . ابتدا بايد وضعيت وضعيت مسائلي چون چگونگي
پراكندگي باران ، نوع سيستم آبياري مورد استفاده و قابل توصيه ( آبياري قطره اي يا باراني ) مشخص شود.
در هر صورت كوشش هاي لازم بايد اعمال شود تا درخت دچار تنش كم آبي نشود. درختان خزان كننده در طي خواب درخت ، به آب كمي احتياج دارند در حاليكه درختان مركبات (هميشه سبز) در تمام طول سال براي زنده ماندن و باردهي نياز به آب دارند. ضمن اينكه قسمت اعظم ميوه از آب تشكيل شده است . جهت 50 ميلي متر باران در هر نوبت – تامين نياز آبي درختان مركبات از طريق بارندگي ، نياز به حدود 75 بارندگي است تا بتواند خاك را به خوبي خيس نمايد . نياز آبي درختان مركبات براي يك دوره شش ماهه بيشتر مطرح بوده وبراي گياه حياتي است . اين دوره از اواخر زمستان وقتي كه ريشه هاي جديد شروع به رشد مي كنند شروع شده و تا بهار با توليد شاخه هاي جوان و جديد ، گلدهي درختان ، تشكيل ميوه ، تقسيم سلولي ميوه هاي كوچك و جوان و بزرگ شدن سلولها ادامه مي يابد . شيوه آبياري در نقاطي كه بارندگي كافي وجود ندارد بستگي به امكانات و شرايط آب و هوايي و منابع آبي منطقه دارد . در صورت كافي بودن منبع آب ، آبياري كانالي و يا باراني كه نازل هاي آن در زير تاج درخت قرار مي گيرند مورد استفاده خواهد بود. ليكن در مواردي كه محدوديت منابع آبي وجود دارد استفاده از روش ابياري قطره اي مناسب تر خواهد بود. در هر نوبت آبياري ضروري است كه حدود دو سوم خاك منطقه ريشه خيس شود. سيستم هاي آبياري بعد از نصب نياز به ارزيابي راندمان و كفايت آبياري دارند. يكي از عوامل مهم در افزايش عملكرد مركبات تحت پوشش آبياري قطره اي ، مديريت صحيح و برنامه ريزي مناسب آبياري ( مقدار و دور آبياري ) است .
كوددهي درختان مركبات
چناچه باغدار به مركز آزمايش خاك و برگ دسترسي داشته باشد ، بايد اقدام به نمونه برداري خاك و برگ جهت تعيين نياز كودي نمايد. بيشتر درختان مركبات نياز به افزودن تمام مواد غذايي پرمصرف به خاك را به صورت توام و يا جداگانه به خاك باغ هاي N,P,K دارند . اين امكان وجود دارد كه هر ساله عناصر 13 ويا جداگانه براي -3- با نسبت هاي 3 N,P,K مركبات اضافه كرد . كودهاي شيميايي به صورت مخلوط باغ هاي مركبات توصيه شده است . مصرف اين كودها مثلا به صورت مخلوط براي درختان يكساله حدود 3 كيلوگرم مصرف مي شود . با افزايش سن درخت و / 0/5 كيلوگرم و براي درختان مسن تر (مثلا 8 ساله ) 5 رسيدن به مرحله باردهي مصرف كود افزايش مي يابد . تعداد دفعات كوددهي در هر سال براي درختان 2 بار در نظر گرفت به ويژه در مورد ازت كه مصرف يكباره آن توصيه نمي شود . بهتر - جوان را مي توان 3 در هر منطقه ، با توجه به نتايج حاصل از آزمايش N,P,K است ميزان مصرف هر يك از عناصر پرمصرف تجزيه برگ و خاك انجام شود .
كود نيتروژن
ميزان نياز نتيروژن مركبات بستگي به نوع خاك ، ميزان حاصلخيزي خاك و نوع رقم دارد . كودهاي نيتروژن دار شامل اوره ( 46 درصد ازت ) ، نيترات آمونيوم ( 34 درصد ازت ) و سولفات آمونيوم ( 20 درصد ازت ) است . براي جلوگيري از تجزيه يا شستشوي ازت پيشنهاد مي شود با محاسبه صحيح كود ازته مورد نياز 3 نوبت از اواخر زمستان تا اواخر شهريورماه در اختيار مركبات قرار گيرد . – برحسب درصد خلوص ، 4
كود فسفره
كود فسفره به صورت سوپر فسفات رايج است كه در يك نوبت در پاييز و يا اواخر زمستان مي توان مصرف نمود .
كود پتاس
پتاس به صورت سولفات پتاسيم و كلرور پتاسيم در بازار وجود دارد و همراه با فسفر در پاييز و يا بخشي از آن در مرداد يا شهريور همراه با كود ازته قابل مصرف خواهد بود . ميانگين پتاسيم قابل جذب حدود 500ميلي گرم در كيلوگرم خاك است كه عدد بالايي بوده و حاكي از كوددهي سنگين و مستمر اين خاك ها با كوددهاي پتاسيمي مي باشد . بنابراين هر گونه توصيه كودي بايد بر اساس آزمايش خاك باشد . چناچه درصد اشباع پتاسيم خاك بالاتر از 5 باشد اقدام به كاهش ميزان كود مصرفي و با كمتر بودن از 3 بايد ميزان 3 نشانگر كوددهي مناسب پتاسيم است و - كوددهي را افزايش داد . بودن درصد اشباع پتاسيم در محدوده 5 توصيه مي شود جهت افزايش جذب پتاسيم ، باغات مركبات در ماههاي خرداد، تير و مرداد آبياري شوند .
كاربرد كود پتاسه هم در خاك و هم به صورت محلول پاشي روي افزايش رشد و عملكرد درختان تاثير دارد .
كود منيزيم
كمبود منيزيم با محلول پاشي نيترات منيزيم به ميزان 15 در هزار ( 150 گرم در 10 ليتر آب ) قابل رفع است .
كود روي
كاربرد روي به هر دو صورت مصرف خاكي و محلول پاشي روي برگ ها انجام مي شود . براي برطرف كردن كمبود روي از سولفات روي به ميزان يك در هزار استفاده مي شود .
0 درصد سولفات منگنز در طول تابستان وقتي رشد جديد /4 -0/ كود منگنز با محلول پاشي برگي به ميزان 62 كيلوگرم از عنصر / 1 تا 7 / رخ مي دهد كنترل مي شود . معمولا محلول پاشي برگي با محلول حاوي 8منگنز در هكتار براي دو تا سه بار و با هدف ايجاد برگ هاي مطلوب در طول بهار و تابستان پيشنهاد شده است . چناچه همراه با منگنز از ازت نيز استفاده شود ميزان جذب منگنز افزايش مي يابد .
كود بور
0 درصد براكس يا اسيد بوريك جهت تامين بور مورد نياز مركبات استفاده مي شود . / معمولا از محلول 1
ساير كودها
بالاي خاك هاي ايران ، كمبود آهن و علايم آن در مركبات به وفور pH با توجه به آهكي بودن و در نتيجه يافت مي شود . يكي از راهكارهاي رفع اين معضل ، كاربرد آهن با استفاده از روش هاي مناسب در شرايط خاك هاي آهكي ، من جمله روش چالكود است . سولفات آهن در غلظت سه در هزار و در خاك هاي اسيدي كلات آهن به ميزان 20 گرم براي هر درخت به كار مي رود . مصرف آهك در خاك هاي اسيدي بين 2000تا 2500 كيلوگرم در هكتار توصيه مي شود.
كود هاي آلي به لحاظ برخورداري از مقدار كم عناصرغذايي ، بايد به مقدار زياد مصرف شود . لذا مصرف كودهاي آلي به ميزان حدود 20 تن در هكتار توصيه مي شود. در اين صورت نيازي به مصرف كود شيميايي نيست. زمان مصرف اين كودها در پائيز بوده تا در طي زمستان به طور كامل تجزيه شده و موادغذايي در بهار براي رشد رويشي گياه قابل دسترس باشد. كودهاي آلي يا شيميايي را با فاصله مناسب از تنه درخت در زير خاك كرده تا به مقدار بيشتري مورد استفاده گياه واقع شود. همچنين استفاده از كودهاي حيواني نيز مي تواند جايگزين كودهاي شيميايي شده و يا مخلوطي از آلي و شيميايي را مصرف نمود. حسن كودهاي آلي دربهبود خاك هاي شني و افزايش مواد آلي آنها است.
آفات ، بيماريها و علف هاي هرز مركبات
آفات ، بيماريها و علف هاي هرز مركبات به طور ساليانه خسارات زيادي را متوجه توليدكنندگان اين محصول ارزشمند مي نمايند. بنابراين شناسايي و مديريت كنترل آفات ، بيماريها و علف هاي هرز مي تواند در افزايش عملكرد و در نتيجه سود اقتصادي باغدار نقش زيادي داشته باشد. در اين بخش فقط به آفات ، بيماريهايي كه عموميت داشته و عدم شناسايي و اقدام سريع و به موقع باغداران، مي تواند خسارت اقتصادي قابل توجهي به بار بياورد ، اشاره مي گردد و از ذكر آفات ، بيماريهاي نادر و كم خسارت خودداري مي گردد.
آفات مهم مركبات استان فارس
كنه زرد مركبات
اصولا كنه هاي نباتي، موجودات بسيار كوچكي هستند كه تشخيص اغلب آنها بدون استفاده از ذره بين مشكل است. اين كنه ها به وسيله مكيدن شيره گياهي باعث زرد شدن و و ريزش برگ ها مي شود ، كنه زرد مركبات در شرايط آب و هوايي استان فارس داراي چندين نسل مي باشد و از اوايل ارديبهشت تا پايان آبان ماه ، در صورت عدم بارندگي ، فعال مي باشد. حداكثر جمعيت اين كنه مربوط به ماههاي اواخر پاييز مي باشد. حساست رين نوع مركبات استان به آلودگي اين نوع كنه، درختان پرتقال خوشه اي مي باشد. در سال هاي كم بارندگي و خشكسالي، به علت عدم شتسشوي سطح برگ ها از كنه ها و زادولد سريع آنها، جمعيت اين نوع كنه ها به سرعت، بسيار زياد مي شود و به حد طغيان مي رسد. به طوري كه سطح برگ هاي سبز درختان مملو از كنه هاي ريز و درشتي است كه مشغول مكيدن شيره پرورده گياهي هستند و در نتيجه ،در صورت عدم مبارزه جدي، خسارات جبران ناپذيري به باغ هاي مركبات وارد مي رساند. غالبا كنه ها بر روي سطح بالايي برگ هاي سبز درختان و عمدتا در اطراف رگبرگهاي اصلي و فرعي تجمع نموده و با نيش زدن به داخل بافت گياهي، از شيره پرورده درون رگبرگها و سطح برگ ها تغذيه مي نمايند. در محل هائي كه به علت وجود گرد و خاك، برگ هاي درختان به خاك آلوده شده باشند، تجمع كنه ها بيشتر و ميزان آلودگي فراوانتر از ساير نقاط مي باشد. در نتيجه صدمات نيش كنه ها، برگ هاي سبز درختان آلوده، به تدريج شفافيت و سبزينگي خود را به تدريج از دست داده و برگ ها به رنگ خاكستري يا نقره اي درآمده و به علت تغيير رنگ عمومي درختان، اين گونه درختان آفت زده، از فاصله دور، به خوبي قابل تشخيص و شناسايي مي باشند. كنه زرد مركبات به راحتي در اثر بارندگي يا شستشوي سطح برگها با آب، قابل كنترل مي باشد.
توصيه مي گردد، در صورت افزايش جمعيت كنه ها بر روي سطح برگ ها ، اندام هاي هوايي و شاخ وبرگ درختان به وسيله آب ترجيحا همراه با فشار لازم، در طي چند نوبت، به طور كامل شستشو داده شود.
استفاده از سم پاش هاي موتوري براي شستشوي درختان، به وسيله آب آبياري علاوه بر اين كه موجب سرعت و پيشرفت كار عمليات شستشو مي باشد، عملا كيفيت شستشوي درختان نيز بهتر خواهد شد. در صورت عدم كاهش و كنترل جمعيت كنه ها بايد از نوعي كنه كش مانند كنه كش سيترون يا نئورن جهت سم پاشي درختان استفاده شود. بايد توجه داشت كه در صورت عدم مبارزه به موقع و مناسب با اين كنه ها، ايجاد خسارت و كاهش محصول در آن سال و سال آتي حتمي و قطعي است.
شپشك سپردار زرد شرقي مركبات
اين شپشك كه بيشتر عمر زندگي خود را در زير سپرهاي زرد رنگ گرد و كروي شكل محدب، بر روي برگها، ساقه ها و ميوه هاي درختان سپري مي كند، در شرايط آب و هوايي استان فارس داراي پنج الي شش نسل مي باشد. شپشك زرد شرقي مركبات، در نسل هاي چهارم و پنجم در فصل پاييز از روي برگها به روي ميوه ها منتقل مي شود و به تدريج ميوه ها را بد رنگ و غير كيفي مي سازد، به نحوي كه از بازار پسندي آنها كاسته مي شود و قيمت آنها تنزل پيدا مي كند. باغ هاي با درختان متراكم و فشرده آمادگي بيشتري براي گسترش اين نوع آلودگي را دارند. وجود سايه و رطوبت زياد در سطح باغ نيز باعث توسعه سريع آلودگي مي گردد. روغن پاشي با روغن هاي امولسيون شونده چهار در هزار در فصل زمستان و سرما ( قبل از گلدهي و شكوفه دهي درختان در فصل بهار) در طي يك نوبت يا دو نوبت مي تواند در كاهش و كنترل اين شپشك بسيار موثر واقع شود. اما در فصل بهار و تابستان، به لحاظ گرمي هوا و شدت تبخير و تعرق، مصرف روغن كه باعث بسته شدن تعدادي از روزنه هاي برگ ها مي شود، با سوزش و سپس ريزش برگها همراه مي باشد بنابراين بايد از مصرف آن در اين فصول از سال اجتناب نمود. جمع آوري و سوزانيدن ميوه ها و شاخ و برگ هاي آلوده درختان و كاهش مقدار و دور آبياري و در نتيجه كاهش رطوبت خاك و هوا و فاصله دار نمودن رديف ها و درختان و يا تنك كردن آنها مي تواند از توصيه هاي فني فيزيكي براي كنترل اين آفت تلقي گردد.
در صورتي كه عليرغم رعايت توصيه هاي فوق الذكر و مصرف روغن به صورت محلول پاشي در فصل
زمستان، بعد از برداشت محصول آلودگي سپردار زرد شرقي كنترل نگردد، سم پاشي درختان آلوده با يكي از حشره كش هاي سيسنماتيك الزامي است. ولي عيب عمده اين كار همانا از بين بردن حشرات مفيد در سطح باغ و از آن جمله كفشدوزك هاي كنترل كننده شپشك ها مي باشد. بنابراين بايد حتي المقدور، به جز در موارد ضروري، از سم پاشي درختان، در اين خصوص، خودداري نمود.
شپشك آردآلود جنوب
اين شپشك كه به رنگ سفيد و به شكل الياف پنبه اي برروي ساقه ها، دمبرگ ها و ميوه ها ديده مي شود، در اصطلاح باغداران جنوب به شپشك پنبه گل شهرت يافته است. ميزان خسارت اين شپشك در استان فارس بر روي مركبات تا كنون به حدي نرسيده است كه به حالت طغيان برسد و مبارزه شيميايي را اجتناب ناپذير سازد. بهترين روش مبارزه با اين شپشك، مبارزه بيولوژيك توسط كفشدوزك هاي شكاري است. در شرايط حاضر در استان فارس، مبارزه شيميايي با اين حشره قابل توصيه نمي باشد. چرا كه اين آفت در جنوب ، داراي پارازيت فعالي از دو بالان مي باشد كه از طغيان و صدمات آن جلوگيري مي كند. در صورت افزايش چشمگير جمعيت اين شپشك و به حد طغيان رسيدن آن، يك يا دو نوبت سمپاشي با سموم حشره كش سيستماتيك كفايت مي كند.
بيماري هاي مهم مركبات در استان فارس
بيماري گموز مركبات
بيماري گموز از مهمترين بيماري هاي قارچي شناخته شده درختان مركبات مي باشد قهوه اي و سياه شدن پوست ريشه و طوقه درختان، ترشح صمغ هاي عسلي رنگ و سفت از شكاف پوست محل طوقه و ريشه، پوسيدگي طوقه درختان در محل پيوند و زير آن محل، ضعف تدريجي و زرد شدن برگها و ريزش آنها از سمتي كه پوسيدگي طوقه و ريشه آغاز شده است و سالم ماندن برگ هاي جهاتي كه پوسيدگي ريشه آشكار نشده است، كم برگي، پرگلي (گلها و شكوفه هاي فاقد اندام مادگي ) ، خشكي سرشاخه ها، كاهش محصول و ميوه در سمتي كه پوسيدگي طوقه پيشرفت كرده است، همگي از علائم و نشانه هاي بيماري گموز طوقه و ريشه درختان مركبات مي باشد. محل انجام پيوند در درختان پيوندي مناسبترين محل آلودگي بيماري گموز مي باشد. قارچي كه عامل اين بيماري مي باشد، به وسيله آب و رطوبت جابجا و منتقل مي گردد. قارچ عامل بيماري گموز كه ممكن است در خاك و كودهاي دامي موجود باشد، به وسيله رطوبت زياد زير سايه انداز درختان به نزديك محل ريشه و طوقه درختان منتقل و از راه زخم هاي ريشه و طوقه وارد اندام هاي درختان مي گردد و بعد از مدتي علائم آلودگي گموز آشكار مي گردد. با اعمال مديريت صحيح مي توان از ابتلاء درختان مركبات به بيماري گموز جلوگيري به عمل آورد و يا در صورت ابتلاء درختان به اين نوع بيماري، در مراحل اوليه آلودگي، آنرا تحت كنترل درآورد. جا يگزيني روش آبياري قطره اي بجاي روش سنتي آبياري غرقابي، دوركردن فاصله قطره چكا نها (قطره ها ) از طوقه اصلي درختان در روش آبياري قطره اي، كاشت ارقام مقاومتر مركبات به بيماري گموز، كاشت نهال هاي مركبات در محل تجمع خاك ها و در ارتفاعي بالاتر از سطح خاك به منظور كاهش حركت ثقلي آب و رطوبت به طرف طوقه درختان كه بالاتر از محل قطره چكانها قرار مي گيرد، (كاشت نهال در محل هاي بالاتر از سطح معمول اراضي باغات) كاهش مقدار و دور آبياري به ويژه در خاك هاي سنگين و چسبناك، كاشت نهال هاي جوان در خاك هاي شني و سبك، اجتناب از پاشيدن كودهاي دامي در نزديكي طوقه و ريشه اصلي درختان،ايجاد مانع فيزيكي در مسير حركت احتمالي آب و رطوبت به طرف طوقه درختان و خارج ساختن خاك اطراف ريشه و طوقه درختان كه ناميده مي شود، قطع شاخ وبرگ هاي « دو پا كردن درختان مركبات » اين عمل در اصطلاح باغداران قسمت هاي پايين درختان كه مانع تابش نور مستقيم خورشيد به خاك در نزديكي طوقه مي شود. استفاده از كات كبود يا سولفات مس و ساير كودهاي داراي تركيبات مسي همچون اكسي كلرور مس، در طي چند نوبت، به صورت محلول پاشي در محل طوقه درختان و يا مصرف اين تركيبات در خاك و اجتناب از آبياري به روش باراني و غرقابي، و همچنين اجتناب از آبياري بيش از اندازه در خاك هاي سنگين و رسي مي تواند در پيشگيري از بيماري و يا كاهش و كنترل بيماري قارچي گموز بسيار موثر و كارساز مي باشد.
بيماري قارچي دوده
اين بيماري قارچي، در درختان فشرده و نزديك به هم و باغ هاي داراي رطوبت زياد ممكن است شيوع پيدا كند. در صورت آلودگي، سطح برگ هاي زيرين درختان انبوه و متراكم داراي نقاط سياه رنگ زيادي مي گردد.عامل اين بيماري قارچ فوماژن مي باشد. اين قارچ رنگ ميوه ها را نيز سياه رنگ مي كند و از بازارپسندي آن مي كاهد. رنگ سياه كه از علائم اين بيماري مي باشد، با آب شستشو مي شود ولي آثار آن بر روي ميوه ها بجا مي ماند و باعث كاهش قيمت و بازارپسندي ميوه ها مي گردد. فاصله دار كردن درختان فشرده وتنك كردن آنها، قطع شاخه هاي به هم رسيده بخش زيرين درختان و استفاده از سموم مسي، بيماري فوق را كنترل و محدود مي سازد.
بيماري ريز برگي
بيماري ريز برگي يا استابرن يك بيماري ويروسي و شبه ويروسي است كه در اكثر مناطق مركبات خيز استان فارس و از جمله شهرستان فسا بر روي درختان پرتقال مشاهده شده است. مناسبترين زمان براي مشاهده علائم اين بيماري اواخر فصل تابستان و پاييز مي باشد. اين بيماري داراي علائم و نشانه هاي مخصوصي مي باشد كه با دقت باغداران مجرب به خوبي قابل شناسايي و تشخيص مي باشد. در درختان مبتلا به اين بيماري، اصولا رشد عمومي درختان نسبت به درختان هم سن و مجاور، كاهش يافته و درختان آلوده نسبت به درختان سالم به طور مشخص كوتاه تر و كوتوله تر مي باشند. سرشاخه هاي درختان آلوده با برگ هاي ريز و نزديك به هم، در اصطلاح باغداران حالت دم جارويي به خود مي گيرند. كوچك شدن، چرمي شدن، قلبي شكل شدن، فنجاني شدن برگها، همراه با زردي نوك و پهنك برگ ها از علائم بارز بيماري استابرن مي باشد. ميوه هاي درختان آلوده نسبت به ميوه هاي درختان سالم كم آب، بد مزه و كوچكند. ميزان محصول درختان آلوده به نحو محسوسي كاهش مي يابد. اين بيماري از طريق پيوندك هاي آلوده و نوعي حشره به نام زنجره به درختان سالم منتقل مي گردد. يكي از دلايل فراواني بيماري ريزبرگي در باغ هاي استان فارس، فراواني زنجره ناقل اين بيماري مي باشد. زنجره ناقل علاوه بر انتقال بيماري از درختان مركبات آلوده به درختان سالم، همچنين قادر است اين بيماري را از ساير گياهان آلوده به درختان مركبات منتقل نمايد. گياه كنجد يكي از گياهاني است كه مي تواند به اين بيماري آلوده گردد. علائم ظاهري بيماري ريزبرگي يا استابرن، از جهاتي شبيه به علائم كمبود عناصر روي ومنگنز مي باشد. بنابراين گاهي تميز اين بيماري با علائم ظاهري كمبود عناصر روي و منگنز مشكل مي گردد. همه علائم و نشانه هاي بيماري استابرن يكجا و همزمان ظاهر نمي شود. بلكه اين علائم به طور تدريجي و بعضا در طول چند سال ظاهر مي
شود. توجه به اين نكته نيز لازم است كه به صرف ملاحظه يكي از علائم ذكر شده، به طور قطع نمي توان به وجود بيماري ريزبرگي اطمينان حاصل نمود. انواع پرتقال ها به خصوص پرتقال هاي ناول (پرتقال هاي نافدار) و پرتقال هاي محلي بيشترين حساسيت به اين بيماري از خود نشان مي دهد. به علت عدم شناسايي و تشخيص درختان آلوده به بيماري ريزبرگي و تهيه پيوندك از اين درختان بيمار، توسط خزانه داران و نهال كاران تجربي استان فارس و پيوند آنها بر روي پايه سالم، اكثر خزانه هاي تهيه شده به نحوي آلوده به اين بيماري شده اند.اكنون بسياري از باغداران از رشد ونمو و ميزان محصول درختان پرتقال خود اظهار نارضايتي دارند. متاسفانه آلودگي به اين بيماري در استان فارس، روز به روز رو به گسترش است. تهيه پيوندك هاي سالم براي تكثير و انجام عمل پيوند، تعويض درختان و نهال هاي آلوده، استفاده از گونه هاي مقاوم مركبات به اين بيماري (مانند درختان ليمو ترش) از توصيه هاي مهم در امر پيشگيري اين بيماري مي باشد. مبارزه با اين بيماري ويروسي بسيار مشكل و سخت مي باشد. در صورت احراز آلودگي درختان، تعويض اين درختان با نهال هاي سالم و عاري از ويروس، بهترين علاج واقعه در زمان حاضر است.
عقرب زدگي مركبات
عقرب زدگي در درختان ليمو ترش و پرتقال در شهرستان هاي داراب، جهرم، كازرون، فسا و خفر فراوان ديده شده است. معمولا در فصل پاييز و به ويژه در مهر يا آبان ماه در اثر تغيير دماي محيط، در سرشاخه هاي نازك درختان ترك هاي طولي در پوست ساقه هاي جوان و در محل اتصال برگ يا خار به وجود آمده و از آنها نوعي صمغ زردرنگ به بيرون تراوش مي كند. بعدا برگ هاي سبز سر شاخه ها لوله و خشكيده و ريزش مي كند و شاخه ها مي خشكد و به رنگ قهوه اي در مي آيد. بعضا ميوه هائي كه بر روي اين شاخه ها قرار گرفته اند در حالت نارس ريزش مي نمايند. در اكثر مناطق مركبات خيز استان فارس، علائم اين بيماري در مهر يا آبان ماه (ماه عقرب) ظاهر مي شود. بنابراين اين بيماري، بدين مناسبت، به بيماري عقرب زدگي شهرت يافته است. علائمي كه در مورد بيماري عقرب زدگي ذكر شد، شباهت زيادي به علائم كمبود عنصر مس در مركبات دارد. به نظر مي رسد تغيير آب و هوايي و خنكي هوا در آبان ماه علت اصلي بروز اين عارضه مي باشد.
علف هاي هرز
علف هاي هرز در باغ هاي مركبات نه تنها با درختان ميوه در جذب عناصرغذايي، آ

مطالب مشابه ...










بررسي چگونگي پرورش پرتقال درشهرستان فسا

۲۱-۸-۱۳۹۰ ۱۰:۰۵ عصر
جستجو یافتن همه ارسال های کاربر اهدا امتیازاهدای امتیاز به کاربر پاسخ پاسخ با نقل قول
 سپاس شده توسط senior engineer

برای بروز رسانی تاپیک کلیک کنید


مطالب مشابه ...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
  دانلود رایگان پاورپوینت پرورش طیور گوشتی 50 اسلاید ♔ αϻἰг κнаη ♔ 0 470 ۳-۱۰-۱۳۹۱ ۰۸:۵۳ عصر
آخرین ارسال: ♔ αϻἰг κнаη ♔
  [دانلود] رایگان پاورپوینت بررسي سبك اسناد (مكان كنترل) در عزت نفس دانشجویان 26 اسلاید ♔ αϻἰг κнаη ♔ 0 391 ۱-۱۰-۱۳۹۱ ۰۵:۴۱ عصر
آخرین ارسال: ♔ αϻἰг κнаη ♔
  [مقاله] بررسي رابطه بين مهارت مذاكره مديران بازرگاني با فروش شركت ♔ αϻἰг κнаη ♔ 0 234 ۱۱-۹-۱۳۹۱ ۰۸:۴۷ عصر
آخرین ارسال: ♔ αϻἰг κнаη ♔
  بررسي وضعيت بانكهاي خصوصي در ايران (بخش اول) senior engineer 0 261 ۲-۸-۱۳۹۱ ۱۱:۳۱ عصر
آخرین ارسال: senior engineer
  بررسي وضعيت بانكهاي خصوصي در ايران (بخش دوم) senior engineer 0 187 ۲-۸-۱۳۹۱ ۱۱:۲۸ عصر
آخرین ارسال: senior engineer
  بررسي وضعيت بانكهاي خصوصي در ايران (بخش سوم) senior engineer 0 130 ۲-۸-۱۳۹۱ ۱۱:۲۷ عصر
آخرین ارسال: senior engineer
  بررسي وضعيت بانكهاي خصوصي در ايران (بخش چهارم) senior engineer 0 160 ۲-۸-۱۳۹۱ ۱۱:۲۶ عصر
آخرین ارسال: senior engineer
  بررسي وضعيت بانكهاي خصوصي در ايران (بخش پنجم) senior engineer 0 201 ۲-۸-۱۳۹۱ ۱۱:۱۹ عصر
آخرین ارسال: senior engineer
  سيستم حقوق آموزش و پرورش‌ (بخش اول) senior engineer 0 1,501 ۲۸-۷-۱۳۹۱ ۱۲:۱۹ عصر
آخرین ارسال: senior engineer
  سيستم حقوق آموزش و پرورش‌ (بخش دوم) senior engineer 0 540 ۲۸-۷-۱۳۹۱ ۱۲:۱۸ عصر
آخرین ارسال: senior engineer

پرش به انجمن:

کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان