تبليغات
تبلیغات در دانشجو کلوب محک :: موسسه خيريه حمايت از کودکان مبتلا به سرطان ::
جستجوگر انجمن.براي جستجوي مطالب دانشجو کلوپ مي توانيد استفاده کنيد 
برای بروز رسانی تاپیک کلیک کنید
 
امتیاز موضوع:
  • 1 رأی - میانگین امتیازات: 5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

اصول کنترل کیفیت

نویسنده پیام
  • ♔ αϻἰг κнаη ♔
    آفلاین
  • مدیرکل  سایت
    *******
  • ارسال‌ها: 16,105
  • تاریخ عضویت: تير ۱۳۹۰
  • اعتبار: 1090
  • تحصیلات:زیر دیپلم
  • علایق:مبارزه
  • محل سکونت:ایران زمین
  • سپاس ها 34951
    سپاس شده 49155 بار در 13535 ارسال
  • امتیاز کاربر: 551,587$
  • حالت من:حالت من
ارسال: #1
اصول کنترل کیفیت
اصول کنترل کیفیت


لازمه تولید انبوه در کارخانه های مواد غذایی برخوردار بودن فراورده از کیفیت ثابت و مطلوب است که بر سه اصل زیر استوار است :
الف) دانش فنی در تدارک آنچه مورد نیاز تولید است.
ب) فعالیت های مهندسی برای به مرحله اجرا درآوردن اطلاعاتی که از مرحله اول یعنی جمع آوری اطلاعات علمی حاصل شده و به عبارت دیگر گزینش صحیح سیستم ها و ماشین آلات برای تولید هر فرآورده در بهترین شرایط ممکن است.
ج) مدیریت صحیح در هماهنگی امور مربوط به تولید که مهمترین نقش را برعهده دارد و سیستم های جدید آن بویژه در صنایع غذایی در بسیاری از کشورهای پیشرفته طراحی و بمورد اجرا گذاشته شده است.
اصول کنترل کیفیت

این سه اصل رابطه تنگاتنگی با یکدیگر دارند و فقدان یا ضعف یکی ، کارآیی دیگری را تحت تأثیر قرار میدهد بوسیله این عوامل می توان ویژگی های کمی و کیفی یک فرآورده یا ماده اولیه ، یا سرویس ، یا ابزار را از پیش تعیین نموده و آنها را با ویژگیهای مورد نظر تطبیق داد و با در دست داشتن این ویژگی ها می توان هنگام گزینش مواد اولیه ، ماشین ها ، سرویس ها و خدمات ، آنها را ملاک سنجش و گزینش قرارداد و در موارد عدم حصول ویژگی ها ، نسبت به رد یا تعدیل امکانات و محصول اقدام نمود .
تعریف کنترل کیفیت
عبارت است از حصول تمامیت ویژگی های مطلوب در یک محصول یا سرویس که رمز پایداری بقای هر پدیده است .
کیفیت و کنترل آن ، برخوردار شدن از یک محصول یا سرویس سالم ، بدون عیب و قابل اطمینان را تداعی میکند .

مفاهیم کیفیت از دیدگاه گروههای مختلف و سازمانهای مربوطه
از نظر مؤسسه استاندارد ، مطابقت ویژگی های فرآورده با استانداردهای ملی و بین المللی و برتر از آن
از نظر اداره نظارت بر مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی ، تناسب فرآورده برای تأمین سلامتمردم و عاری بودن از هرگونه عامل زیانبار و نامطلوب
مفاهیم کیفیت از دیدگاه گروههای مختلف و سازمانهای مربوطه
از نظر تولید کننده ،توان رقابت فرآورده در بازار مصرف و سودآوری آن
ازنظر مسئولین تغذیه ای و بهداشتی ، بالا بودن ارزش غذایی فرآورده برای تأمین نیازمندیهای تغذیه ای مردم

تعریف کیفیت توسط سازمان بین المللی استاندارد ( iso )
کیفیت مجموعه ای از ویژگی های یک پدیده است که توانایی لازم برای برآوردن نیازهای تصریح شده را دارا باشد .
بعبارت دیگر کیفیت عبارت است از مناسب بودن کالا یا خدمات برای هدف مورد نظر
ویژگی های یک پدیده
با تعریف کیفیت، ویژگی های یک پدیده را می توان به دو دسته کلی تقسیم نمود :
الف) ویژگی هایی که باید در پدیده مورد نظر وجود داشته باشد.
ب) ویژگی هایی که وجود آنها در پدیده مورد نظر نامطلوب است.

ابعاد مختلف کیفیت با توجه به تعریف کیفیت
۱- عملکرد : مشخصات عملیاتی و کارکردی اولیه و اصلی محصول
۲- مشخصات ثانویه: مکمل کارکرد اولیه محصول
۳- قابلیت اطمینان : احتمال شکست محصول در یک دوره مشخص
۴- تطابق : حدی که طراحی محصول و مشخصات عملیاتی و کارکردی آن ،استانداردهای از پیش تعریف شده را برآورده می سازد.
ابعاد مختلف کیفیت با توجه به تعریف کیفیت
۵- دوام : زمان استفاده مفید از یک محصول
۶- قابلیت تعمیر شدن : سرعت ، دقت ، سهولت و قابلیت تعمیر پذیری
۷- زیبایی : اینکه یک محصول چطور به نظر می رسد ، احساس می شود و از آن یاد می شود
۸- کیفیت درک شده : برداشت مشتری از کیفیت محصول جدایی از آنچه واقعا” هست
کیفیت
کیفیت زاییده شانس و تصادف نبوده و نخواهد بود بلکه نتیجه تعقل ، تفکر ، درایت ، سخت کوشی و نظارت مستمر بر عوامل تولید است و بدون آن موفقیت در عمل غیر ممکن است .
تاریخچه کنترل کیفیت
گذشته چراغ راه آینده است یک ضرب المثل فارسی است در انگلیسی هم یک ضرب النثل مشابه وجود دارد.
The past can be the ;ey to the future
بنابراین تجربه های علمی گذشتگان که اغلب بسیار ارزان در اختیار ما قرار میگیرد بسیار ارزنده هستند و انسان عاقل کسی است که علم و تجربه دیگران را به علم و تجربه خود اضافه نمایند بدون اینکه بهای چندانی بابت آن بپردازند .
تاریخچه کنترل کیفیت
تاریخ کنترل کیفیت با تاریخ صنایع و اختراعات همزمان بوده و از روزی که بشر اقدام به ساختن ابزارها و وسایل مورد نیاز خود نموده در صدد بهبود کیفیت آنها بوده استاما توجه به کنترل کیفیت از زمان انقلاب صنعتی جدی گرفته شد بویژه در کشورهایی همانند ژاپن ، آمریکا ( محل اصلی تولد کنترل کیفیت ) و انگلیس و سایر کشورهای پیشرفته دنیا هرچند هنوز هم در بعضی از کشورها جدی گرفته نمی شود.
تاریخچه کنترل کیفیت
در قرون وسطی به دلیل سادگی فرآیند تولید , هر کارگر می توانست تمام قسمت های یک کالا را به تنهایی بسازد . از این رو لذت حاصل از تولید کل کالا کافی بود تا کارگر وقت بیشتری را برای رسیدن به کیفیت بالای کالا صرف نماید .
انقلاب صنعتی باعث کاهش این انگیزه شد . چرا که دیگر کارگر بر خلاف گذشته , سازنده یک کالا نبود بلکه تنها جزء کوچکی از فرآیند ساخت آن را بر عهده داشت . در انقلاب صنعتی , روسای کارخانجات بزرگ نمی توانستند شخصا بر تمام وقایع نظارت داشته باشند . بنابراین ناچار بودند به طریق دیگری مشکلات را حل نمایند .

این امر به منظور حفظ منافع اقتصادی و ایمنی مصرف کننده و نیز افزایش میزان تولید و به وجود آمدن رقابت مورد توجه جدی قرار گرفت و به این منظور بکارگیری روشهای بازرسی برای جلوگیری از عرضه محصولات نامرغوب یا معیوب به بازار به سرعت گسترش یافت . حتی بسیاری از واحد های تولیدی به منظور اطمینان خاطر مصرف کنندگان و گاه به عنوان ابزارهای تبلیغاتی اعلام می کردند که در تولید خود از روشهای بازرسی صد در صد بهره می برند .

تاریخچه کنترل کیفیت
بنابراین اولین مرحله کنترل کیفیت پدیدار شد که هدف از آن فقط جداسازی محصولات معیوب از سالم بود و به منظور کاهش تعداد محصولات معیوب , ابداع روشهای علمی جدیدتر ضرورت یافت .

تاریخچه کنترل کیفیت
مفاهیم اولیه کنترل کیفیت از سالهای 1900 در دنیا مورد نیاز مطرح شدند در سال 1924 شوهارت (shewhart ) از شرکت تلفن بل یک نمودار آماری برای کنترل کیفیت و متغیرهای آن تهیه و مورد استفاده قرارداد که در واقع شروع استفاده از آمار در منترل کیفی است بعدها در همین دهه همکاران شوهارت رومیگ (romig) و دوج (dodge ) درباره پذیرش محصول از طریق بازرسی ، نمونه برداری و آزمون نظراتی ارائه کردند
تاریخچه کنترل کیفیت
کردند اما کنترل کیفی به مفهوم واقعی آن تا سال 1937 جایگاه اصلی خود را در واحدهای تولیدی و مجامع علمی حتی در امریکا پیدا نکرد اما بتدریج گام های اساسی و بسیار مهمی در این زمینه برداشته شد که مهمترین آنها عبارتند از :
الف ) تدوین ویژگی های مؤثر در تولید:

درسال 1937 برنامه ریزان ارتش امریکا ضمن برخورد با نواقص در جنگ افزار های خود از نقش بسیار حساس و ارزنده جنگ افزار ها در پیروزی و شکست یک ملت به تدوین ویژگی های مختلف و موثر در کیفیت ابزار های جنگی و اعمال کنترل آنها در کارخانه های اسلحه سازی نمودند و در موقع خرید ، این ویژگی ها را معیار ارزیابی و گزینش قرار دادند به همین علت توسط تولید کنندگان سلاح نیز بمنظور جلب رضایت مشتری و حفظ بازار این ویژگی ها ملاک کار قرار گرفت.

این اقدام ارتش آمریکا از یک طرف منجر به پیروزی آن در جنگ جهانی دوم و از طرف دیگر سبب پایه گذاری علم کنترل کیفیت ( آماری ) در دنیا گردید .


در کنترل کیفیت آماری که امروزه به طور گسترده ای در صنایع پیشرفته دنیا به کار می رود . سعی بر این است که ضایعات تولید تا حد امکان کاهش یابد . چنانچه مدیری بخواهد کنترل کیفیت را اجرا کند باید آمار بگیرد . به عنوان مثال تعیین نماید که آیا ضایعات کارخانه یا کارگاه نسبت به دیروز افزایش یافته است یا کاهش ؟ آیا ضایعات این کامیون مواد خام نسبت به کامیون قبلی فرق دارد یا خیر ؟ سپس لازم است این آمارها را به صورت نمودار در آورده و بعد از تجزیه و تحلیل نمودار ها ریشه نقایص را پیدا نماید.

ب- استفاده از روش آماری در کنترل کیفیت:

در سال 1950ادوارد دمینگdeming که وی را پدر موج سوم انقلاب صنعتی بشمار می آورند نتیجه مطالعات خود را در باره تءثیر روش های آماری در کنترل کیفیت و نقش مدیریت سطح بالا در گسترش صنایع زاپن به چاپ رساند کهمورد توجه زیادی قرار گرفت .
ج- پیدایش مفهوم کنترل کیفیت تام یا جامع یا فراگیر:
(Total Quality Managment)

فکر ایجاد این سیستم از سال 1900 مطرح گردید ولی در آن زمان جدی گرفته نشد ولی با چاپ کتاب TQM توسط Feigenbaum کنترل کیفیت را نوعی سیستم فعال برای نظارت بر کلیه امور یک واحد تولیدی شامل بازاریابی ف طراحی ، گزینش مواد اولیه . امکانات لازم برای تولید ، بازاریابی ، طراحی ، گزینش مواد اولیه و امکانات لازم برای تولید ،بازرسی ، فروش ، شکایات مشتریان ، تحقیق و توسعه دانسته و معتقد است که کنترل کیفیت تام یک کار گروهی است که موفقیت ان در گرو همکاری و ارتباط نزدیک بین بخش های مختلف هر واحد تولیدی و تشکیل حلقه های کنترل کیفیت باحمایت بیدریغ مسئولین امر است.
کنترل کیفیت تام
اولین حلقه های کنترل کیفیت در سال 1960 برای بهبود روشهای کنترل کیفیت در ژاپن تشکیل شد . این حلقه ها عبارتست از تقسیم مجموعه عوامل موثر بر کیفیت به حلقه های مختلف و تقسیم حلقه های بزرگ به حلقه های کوچک ؛ هدف اصلی از تشکیل این حلقه ها آن بود که شرایط مناسب برای بهبود کیفیت محصول تولیدی فراهم شود .

کنترل کیفیت تام
سیستم TQM از سال 1980 در بسیاری از واحدهای صنعتی از جمله صنایع غذایی به مرحله اجرا در آمد. از نمونه های موفق بکارگیری این سیستم ، توسعه چشمگیر صنایع و اقتصاد کشور ژاپن می باشد بطوریکه در سال 1970 کارشناسان امریکایی که خود پیشتاز در پیشرفت کنترل کیفیت در دنیا بودند برای فراگیری اصول حلقه های کنترل کیفیت به ژاپن سفر کردند تا اصول این ابتکار طلایی را از ژاپنی ها فراگیرند .(اشباع بازار آمریکا از اجناس ژاپنی)
تاریخچه کنترل کیفیت
از سال 1942 اولین دوره های دانشگاهی کنترل کیفیت متداول شد و دانشگاه استانفورد آمریکا دوره های کوتاه مدت 10 روزه برای نظامیان آمریکا به مرحله اجرا در آورد و این دوره ها بتدریج گسترش یافت و به آموزش های پیشرفته دانشگاهی در سطح بالای امروزی تبدیل یافت .
تاریخچه کنترل کیفیت
آموزش های رادیویی از سال 1956 و آموزش های تلویزیونی از سال 1969 متداول گشت . آثار متعددی نیز در رابطه با کنترل کیفیت به چاپ رسیده و پیش بینی می شود بیش از یکصد و بیست هزار اثر درباره کنترل کیفیت در دنیا چاپ شده که البته سهم کشور ما بسیار اندک است.
هدف کنترل کیفیت
مهمترین هدف عبارت است از نظارت دقیق بر تمام پدیده های موثر در تولید ، بنحویکه محصول حاصل در تمام شرایط و تحت تأثیر متغیرهای گوناگون همواره دارای ویژگیهای ثابت و یکنواختی باشد زیرا زمانی که مشتریان با ویژگیهای اولیه یک فراورده آشنا و مأنوس شوند تغییرات بعدی ویژگیهای فراورده برای آنان غیر عادی و گاه معلول نوعی فساد تلقی می گردد و ممکن است از ادامه مصرف آن خودداری نمایند .
تمرکز روی مسائل اصلی
در کنترل کیفیت بایستی تمرکز ما بر روی مسائل اصلی باشد و با توجه به اینکه جلب رضایت مشتری مرهون ارائه محصول با ویژگی های مطلوب است و برای حصول این امر گزینش امکانات لازم و فرایند آنها ، کنترل برای نقص یابی و اصلاح ضروری است و برای موفقیت بیشتر بایستی روی مسائل اصلی تر متمرکز گردید.(شرکت ژاپنی )

افراد موثر در کنترل کیفیت یک واحد تولیدی

کارکنان قسمت بازاریابی وفروش(جمع آوری نظرات مشتریان و کسب خواسته های آنان)
کارکنان مهندسی تولید( ترجمان خواسته های مصرف کننده با توجه به امکانات واحد تولیدی)
مأمورین خرید مواد اولیه و خدمات (گزینش صحیح مواد اولیه،انجام بازرسی های لازم و آزمون های ضروری و بکاربردن روشهای صحیح جابجایی مواد اولیه و نگهداری آنها در شرایط مساعد)
افراد موثر در کنترل کیفیت یک واحد تولیدی

مأمورین کنترل بهداشتی( تأمین محیط سالم و عاری از عوامل آلوده کننده میکربی، شیمیایی ،آفات و آموزش پرسنل و تدوین دستورالعمل های بهداشتی
سایر کارکنان(افزایش بهره وری با رعایت موازین فنی و اصول بهداشتی و بکارگیری دستورالعملها)

هزینه های کنترل کیفیت
هزینه های سازمانی واحد کنترل کیفیت شامل فضا،امکانات آزمایشگاهی ، فنی و نیروی انسانی
هزینه های روزآمد کردن تکنولوژی تولید در موارد لزوم
جلوگیری از معیوب شدن کالاهای تولیدی ، محدود شدن مصرف، مستند سازی ونگهداری داده ها آموزش
هزینه های جنبی نقایص شامل هزینه هایی که برای جبران خسارت وارده به مصرف کنندگان پرداخت می شود
هزینه های کنترل کیفیت
هزینه های مربوط به کالاهای مرجوعی
هزینه های مربوط به از دست دادن بازار
هزینه های مربوط به اصلاح نواقص
هزینه های مربوط به عرضه کالای نامرغوب
هزینه های ناشی از ضایعات کاربرد مواد اولیه نامرغوب
هزینه های توقف خط ، اشغال فضاها و انبارها
تشکیل گروه کیفیت در واحدهای صنایع غذایی
یکی از اولین گامهای موثر درجهت بهبود کیفییت تشکیل گروههای کیفیت در واحدهای تولیدی یا بخش های تحت پوشش می باشد

وظیفه این گروه عبارتند از :
1- حل مشکلات مربوط به تولید
1- بهبود کیفیت
3- آگاه نمودن مدیران از وضعیت تولید
آموزش های لازم برای گروه کیفیت
1-اصول کارگروهی و آماده نمودن کارکنان جهت گرایش به آنو پرهیز از تک روی
2- تحریک فکر یا طوفان ذهنی برای مسئله یابیو حل مسایل
3- نحوه نمونه گیری،آزمونو جمع آوری داده ها
4- طبقه بندی و تجزیه و تحلیل داده ها
روشهای نمایش داده هابرای سهولت درک آنها
5- آشنایی اعضا با نمودارهای کنترل کیفیت
6-چگونگی هدایت و کنترل
کنترل کیفیت تام
هدف کنترل کیفیت تام
هدف اصلی کنترل کیفیت تام عبارت است از جلوگیری از بروز نقص در فراورده ها و ایجاد انگیزه نیروی انسانی شاغل .
هدف برقراری کنترل کیفیت تام
1- حذف خطر و شکست از سیستم تولید
2- سهیم کردن کارکنان واحدها در تصمیم گیری و اجرا
3- بها دادن به کار گروهی
4- تضمین کیفیت مورد نظر
5- جلب رضایت مشتریان
6- بالا بردن میزان بهره وری
7- پیش بینی و انجام به هنگام سرویس های مورد نظر
8- کاهش ضایعات
کنترل کیفیت تام
سیستم مدیریت تام یا فراگیر به مدیران امکان میدهد که از تمام استعداد واحدتولیدی شامل نیروی انسانی ، تجهیزات ،تاسیسات ،فصاها،مواد اولیه و دانش فنی بنحو بهتری بهره گیرند.
شرایط ضروری برای اعمال مدیریت کیفیت تام
1- برتری مدیر ، حداقل در پاره ای از ویژگیها مانند دانش،مهارت،تجربه،تسلط،استعدادمدیریت و خلاقیت
2- برقراری رهبری مشارکتی و جایگزین کردن آن با رهبری آمرانه
3- تبدیل جو عدم اعتماد به اعتماد کامل و متقابل بین کارکنان و رهبری
4- اعمال سیست تشویق و تنبیه
5- ارتباط دو طرفه بین کارکنان و مسئولین از پایین به بالا و برعکس
چرخه کیفیت
برای حصول کیفیت تنها بازرسی و نظارت بر عوامل تولید کافی نیست بلکه برای رسیدن به کیفیت در حد مطلوب لازم است بین تمام عوامل موثر در تولید هماهنگی برقرار باشدکه برای تحقق این امر جهار مرحله مهم مورد نیاز است که عبارتند از: PLAN, CHECK,DO,ACTIONکه بعنوان سیکل PDCA معروف است
مرحله اول
PLAN یا طرح و برنامه ریزی است در این مرحله لازم ا ست نوع تولید و ویژگیهای مورد نظر ومشخصات فنی آن تعیین شود وهمزمان ماشین آلات خط تولید و نیروی انسانی آن تعریف شده باشد ، مشخصات دقیق دستگاهها،مواد اولیه اصلی ،مواد اولیه نیمه آماده مواد افزودنی و تکنیک های تولید مشخص باشد.
مرحله دوم
DO یا به مرحله اجرا گذاشتن طرح تهیه شده در مرحله اول است و انجام اقدامات لازم برای آغازتولید شامل نصب و راه اندازی دستگاهها، دریافت مواد اولیه مناسب،آموزش نیروی انسانی و انجام اقدامات اصلاح کننده
مرحله سوم
CHECK یا کنترل و بازرسی ف با استفاده از روش های درست نمونه برداری و گزینش روش های آزمون مناسب و اینکه آیا کالاها ،خدمات و ماشین ها و دانش فنی بکارگرفته شده و همچنین ویژگیهای فراورده نهایی با ویزگیهای از پیش تعیین شده مطابقت دارد یا خیر؟
مرحله چهارم
ACTION یا انجام کارهای مناسب در هر مرحله برای سازماندهی اقدامات و تغییرات اصلاحی است که با توجه به نتیجه اقدامات مرحله سوم انجام می گیرد.
استاندارد
مقدمه
واژه استاندارد، هشت قرن پيش از زبان فرانسه با عنوان اتاندارد (Etandard) وارد زبان انگليسي شد و از نظر ريشه لغت، به فعل اكستند (Extend) لاتيني به معني گستره كردن و برافراشتن باز مي گردد. اما واژه استاندارد در زبان انگليسي، از نظر علمي و فني داراي دو معني كاملا متفاوت مي باشد.


مقدمه
الف) مقياس اندازه گيري كه در فرانسه امروزي آن را اتالونEtalon مي نامند.
ب) به معناي كتابچه حاوي مقررات و اصول براي تنظيم امور فني، علمي و تجاري كه در فرانسه به آن نرم (la norm) گفته و در آلمان (Norm) و در ريشه لاتين آن (Normn) يعني گونيا به كار مي رود.

نکته
در ايران واژه استاندارد به معني تثبيت شده، توسط مرحوم غلامحسين مصاحب پيشنهاد شد كه اين كلمه هرگز رواج نيافت.
تعریف استاندارد
اندازهٔ معمول هر چیز که بر پایه قرارداد، سنت یا تصمیم سازمانی مبنا و پیمانه اندازه گیری درنظر گرفته شده را استاندارد میگویند.
استاندارد عبارت است از نظمی مبتنی بر نتایج ثابت علوم، فنون و تجارب بشری، که بصورت قواعد، مقررات و نظام هایی به منظور ایجاد هماهنگی و وحدت رویه، افزایش میزان تفاهم، تسهیل ارتباطات، توسعه صنعت، صرفهجویی در اقتصاد ملی، حفظ سلامت و ایمنی عمومی، گسترش مبادلات بازرگانی داخلی و خارجی و … به کار میرود.
سازمان بین المللی استاندارد
اندیشه تشکیل سازمان بین المللی استاندارد در چهاردهم اکتبر سال ۱۹۴۶ بین رؤسای بیست و پنج کشور در لندن شکل گرفت. مقر این سازمان در ژنو میباشد.
مجمع عمومی سازمان بین المللی استاندارد در سال ۱۹۶۱، مقرر داشت که از سال ۱۹۷۰، چهاردهم اکتبر به نام روز جهانی استاندارد تعیین و نامگذاری شود. این امر با استقبال سازمان ملل مواجه شد تا اهمیت و ارزش فراون استاندارد برای جهانیان آشکار گردد.


هم اکنون درسراسر جهان مؤسسه های استاندارد در راه تهیه، تنظیم و اجرای قوانین و مقررات استاندارد، تلاشهای علمی فراوانی انجام می دهند. استانداردهایی که این موسسه ها درسطح یک کشور وضع میکنند، استانداردهای ملی خوانده میشود. تمامی مؤسسه های استاندارد کشورها عضو سازمان جهانی استاندارد هستند و این سازمان با همکاری و همفکری مؤسسه های استاندارد ملی، استانداردهای بینالمللی را تهیه میکند.
تاریخچه استاندارد در ایران

در ایران برای اولین بار با تصویب قانون اوزان و مقیاسها در سال ۱۳۰۴ شمسی، تشکیلات سازمانی که بعداً به مؤسسه مستقل استاندارد و تحقیقات صنعتی کشور تغییر شکل داد، پایهریزی شد.
در سالهای ۱۳۲۴ و ۱۳۳۲به لحاظ اهمیت یافتن نظارت بر ویـژگیها و کیفیت کالاهای صادراتی و وارداتی هسته های تکامل یافته در موسسه به صورت یک اداره در وزارت بازرگانی شکل گرفت و در ادامه با تصویب قانون «تاسیس مؤسسه استاندارد ایران» مسئولیت­ها و چارپوب­های مستقل در قالب هدفهای ملی تعیین و موسسه به صورت ساختاری مستقل شروع به فعالیت کرد.
تاریخچه استاندارد در ایران
مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران در سال 1339 به صورت رسمی تشکیل و از همان سال نیز به عضویت سازمان بین المللی استاندارد(ISO) پذیرفته شده است. سازمان بین المللی استاندارد (ISO) دارای 16500 استاندارد مصوب بین المللی است.
تاریخچه استاندارد در ایران
استانداردهای ملی ایران نیز بیش از 9500 مورد می باشد که بر اساس عنوان کمیته های ملی، بیشترین سهم در بخش صنایع غذائی و کشاورزی (20%) و در بخش صنایع شیمیائی(15%) ، صنایع مکانیک و مواد(14%) و کمترین آنها در بخش سیستم های مدیریت کیفیت (1%) می باشد.

تاریخچه استاندارد در ایران
در بین کشورهای عضو منطقه ایران بعد از ترکیه دارای بیشترین تعداد استاندارد ملی می باشد با این توضیح که مؤسسه استاندارد ترکیه کلیه استانداردهای بین المللی موجود را پذیرفته است. در بین کشورهای عضوECO نیز بعد از ترکیه، ایران دارای بیشترین تعداد استاندارد ملی می باشد.

تاریخچه استاندارد در ایران
عضویت مؤسسه در سازمان بین المللی استاندارد ISO در سال ۱۳۴۳ تحقق یافت و به تدریج با عضویت در بیش از ۱۰۶ کمیته فنی اصلی و فرعی و عضویت فعال و به عنوان عضو ناظر در ۱۴۰ کمیته فنی اصلی و فرعی توسعه یافته است.

تاریخچه استاندارد در ایران
مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، علاوه بر عضویت در ISO هم اکنون در کمیته بین المللی الکترونیک، سازمان بین المللی اندازه شناسی قانونی، عهدنامه متر راجع به دفتر بین المللی اوزان و مقیاس ها، انجمن جهانی سازمانهای تحقیقات صنعتی و تکنولوژی، کدکس غذایی عضویت دارد.
عملکرد موسسه استاندارد
مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران وظیفه تدوین استاندارد ملی در بخشهای کشاورزی، صنعت، معدن، ارتباطات، موادغذایی و… را بر عهده دارد. این مؤسسه جهت حصول اطمینان از رعایت اصول استاندارد در فرآیندهای تولید کالا در کشور، حداقل یک بار در ماه از خط تولید کارخانه­ها نمونه برداری میکند و در صورت لزوم، کالاهایی را به عنوان نمونه از بازار خریداری و آزمایش میکند، تا میزان تطابق آنها را با استاندارد تعیین شده بررسی نماید.
نقش استاندارد در رشد صنعتی و اقتصادی
اغلب چنین میپندارند که استاندارد فقط برای حفظ منفعت مصرف کننده است؛ البته این نظر تا حدّی صحیح است و استاندارد به نیازهای فردی و اقتصادی مصرف کنندگان توجه دارد، امّا استحکام صنعت و فن آوری را نیز درنظر دارد و میتوان گفت که سود حاصل از رعایت استاندارد برای تولیدکنندگان بیش از مصرف کنندگان است، زیرا صرفه جویی های حاصل از کاهش انواع قطعات و مواد اولیه غیرضرروی و ضایعات، به قدری چشمگیر است که هرگونه سرمایه گذاری در زمینه استانداردسازی فرآورده ها و خدمات را برای صاحبان صنایع موجه میسازد، بطوری که آنان در اندک زمان میتوانند نتایج ملموس آن را در مبالغ ذخیره شده مشاهده کنند.
اصول و فوايد استاندارد كردن
فوايد براي توليد كننده:
تعيين خواص و مشخصات مورد نظر، تعيين و تشريح روشهاي توليد، مونتاژ،‌ آزمون، نمونه برداري، نحوه بسته بندي و حمل ونقل،‌ روشهاي حفاظتي ، تعيين عبارات، اصطلاحات و علائم لازم جهت تفهيم طرفين، طبقه بندي مفاهيم و اصطلاحات،‌كاهش تنوع، افزايش سطح توليد، صرفه جويي در مواد اوليه وانرژي، كاهش ضايعات، بهبود كيفيت محصولات، تسهيل در انبارداري، بسط و گسترش بازرگاني داخلي و خارجي.

فوايد براي مصرف كننده: تامين كالاي مرغوب ، اطمينان از ايمني كالا و محصول، سهولت در سفارش، پرداخت هزينه كمتر، دسترسي آسان به كالاي مورد نظر.



نقش استاندارد در رشد صنعتی و اقتصادی
با اجرای قوانین و مقررات استاندارد کالای دارای کیفیت و بسته بندی مطلوب با جلب رضایت مصرف کنندگان تولید می شود و به تبع آن پیشرفت و توسعه صنعت و اقتصاد فراهم می گردد.

انواع استانداردهاي عمومي و اساسي

به طور كلي استانداردها به چهار دسته به شرح زير تقسيم مي شوند:
- استاندارد كارخانه اي Factory Standard))
- استاندارد ملي (National Standard)
- استاندارد منطقه اي (Local Standard)
- استاندارد بين المللي (International Standard)


انواع استانداردهاي عمومي و اساسي

1- استاندارد كارخانه اي : استاندارد كارخانه اي حاصل و شامل اتفاق نظرات بخشهاي مختلف يك كارخانه توليدي در زمينه طراحي، توليد، كنترل و ساير عملكردها مي باشد. تدوين و اجراي استاندارد كارخانه اي توسسط موسسات و كارخانجات صنعتي به عنوان يك موضوع مهم و اصلي مورد توجه قرار گرفته است.
علاوه بر مزاياي فراوان تدوين اين اسناد، اجراي سيستم به روز رساني و بازنگري استانداردهاي كارخانه اي همگام با توسعه و پيشرفتهاي فني عملأ زمينه همراه بودن هر سند را با آخرين فن آوريهاي موجود فراهم مي سازد.
استاندارد كارخانه اي
از جمله استانداردهاي كارخانه اي، مي توان استانداردهاي STD شركت ولوو، استاندارد SIA شركت ساكايي ژاپن، استاندارد مهندسي EDS شركت دوو، استانداردهاي كارخانه اي كمپاني بنز و دهها نمونه ديگر را نام برد كه بسياري از آنها مورد تاييد موسسات استاندارد كشورهاي متبوع قرار گرفته و به عنوان مبنا و بخشي از استانداردهاي ملي هر كشور مطرح شده اند.

استاندارد كارخانه اي
استانداردهاي كارخانه اي خود به دو دسته يعني استانداردهاي فني و تكنيكي و استانداردهاي اجرايي و مديريتي تقسيم مي شوند.

انواع استانداردهاي عمومي و اساسي

2- استانداردهاي ملي: اين استاندارد پس از بررسي و مشورت، توسط متخصصان و كارشناسان فني صنايع و بازرگاني به منظور حفظ منافع ملي (منافع توليد كننده و مصرف كننده) در هر كشوري تدوين مي شود كه البته وظيفه اصلي تدوين استانداردهاي ملي در هر كشور به عهده سازمانها و موسسات استاندارد كشور مي باشد، بديهي است ممكن است اين گونه سازمانها دولتي،‌ نيمه دولتي و يا خصوصي باشند.
استانداردهاي ملي
از جمله استانداردهاي ملي مي توان به استاندارد ملي ايران با علامت اختصاري ISIRI، استاندارد ملي آلمان (DIN)، استاندارد ملي ژاپن ( JIS)، استاندارد ملي آمريكا ( ANSI)، استاندارد ملي انگلستان (BSI)، استاندارد ملي روسيه سابق (GOST)، استاندارد ملي فرانسه (AFNOR) و … اشاره نمود.

نكته
در كشور ما موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران متولي تهيه و تدوين استانداردهاي ملي مي باشد كه عمدتأ از استانداردهاي ملي كشورهاي ژاپن، آلمان و انگليس و استاندارد بين المللي ISO كمك گرفته مي شود.
انواع استانداردهاي عمومي و اساسي

3- استاندارد منطقه اي: اين استاندارد توسط گروهي از افراد ذينفع در دو يا چند كشور همجوار كه در صنايـع مشتركند و يا داراي داد
و ستد بارزگاني هستند، تدوين مي گردد. اجراي اين استاندارد باعث تسهيل در ارتباطات فني و بازرگاني با يكديگر و حتي با ساير كشورها مي شود.
از جمله اين استانداردها مي توان به استاندارد
EN (Europaisches Komitee fur Norming) كه با همكاري 15 كشور اروپايي متحد تدوين شده است و يا استاندارد COPANT كه ويژه كشورهاي پان امريكن (سازمان كشورهاي آمريكايي) مي باشد، اشاره كرد.
انواع استانداردهاي عمومي و اساسي

4-استاندارد بين المللي : اين استاندارد حاصل توافق نظرات كارشناسان ذيربط ممالك عضو سازمان بين المللي استاندارد است، از جمله استانداردهاي بين المللي مي توان به استانداردهاي (ISO) اشاره نمود.
نكته
استاندارد كارخانه اي در محدوده سطح كارخانه، استاندارد ملي در محدوده سطح كشور، استاندارد منطقه اي در محدوده چند كشور و استاندارد بين المللي در كل كشورهاي جهان كاربرد دارد.

مراحل تهيه و اجراي استاندارد : تهيه و اجراي هر استاندارد شامل سه مرحله به شرح زير مي باشد.
1-تهيه، تنظيم و تدوين استاندارد
2- چاپ و نشر استاندارد
3- اجراي مفاد سند استاندارد


مشخصات يك استاندارد
هر استاندارد تدوين شده بايد در برگيرنده موارد زير باشد:
عنوان كامل، شماره، تاريخ تدوين وتجديد نظر، مرحله تجديد نظر، دامنه، منابع، مفاهيم و اصطلاحات، جنس و مواد، نحوه توليد، كيفيت سطحي، درجه و گريد، آزمونها، تعداد آزمونها، روشهاي آزمون، مشخصات ابعادي، خواص فيزيكي، مكانيكي، عمليات تكميلي و نهايي، روشهاي حفاظتي،‌ روشهاي بسته بندي، روشهاي حمل و نقل و نگهداري، مسئوليتهاي توليد كننده و خريدار، چگونگي حل اختلافات و…
استاندارد های مدیریت کیفیت
در جهان صنعتی امروز همه چیز در حال تحول است، در این عرصه استانداردهای جدیدی که به "مدیریت کیفیت" موسوم است فقط به نتیجه محصول نهایی بسنده نمی­کند، بلکه یک خط تولید را از ابتدا تا انتها زیر نظر میگیرد. این مدیریت برنامه ریز و هدفمند، زندگی و پویایی را به بخشهای سازمانی هدیه میدهد.
استاندارد های مدیریت کیفیت
امروزه در عرصه بین المللی ، رعایت استانداردهای کیفی در تولید و عرضه محصولات از چنان اهمیتی برخوردار است که سازمان جهانی استاندارد (ایزو) را برآن داشته تا استانداردهای بین المللی سیستم کیفیت موسوم به استانداردهای ایزو ۹۰۰۰ را تدوین و معرفی نماید .

امروزه رعایت این استانداردها چنان اهمیتی یافته اند که اکثر کشورهای اروپایی کسب گواهینامه های مربوط به آنرا از شرایط اولیه در داد و ستدهای خویش اعلام کرده اند و موج بکارگیری این استانداردها بسیاری از کشورهای جهان را فرا گرفته است.

استاندارد های مدیریت کیفیت
سازمان جهانی استاندارد در سال ۱۹۸۷ استانداردهای مدیریت تضمین کیفیت با شماره سری ۹۰۰۰ را برای اولین بار منتشر کرد. همگام با جهانی شدن تجارت و در هم شکستن مرزهای جغرافیایی در مناسبات اقتصادی و بازرگانی ، کامیابی و توسعه پایدار مؤسسات تولیدی و تجاری بیش از پیش به عواملی مانند نوآوری در محصول ، کیفیت برتر و قیمت رقابتی وابسته می شود و این امر ضرورت های جدیدی را برای بنگاه های اقتصادی ایجاب می کند . گواهینامه ایزو ۹۰۰۰ ضامن وجود سیستم ها و روش های اصولی مدون ومستمر در کلیه سطوح موثر بر کیفیت در یک شرکت و تضمین کننده اعتماد و اطمینان مشتری است .

استاندارد های مدیریت کیفیت
سرمایه گذاری در جهت بهبود کیفیت کالاهای تولیدی برای پاسخگویی به نیازهای مصرف کنندگان داخلی و راهیابی کالاها به بازارهای جهانی و کاهش واردات، مهمترین اصل درخط مشی توسعه اقتصادی است. هر کشور درحال توسعه، که افزایش و بهبود ظرفیتهای صنعتی را در رأس برنامه های خود قرار داده باشد، در می یابد که استاندارد کردن شاخصهای تولید و خدمات و همچنین سنجش و کنترل کیفیت محصولات، یکی از نکات اصلی در برنامه های توسعه است.
استاندارد
مقدمه
واژه استاندارد، هشت قرن پيش از زبان فرانسه با عنوان اتاندارد (Etandard) وارد زبان انگليسي شد و از نظر ريشه لغت، به فعل اكستند (Extend) لاتيني به معني گستره كردن و برافراشتن باز مي گردد. اما واژه استاندارد در زبان انگليسي، از نظر علمي و فني داراي دو معني كاملا متفاوت مي باشد.


مقدمه
الف) مقياس اندازه گيري كه در فرانسه امروزي آن را اتالونEtalon مي نامند.
ب) به معناي كتابچه حاوي مقررات و اصول براي تنظيم امور فني، علمي و تجاري كه در فرانسه به آن نرم (la norm) گفته و در آلمان به معناي (Norm) و در ريشه لاتين آن (Normn) يعني گونيا به كار مي رود.

نکته
در ايران واژه استاندارد به معني تثبيت شده، توسط مرحوم غلامحسين مصاحب پيشنهاد شد كه اين كلمه هرگز رواج نيافت.
تعریف استاندارد
اندازهٔ معمول هر چیز را که بر پایه قرارداد، سنت یا تصمیم سازمانی مبنا و پیمانه اندازه گیری درنظر گرفته شده را استاندارد میگویند.
استاندارد عبارت است از نظمی مبتنی بر نتایج ثابت علوم، فنون و تجارب بشری، که بصورت قواعد، مقررات و نظامهایی به منظور ایجاد هماهنگی و وحدت رویه، افزایش میزان تفاهم، تسهیل ارتباطات، توسعه صنعت، صرفه جویی در اقتصاد ملی، حفظ سلامت و ایمنی عمومی، گسترش مبادلات بازرگانی داخلی و خارجی و … به کار میرود.
سازمان بین المللی استاندارد
اندیشه تشکیل سازمان بین المللی استاندارد در چهاردهم اکتبر سال ۱۹۴۶ بین رؤسای بیست و پنج کشور در لندن شکل گرفت. مقر این سازمان در ژنو میباشد.
مجمع عمومی سازمان بین المللی استاندارد در سال ۱۹۶۱، مقرر داشت که از سال ۱۹۷۰، چهاردهم اکتبر به نام روز جهانی استاندارد تعیین و نامگذاری شود. این امر با استقبال سازمان ملل مواجه شد تا اهمیت و ارزش فراون استاندارد برای جهانیان آشکار گردد.


هم اکنون درسراسر جهان مؤسسه های استاندارد در راه تهیه، تنظیم و اجرای قوانین و مقررات استاندارد، تلاشهای علمی فراوانی انجام می دهند. استانداردهایی که این موسسه ها درسطح یک کشور وضع میکنند، استانداردهای ملی خوانده میشود. تمامی مؤسسه های استاندارد کشورها عضو سازمان جهانی استاندارد هستند و این سازمان با همکاری و همفکری مؤسسه های استاندارد ملی، استانداردهای بینالمللی را تهیه میکند.
تاریخچه استاندارد در ایران
در ایران برای اولین بار با تصویب قانون اوزان و مقیاسها در سال ۱۳۰۴ شمسی، تشکیلات سازمانی که بعداً به مؤسسه مستقل استاندارد و تحقیقات صنعتی کشور تغییر شکل داد، پایه ریزی شد.
در سالهای ۱۳۲۴ و ۱۳۳۲به لحاظ اهمیت یافتن نظارت بر ویـژگیها و کیفیت کالاهای صادراتی و وارداتی هسته های تکامل یافته در موسسه به صورت یک اداره در وزارت بازرگانی شکل گرفت و در ادامه با تصویب قانون «تاسیس مؤسسه استاندارد ایران» مسئولیت­ها و چارپوب­های مستقل در قالب هدفهای ملی تعیین و موسسه به صورت ساختاری مستقل شروع به فعالیت کرد.
تاریخچه استاندارد در ایران
مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران در سال 1339 به صورت رسمی تشکیل و از همان سال نیز به عضویت سازمان بین المللی استاندارد(ISO) پذیرفته شده است. سازمان بین المللی استاندارد (ISO) دارای 16500 استاندارد مصوب بین المللی است.
تاریخچه استاندارد در ایران
استانداردهای ملی ایران نیز بیش از 9500 مورد می باشد که بر اساس عنوان کمیته های ملی، بیشترین سهم در بخش صنایع غذائی و کشاورزی (20%) و در بخش صنایع شیمیائی(15%) ، صنایع مکانیک و مواد(14%) و کمترین آنها در بخش سیستم های مدیریت کیفیت (1%) می باشد.

تاریخچه استاندارد در ایران
در بین کشورهای عضو منطقه ایران بعد از ترکیه دارای بیشترین تعداد استاندارد ملی می باشد با این توضیح که مؤسسه استاندارد ترکیه کلیه استانداردهای بین المللی موجود را پذیرفته است. در بین کشورهای عضوECO نیز بعد از ترکیه، ایران دارای بیشترین تعداد استاندارد ملی می باشد.

تاریخچه استاندارد در ایران
عضویت مؤسسه در سازمان بین المللی استاندارد ISO در سال ۱۳۴۳ تحقق یافت و به تدریج با عضویت در بیش از ۱۰۶ کمیته فنی اصلی و فرعی و عضویت فعال و به عنوان عضو ناظر در ۱۴۰ کمیته فنی اصلی و فرعی توسعه یافته است.

تاریخچه استاندارد در ایران
مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، علاوه بر عضویت در ISO هم اکنون در کمیته بین المللی الکترونیک، سازمان بین المللی اندازه شناسی قانونی، عهدنامه متر راجع به دفتر بین المللی اوزان و مقیاس ها، انجمن جهانی سازمانهای تحقیقات صنعتی و تکنولوژی، کدکس غذایی عضویت دارد.
عملکرد موسسه استاندارد
مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران وظیفه تدوین استاندارد ملی در بخشهای کشاورزی، صنعت، معدن، ارتباطات، موادغذایی و… را بر عهده دارد. این مؤسسه جهت حصول اطمینان از رعایت اصول استاندارد در فرآیندهای تولید کالا در کشور، حداقل یک بار در ماه از خط تولید کارخانه­ها نمونه برداری میکند و در صورت لزوم، کالاهایی را به عنوان نمونه از بازار خریداری و آزمایش میکند، تا میزان تطابق آنها را با استاندارد تعیین شده بررسی نماید.
نقش استاندارد در رشد صنعتی و اقتصادی
اغلب چنین میپندارند که استاندارد فقط برای حفظ منفعت مصرف کننده است؛ البته این نظر تا حدّی صحیح است و استاندارد به نیازهای فردی و اقتصادی مصرف کنندگان توجه دارد، امّا استحکام صنعت و فن آوری را نیز درنظر دارد و میتوان گفت که سود حاصل از رعایت استاندارد برای تولیدکنندگان بیش از مصرف کنندگان است، زیرا صرفه جویی های حاصل از کاهش انواع قطعات و مواد اولیه غیرضرروی و ضایعات، به قدری چشمگیر است که هرگونه سرمایه گذاری در زمینه استانداردسازی فرآورده ها و خدمات را برای صاحبان صنایع موجه میسازد، بطوری که آنان در اندک زمان میتوانند نتایج ملموس آن را در مبالغ ذخیره شده مشاهده کنند.
انواع استانداردهاي عمومي و اساسي

به طور كلي استانداردها به چهار دسته به شرح زير تقسيم مي شوند:
- استاندارد كارخانه اي Factory Standard))
- استاندارد ملي (National Standard)
- استاندارد منطقه اي (Local Standard)
- استاندارد بين المللي (International Standard)
انواع استانداردهاي عمومي و اساسي

1- استاندارد كارخانه اي : استاندارد كارخانه اي حاصل و شامل جمع نظرات بخشهاي مختلف يك كارخانه توليدي در زمينه طراحي، توليد، كنترل و ساير عملكردها مي باشد. تدوين و اجراي استاندارد كارخانه اي توسط موسسات و كارخانجات صنعتي به عنوان يك موضوع مهم و اصلي مورد توجه قرار گرفته است.

استاندارد كارخانه اي
از جمله استانداردهاي كارخانه اي، مي توان استانداردهاي STD شركت ولوو، استاندارد SIA شركت ساكايي ژاپن، استاندارد مهندسي EDS شركت دوو، استانداردهاي كارخانه اي كمپاني بنز و دهها نمونه ديگر را نام برد كه بسياري از آنها مورد تاييد موسسات استاندارد كشورهاي متبوع قرار گرفته و به عنوان مبنا و بخشي از استانداردهاي ملي هر كشور مطرح شده اند.

استاندارد كارخانه اي
استانداردهاي كارخانه اي خود به دو دسته يعني استانداردهاي فني و تكنيكي و استانداردهاي اجرايي و مديريتي تقسيم مي شوند.

انواع استانداردهاي عمومي و اساسي

2- استانداردهاي ملي: اين استاندارد پس از بررسي و مشورت، توسط متخصصان و كارشناسان فني صنايع و بازرگاني به منظور حفظ منافع ملي (منافع توليد كننده و مصرف كننده) در هر كشوري تدوين مي شود كه البته وظيفه اصلي تدوين استانداردهاي ملي در هر كشور به عهده سازمانها و موسسات استاندارد كشور مي باشد، بديهي است ممكن است اين گونه سازمانها دولتي،‌ نيمه دولتي و يا خصوصي باشند.
استانداردهاي ملي
از جمله استانداردهاي ملي مي توان به استاندارد ملي ايران با علامت اختصاري ISIRI ،استاندارد ملي آلمان (DIN)، استاندارد ملي ژاپن ( JIS)، استاندارد ملي آمريكا ( ANSI)، استاندارد ملي انگلستان (BSI)، استاندارد ملي روسيه سابق (GOST)، استاندارد ملي فرانسه (AFNOR) و … اشاره نمود.

نكته
در كشور ما موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران متولي تهيه و تدوين استانداردهاي ملي مي باشد كه عمدتأ از استانداردهاي ملي كشورهاي ژاپن، آلمان و انگليس و استاندارد بين المللي ISO كمك گرفته مي شود.
برای توزیع محصول در داخل کشور استاندارد های ملی از اهمیت بیشتری برخوردار است.

انواع استانداردهاي عمومي و اساسي

3- استاندارد منطقه اي: اين استاندارد توسط گروهي از افراد ذينفع در دو يا چند كشور همجوار كه در صنايـع مشتركند و يا داراي داد و ستد بارزگاني هستند، تدوين مي گردد. اجراي اين استاندارد باعث تسهيل در ارتباطات فني و بازرگاني با يكديگر و حتي با ساير كشورها مي شود.
از جمله اين استانداردها مي توان به استاندارد EC، EN كه با همكاري 15 كشور اروپايي متحد تدوين شده است و يا استاندارد COPANT كه ويژه كشورهاي پان امريكن (سازمان كشورهاي آمريكايي) مي باشد، اشاره كرد.
انواع استانداردهاي عمومي و اساسي

4-استاندارد بين المللي : اين استاندارد حاصل توافق نظرات كارشناسان ذيربط ممالك عضو سازمان بين المللي استاندارد است، از جمله استانداردهاي بين المللي مي توان به استانداردهاي (ISO) اشاره نمود.
International Organization for Standardization
ایزو (ISO) به مفهوم سازمان بین‌المللی برای استاندارد سازی است.
در حال حاضر، این سازمان بین‌الملی متشکل از یک شبکه از مؤسسات استاندارد ملی در ۱۵۷کشور دنیا است، که بر پایه یک مرکز در هر کشور و یک مرکز اصلی در شهر ژنو - سوئیس- فعالیت می‌کند که وظیفه هماهنگی مراکز مختلف را برعهده دارد.
امروزه رعایت استانداردهای ایزو در تولید و عرضه محصولات و خدمات از چنان اهمیتی برخوردار است که در عرصه تجارت جهانی، استاندارد‌های ایزو شرط اولیه در داد و ستدهای بین‌المللی قرار گرفته است.
نكته
استاندارد كارخانه اي در محدوده سطح كارخانه، استاندارد ملي در محدوده سطح كشور، استاندارد منطقه اي در محدوده چند كشور و استاندارد بين المللي در كل كشورهاي جهان كاربرد دارد.
سرفصل های استاندارد
پیشگفتار ، هدف، دامنه کاربرد،مراجع الزامی، تعاریف و اصطلاحات،طبقه بندی ، مواد اولیه؛ ویژگی ها( عمومی،شیمیایی، بیولوژیکی، فیزیکی، بهداشتی و حسی)، ناپذیرفتنی ، بسته بندی ، نشانه گذاری، نمونه برداری، روش های آزمون
مشخصات يك استاندارد
عنوان كامل، شماره، تاريخ تدوين
هر استاندارد تدوين شده بايد در برگيرنده موارد زير باشد:
تجديد نظر، مرحله تجديد نظر،
دامنه، منابع، مفاهيم و اصطلاحات،
جنس و مواد، نحوه توليد
كيفيت سطحي، درجه و گريد، آزمونها، تعداد آزمونها، روشهاي آزمون، مشخصات ابعادي، خواص فيزيكي، مكانيكي
روشهاي حفاظتي،‌ روشهاي بسته بندي، روشهاي حمل و نقل و نگهداري، مسئوليتهاي توليد كننده و خريدار، چگونگي حل اختلافات و…
مراحل تهيه و اجراي استاندارد :
تهيه و اجراي هر استاندارد شامل سه مرحله به شرح زير مي باشد.
1-تهيه، تنظيم و تدوين استاندارد
2- چاپ و نشر استاندارد
3- اجراي مفاد سند استاندارد


مراحل تدوین استاندارد:

ابتدا با هماهنگی واحدهای مختلف اجرایی و کارشناسان و بر اساس معیارهای:
تضمین منافع تولید کنندگان و مصرف کنندگان
هماهنگی بین ذینفع های استاندارد
هماهنگی با آخرین پیشرفت های علمی و فنی
هماهنگی با سفارشنامه های سازمان بین المللی استاندارد
پاسخگویی به نیازهای همگانی و ملی
الویت های تدوین استاندارد تعیین می شود.
الویت تدوین استاندارد مواد غذایی:
تولید فراورده های غذایی، واردات وصادرات مواد غذایی
نیاز مصرف کنندگان بویژه از ابعاد ایمنی و بهداشت و مسائلی از این قبیل در نظر گرفته میشود.

مراحل تدوین استاندارد:
ابتدا توسط کمیته فنی مربوطه پیش نویس استاندارد تهیه می شود پیش نویس تهیه شده به کمیسون فنی و تخصصی نهایی ارجاع و درآنجا تایید یا اصلاح می گردد و در نهایت به کمیته ملی ارسال می شود و اگر در این کمیته تایید گردد استاندارد رسمی تلقی می گردد.

مراحل تدوین استاندارد:
استاندارد تدوین شده ابتدا برای مدتی بعنوان استاندارد آزمونی به مرحله اجرا درمی آید و چنانچه با مشکلی در مرحله اجرا مواجه نشود بصورت اجباری در می آید.( البته وقتی می خواهد بصورت اجباری اجرا گردد بایستی به تصویب شورای عالی استاندارد برسد)

چرا استاندارد؟


با اجرای قوانین و مقررات استاندارد کالای دارای کیفیت و بسته بندی مطلوب با جلب رضایت مصرف کنندگان تولید می شود و به تبع آن پیشرفت و توسعه صنعت و اقتصاد فراهم می گردد.

چرا استاندارد؟

با توجه به تنوع محصولات و اشکال مختلف مواد اولیه گوناگون وجود استاندارد کاملاٌ ضروری است و این ضرورت از زمانهای قدیم هم حس می شده است و مجازات هایی هم برای کالاهای نامرغوب صادر می شده است.
حمورابی در فرمانی چنین می گوید :
هرگاه بنایی برای مردی خانه بسازد و آن را محکم بنا نکند بنحویکه موجب مرگ پسر صاحبخانه شود پسر بنای سازنده خانه باید کشته شود

چرا استاندارد؟
تزار روسیه در سال 1723 طی فرمانی اعلام میکند تا صاحب کارخانه اسلحه سازی که اسلحه نامرغوب تولید کرده و به ارتش داده را به همراه مامور خرید شلاق بزنند و دستور داد مامور دولتی را برای کنترل سلاحها به کارخانه فرستاده تا بصورت دائم بر امر تولید نظارت نمایند.

اصول و فوايد استاندارد كردن


فوايد براي توليد كننده:

تعيين خواص و مشخصات مورد نظر،
تعيين و تشريح روشهاي توليد، مونتاژ،‌ آزمون، نمونه برداري
نحوه بسته بندي و حمل ونقل،‌ روشهاي حفاظتي
تعيين عبارات، اصطلاحات و علائم لازم جهت تفهيم طرفين
طبقه بندي مفاهيم و اصطلاحات
‌افزايش سطح توليد، صرفه جويي در مواد اوليه وانرژي، كاهش ضايعات
بهبود كيفيت محصولات
بسط و گسترش بازرگاني داخلي و خارجي.

فوايد براي مصرف كننده:
تامين كالاي مرغوب
اطمينان از ايمني كالا و محصول
سهولت در سفارش
پرداخت هزينه كمتر
دسترسي آسان به كالاي مورد نظر.

استاندارد مواد غذایی

در بازرسی مواد غذایی و کنترل کیفیت محصول معیارهای مختلفی برای رد یا قبول و تغییر ویژگیها در موارد ممکن در نظر گرفته می شود که مهمترین آنها عبارتند از:
1- مطابقت ویژگیهای محصول با استانداردهای ملی
2- مطابقت ویژگیهای محصول با استانداردهای بین المللی
3- مطابقت ویژگیهای محصول با استانداردهای کشور مقصد
4- مطابقت ویژگیهای محصول با قوانین و مقررات جاری مملکتی
5- مطابقت ویژگیهای محصول با ویژگیهای از پیش تعیین شده تولید کننده و مصرف کننده
اهداف استاندارد کردن مواد غذایی:

1- حفظ سلامت مصرف کننده از لحاظ بهداشتی و ایمنی
2- حفظ منافع اقتصادی مصر

مطالب مشابه ...










اصول کنترل کیفیت

۲۱-۸-۱۳۹۰ ۰۸:۱۱ عصر
جستجو یافتن همه ارسال های کاربر اهدا امتیازاهدای امتیاز به کاربر پاسخ پاسخ با نقل قول
 سپاس شده توسط senior engineer

برای بروز رسانی تاپیک کلیک کنید


مطالب مشابه ...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
  مقاله : تحلیل و بررسی ساختار واحد کنترل الکترونیک و نحوه ی عملکرد آن در خودروها ta.soltani 0 100 ۸-۱۰-۱۳۹۲ ۰۳:۰۳ عصر
آخرین ارسال: ta.soltani
  مقاله :بررسی نقش و اهمیت کیفیت داده ای در سازمانها ta.soltani 0 254 ۲۱-۸-۱۳۹۲ ۰۲:۱۵ عصر
آخرین ارسال: ta.soltani
  کیفیت زندگی و سلامت در بیماران مبتلا به سرطان ta.soltani 0 198 ۱۲-۸-۱۳۹۲ ۰۹:۳۶ صبح
آخرین ارسال: ta.soltani
  کمال گرایی و منبع کنترل در بیماران دچار فشار خون بالا ta.soltani 0 97 ۱۲-۸-۱۳۹۲ ۰۹:۳۱ صبح
آخرین ارسال: ta.soltani
  دانلود رایگان پاورپوینت اصول علم اقتصاد 1 رشته حسابداری 257 اسلاید ♔ αϻἰг κнаη ♔ 0 542 ۴-۱۰-۱۳۹۱ ۱۱:۵۰ عصر
آخرین ارسال: ♔ αϻἰг κнаη ♔
  اصول حاکم بر قراردادهای پیمانکاری دولتی (بخش سوم) senior engineer 0 242 ۶-۸-۱۳۹۱ ۰۵:۲۶ عصر
آخرین ارسال: senior engineer
  اصول حاکم بر قراردادهای پیمانکاری دولتی (بخش دوم) senior engineer 0 271 ۶-۸-۱۳۹۱ ۰۵:۲۴ عصر
آخرین ارسال: senior engineer
  اصول حاکم بر قراردادهای پیمانکاری دولتی (بخش اول) senior engineer 0 223 ۶-۸-۱۳۹۱ ۰۵:۲۳ عصر
آخرین ارسال: senior engineer
  اصول و تنظيم و كنترل بودجه دولتي (بخش سوم) senior engineer 0 1,006 ۶-۸-۱۳۹۱ ۰۱:۳۱ صبح
آخرین ارسال: senior engineer
  اصول و تنظيم و كنترل بودجه دولتي (بخش دوم) senior engineer 0 432 ۶-۸-۱۳۹۱ ۰۱:۳۰ صبح
آخرین ارسال: senior engineer

پرش به انجمن:

کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان