تبليغات
تبلیغات در دانشجو کلوب محک :: موسسه خيريه حمايت از کودکان مبتلا به سرطان ::
جستجوگر انجمن.براي جستجوي مطالب دانشجو کلوپ مي توانيد استفاده کنيد 
برای بروز رسانی تاپیک کلیک کنید
 
امتیاز موضوع:
  • 1 رأی - میانگین امتیازات: 5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

ابهام و فردیت، جمع گرایی و شفافیت در مسیر پیشرفت

نویسنده پیام
  • ♔ αϻἰг κнаη ♔
    آفلاین
  • مدیرکل  سایت
    *******
  • ارسال‌ها: 16,105
  • تاریخ عضویت: تير ۱۳۹۰
  • اعتبار: 1090
  • تحصیلات:زیر دیپلم
  • علایق:مبارزه
  • محل سکونت:ایران زمین
  • سپاس ها 34949
    سپاس شده 49155 بار در 13535 ارسال
  • امتیاز کاربر: 551,587$
  • حالت من:حالت من
ارسال: #1
ابهام و فردیت، جمع گرایی و شفافیت در مسیر پیشرفت
تاملاتی بر ارتباط توسعه و هنر

نگاهی که در تلاش است تا جامعه ای را تعریف کند برای ایجاد طرحی نو، از رویکردی ساختاری و اندام وار به اجزای مختلف جامعه ناگزیر است. توسعه از آن مفاهیمی است که طرح و بسطش در جامعه فارغ از نگاه و رویکرد اندام وار به آن ناممکن است. به همین سبب عدم توسعه یافتگی در حوزه های کلان در جزئیات و روزمره زندگی مردم نمودی روشن و قابل مشاهده دارد.

بسیاری از مصائب جامعه عقیم و توسعه نیافته در بخش های معیوب و پر مشکل آن جستجو می شود، نه در مبناها و رویکردهای کلان؛در صورتی که اگر اقتصاد، هنر و فرهنگ، سیاست، تعلیم و تربیت و رفتار عمومی، اخلاق و مسوولیت پذیری در یک جامعه در حالتی از تعلیق و بحران فرو می رود به دلیل عدم وضوح راهکارهای توسعه و نداشتن رویکردی شفاف نسبت به مسائل مبنایی و کلان جامعه است. مواردی در ظاهر شخصی، همچون اخلاق و رفتار افراد در سطوح مختلف و نبود فرهنگ کار و تلاش در یک افق فردی قابل حل نیست، بلکه اتفاقا آن را باید در نگاهی کلان و عمومی معطوف به امور زیربنایی (همچون علم الاجتماع،سیاست، اقتصاد و...) دید.

جامعه مدرن محصول شفافیت است نه ابهام؛ رکود ذاتا محصول سردرگمی و ابهام در رویکرد است. تکیه بر سنت و احیای آن در جامعه مدرن خود نیاز به نظریه پردازی دقیق دارد. یعنی احیای سنت خود ترکیبی مدرن است، چرا که در آن نیاز اصلی و اولین تعریف سنت به حدودی است که آن را جامعه مدرن به ما آموخته است. اگر جامعه به سمت اخلاقی عمومی نرود (حال حتی اگر آن اخلاق ریشه در سنن داشته باشند) و آن را بازتعریف نکند، در مناسبات الزام آور جهانی امروز، ناکارآمد خواهد شد و از تکثیر خود باز می ماند، نتیجه چنین عدم تکثیر و جمودی هم چیزی جز نوستالژی ذهنی و خودساخته نخواهد بود. هدف از این توضیحات این است که به طور قطع یک جامعه برای داشتن اندامی سالم و هماهنگ نیاز به رویکردی جمعی و شفاف دارد که بر آمده از نیازها، دشواری ها و نواقص تاریخی و همچنین طبع مردمان است؛ چراکه نمی توان طبع مردمان را زیاده هم زد و خورند و پسند آنها را با ساختارهای اجتماعی به فرض درست، اما بی پایه در ضعف ها و آرزوهای آنها پی نهاد.

اگر تصور اندام وار از جامعه را بپذیریم، آنگاه خواهیم فهمید که نمی توانیم در اقتصاد در مکتب لیبرالیسم شاگردی کنیم و در فرهنگ و هنر پست مدرن باشیم، مروج وجودشناسی هایدگری در اندیشه باشیم و جامعه ای بر آمده از اختلاط های طبقاتی را با اندیشه های چپ تحلیل کنیم. نمی توان رمان سیال ذهن و رئالیسم جادویی بنویسیم و در فلسفه از مکتب احیای سنت دم بزنیم. نمی توانیم به سمت خصوصی سازی برویم و در آن واحد از جامعه آرمانی (بخوانید انتزاعی) بی طبقه دم بزنیم. نمود چنین التقاط های کشنده ای که حتی به باور بنیانگذاران ایران نوین پس از انقلاب فسادانگیز است در ساحت هنر جامعه ای بی هویت و چند تکه می سازد که اساسا از طعم تهی و از ریشه بی بهره است.

اما نباید این تضادها و بلاتکلیفی حاصل از آنها را با اختلاف نظر و تنوع سازنده عقاید اشتباه گرفت. ترک خوردگی و چندپارگی رویکردی با اختلاف نظر تفاوت فاحشی دارد. ترک های رویکردی و چندگانگی در نگرش نسبت به توسعه و فرهنگ عمومی سبب می شود که هیچ گونه جریان منسجمی با شاکله دقیق و ابعاد گسترده ساخته نشود، عدم استقرار چنین شاکله و ساختاری خود موجب می شود تمام نیروهای فکری یکدیگر را خنثی کرده و نتیجه راهکارهای رویین چیزی جز مجموعه مغلوطی از تفکرات متناقض در کنار هم نباشد. درواقع موزاییک هایی اتاق فکر را پر می کنند که هر کدام، جنس، شکل و رنگی متفاوت داشته و بدون در نظر گرفتن اضطرارها و ایجاب های معمارانه کنار هم قرار گرفته اند.



● هنر ایرانی و توسعه

در چنین شرایطی هنر از آنجا که در ساحت عمومی تبدیل به گفتمان و پدیده ای فرهنگی می شود و به سبب تماس با رسانه و ظهور در عالم نقد و تحلیل و گره خوردن با حوزه های دیگر معرفتی، نمایانگر روزگار خود و تفکر آدم های عصر تولیدش است. اما دشواری های هنر ایرانی در ۲ عنصری است که در روند توسعه ایجاد خلل کرده است و معرفت شناسی و جهان بینی انسان ها را دچار اعوجاج می کند. هنر ایرانی ۲ عنصر اساسی دارد که در اندرزنامه ها و کتب اخلاقی ـ ادبی هم رسوخ کرده؛

۱ ) نگرش فردی ـ درونی به انسان،

۲ ) تکیه بر ابهام و دوری جستن از شفافیت به عنوان تمهیدی زیباشناختی. این دو نگاه دقیقا با نیازهای جامعه ای که رو به توسعه دارد در تضاد است؛ چراکه تفکر مبتنی بر توسعه با اتکا به تفکر جمعی و قانونی دقیق در پی یافتن اخلاقی عمومی است، لذا فرد را در سپهر «فرهنگی جمعی» تحلیل می کند.

از سوی دیگر به دلیل نیازهای جامعه به خودآگاهی، اهمیت وضوح هرچه بیشتر می شود. از این جهت هنری که به توده ها ابهام و در خود فرو رفتن را می فروشد، هنری ضد توسعه و باعث کاهلی و بی تفاوتی جامعه انسانی می شود.

فارغ از معنا و حکمت های عمیق ادبیات عرفانی ایران یا هنر سنتی، این هنر با صنعت ابهام و چندلایگی معنایی؛ تولید شده و مفاهیمش همیشه برای خواص دانسته شده است؛ یعنی به هیچ وجه شما در ادبیات و هنر سنتی ایران با ترویج تفکری متکی بر فهم همگانی و زمانمند مواجه نیستید، بلکه هنر همچون گنجی مخفی معرفی می شود که مخاطب از هر قشر و طبقه ای باید با مرارت و گذراندن دوره های مریدی و ریاضت های درونی به فهم آن نایل آید.

از سوی دیگر هر جا که اثر عام تر شده، محکوم به سکوت گشته و تاریخ پیچیده پسند هنر ایرانی آن اثر را مسکوت گذاشته یا غیرجدی معرفی کرده است؛ این البته خود نمایانگر خو و مرامی در متفکران و حتی مردمان است که مانع و مخل توسعه بوده است.

از سوی دیگر هنر سنتی اصلاح را همیشه از فرد شروع کرده و مدام دعوت به فرورفتگی در خود کرده است و همچنین مفاهیمی چندگانه را به شیوه ای هنرمندانه در یک اثر فشرده کرده؛ لذا آنچه در نهایت با آن روبه رو هستیم، ابهام و گم شدن در هزارتوی فردی در مقابل یک تفکر جمعی و شفاف است. در واقع تمهیدات هنری در هنر رازآمیز سنتی در جهت پنهانکاری است نه آشکاری.

در مقابل این ابهام و خفیه نگاری در فرهنگ عمومی، توسعه چاره ای جز وضوح و آشکارگی ندارد. از گذر همین وضوح است که هنر تبدیل به امری جمعی و عمومی و البته سندی تاریخی و همگام با زمان می شود. گذر از یک نگرش درونی ـ فردی و پر از ابهام به نگرشی جدید در هنر ایرانی، اصلی ترین مساله نظریه پرداز هنری و هنرمند ایرانی در جامعه در حال توسعه امروز ایران است.

اما این حرکت چگونه حاصل می شود؟ به نظر می رسد در درجه اول از بین بردن نوستالژی بی ریشه و تلاش برای معاصر بودن (با توجه به زمان و زبان جامعه خود) و در زاویه ای دیگر زیست اجتماعی صحیح و درک پیوند اساسی هنر با سیاست و اجتماع کمک می کند تا هنرمند متوجه پیوند روند خلق و تولید اثر خود با مفاهیم کلان و مسائل بنیادین جامعه شود.

تاریخ هنر نمایانگر فرهنگ عمومی یک جامعه و همچنین خرده فرهنگ ها و حاشیه های غیررسمی آن است، لذا در ساختن نگاه آدمیان و تصور آنها از عالم و جهان خود، هنرمند غرق شده در خلوت خود و گم شده در هزارتوی ابهامات و پیچیدگی های رمز آلودش فارغ از زندگی در زمان و در نهایت بیرون از جهان می ایستد و به سبب تاثیر صرفا حسی اثرش، مخاطبانش را نسل ها از تاریخ بیرون کرده و آنها را در خواب غفلت فرو می برد.








علیرضا نراقی


روزنامه جام جم ( http://www.jamejamonline.ir )

مطالب مشابه ...





ابهام و فردیت، جمع گرایی و شفافیت در مسیر پیشرفت

۲۹-۱۱-۱۳۹۰ ۱۱:۲۴ صبح
جستجو یافتن همه ارسال های کاربر اهدا امتیازاهدای امتیاز به کاربر پاسخ پاسخ با نقل قول
 سپاس شده توسط ندای بهار

برای بروز رسانی تاپیک کلیک کنید


مطالب مشابه ...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
  کمال گرایی و منبع کنترل در بیماران دچار فشار خون بالا ta.soltani 0 97 ۱۲-۸-۱۳۹۲ ۰۹:۳۱ صبح
آخرین ارسال: ta.soltani
  [مقاله] عصرهای پیشرفت بشر ♔ αϻἰг κнаη ♔ 0 119 ۱۴-۷-۱۳۹۱ ۰۷:۵۷ عصر
آخرین ارسال: ♔ αϻἰг κнаη ♔
  کار دولتی، مدیران را به سمت وظیفه‌گرایی و ریسک کم می‌برد ♔ αϻἰг κнаη ♔ 0 68 ۹-۷-۱۳۹۱ ۰۹:۵۲ عصر
آخرین ارسال: ♔ αϻἰг κнаη ♔
  تجمل گرایی، آفت امروز جامعه ♔ αϻἰг κнаη ♔ 0 194 ۲۹-۱۱-۱۳۹۰ ۱۱:۱۶ صبح
آخرین ارسال: ♔ αϻἰг κнаη ♔
  طرح پیشرفت آینده ایران ♔ αϻἰг κнаη ♔ 0 2,541 ۱۶-۱۰-۱۳۹۰ ۰۸:۱۴ عصر
آخرین ارسال: ♔ αϻἰг κнаη ♔

پرش به انجمن:

کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان